KILKA SŁÓW TYTUŁEM WSTĘPU 


Na początku trzeba wyjaśnić, iż wiele osób myli dwie wersje filmu "Armia Ciemności" - reżyserską z producencką. Sam myślałem, iż wersja z zakończeniem gdy Ash budzi się 100 lat poźniej jest wersją kinową - nic bardziej mylnego. Powodem tego lekkiego zamieszania jest fakt, że zarówno w Polsce jak i całej Europie zdecydowanie bardziej popularna była wersja "director's cut", dłuższa o 15 minut, z oryginalnym zakończeniem. Oczywiście wersja "theathrical cut" (kinowa) była także obecna, ale wprowadzono ją chyba dopiero z erą rozwoju DVD, podczas gdy edycja rozszerzona "królowała" u nas znacznie wcześniej na kasetach VHS. Dopiero później firma Archor Bay wydała limitowaną edycję DVD "Army Of Darkness", gdzie na 2 krążkach znajdowały się obydwie wersje filmu: 81-minutowa i 96-minutowa. Ta druga miała wyraźny dopisek "Director's Cut" - i wszystko w tym miejscu staje się jasne. Już na początku należy zaznaczyć, ze wersja reżyserska "Armii Ciemności" posiada w stosunku do wersji producenckiej (zakończenie w sklepie, gdzie pracuje Ash) dość sporo wydłużonych scen - nie jest to nic nowego, ale po prostu dodane fragmenty, często bardzo krótkie, jakieś dodatkowe ujęcia przy konkretnych scenach, często to dodatkowe kilka/kilkanaście sekund. Oczywiście całkiem nowych scen też jest kilka oraz oryginalna końcówka (Ash budzi się 100 lat później), częśc scen jest też lekko przemontowana. Poniżej opis wszystkich najważniejszych.


SCENY DODANE/ROZSZERZONE 


[Czas: 6 i 14 minuta]
Pierwszą krótką dodaną sceną jest widok z boku, gdy król Artur wjeżdża do swojego zamku razem z więźniami, wśród których jest oczywiście nasz główny bohater - Ash. Potem, gdy Ash walczy w dziurze na dziedzińcu, podczas gdy przecina piłą jednego z umarlaków - dodano krótkie ujęcie, gdy krew tryska na ścianę.
[Czas: 16 i 18 minuta]
Lekko zmienione i przemontowane dwa krótkie fragmenty w scenach, gdy Ash mówi do jednego z ludzi Artura "You want some more?" oraz w momencie, gdy główny bohater strzela do jednego ze stworów, który wydostał się z dziury. Zmiany naprawdę minimalne i ledwo zauważalne.
[Czas: 24-25 minuta]
Pierwszą konkretną dodaną sceną jest scena "łóżkowa" pomiędzy Ashem i Sheilą. Oczywiście nic zbereźnego, widać tylko całujące się postacie na tle rozpalonego ognia :) Później jest jeszcze ujęcie pary bohaterów na zamkowej wieży.
[Czas: 27 minuta]
Ash udający się na cmentarz po Necronomicon Ex Mortis - dodano krótkie ujęcie gdy jedzie konno, ujęcie z innej kamery. Nic szczególnego.
[Czas: 27-30 minuta]
Gdy Ash jedzie przez las i zaczyna gonić go Zło - dodano wiele krótkich fragmentów do całości i lepiej ją zmontowano. Ash dłużej jedzie na koniu, dłużej ucieka pieszo przed Złem, same ujęcia z perspektywy Zła są także dłuższe (np. Zło rozrywa po drodze na dwie częsci nie jedno drzewo jak w wersji producenckiej, lecz aż trzy).
[Czas: 30-31 minuta]
Gdy Ash wchodzi już do środka wiatraka i Zło przestaje "bombardować" drzwi - dodano fajny fragment, gdy Ash rozgląda się wewnątrz pomieszczenia. To jakby ukazanie złowrogiego i mrocznego wnętrza wiatraka.
[Czas: 32-35 minuta]
Scenę walki głównego bohatera z małymi Ashami wydłużono, dodając kilka ciekawych i śmiesznych fragmentów.
[Czas: 37-40 minuta]
Scena "walki" dwóch Ashów - dobrego i złego - także została lekko wydłużona. Wydłużono też scenę gdy dobry Ash zapina łańcuchami tego złego w celu późniejszego pocięcia go piłą łańcuchową. Również scena zakopywania szczątków jest dłuższa i zabawniejsza :)
[Czas: 42-49 minuta]
Wydłużeniu uległy również sceny na cmentarzu. Jednak tak jak większość poprzednich wydłużonych i lekko rozbudowanych scen - nie ma tu nic wielce nowego czy konkretnego.
[Czas: 55-56 minuta]
Scena pocałunku Sheily ze Złym Ashem została lekko wydłużona.
[Czas: 59-60 minuta]
Zdecydowanie na plus jest wydłużenie sceny przygotowań do walki z tytułową Armią Ciemności. Rozbudwana jest m.in. scena, jak Ash razem z kowalem budują silnik parowy (widać plany silnika, bohaterowie robią coś w rodzaju kotła, odlewają koła zębate itp., itd.). Dzięki dodanym fragmentom scena ta jest jeszcze lepsza.
[Czas: 61-67 minuta]
Marsz Armii Ciemności na zamek króla Artura jest również dłuższy. M.in. więcej tutaj ujęć maszerujących truposzy oraz później scen biegnących umarlaków, przeplatających się z ujęciem rycerzy przygotowanych i w napięciu czekających na sygnał głównego bohatera - sygnał rozpoczynający atak przy użyciu łuków.
[Czas: 67-84 minuta]
Cała świetna walka - zarówno przed murami jak i wewnątrz zamku - została wydłużona o wiele fragmentów. Ciężko je wszystkie dokładnie wymienić, są to dosłownie kilku/kilkunastosekundowe wstawki, dzięki którym walka ludzi z armią szkieletów (i nie tylko szkieletów) jest jeszcze lepsza i bardziej... efektowna :) Jednak na uwagę zasługuje fakt, iż podczas końcowej obrony zamku przemotnowano dwie sceny - są one w innej kolejności. W wersji producenckiej najpierw król Artur broni się na wieży, potem na mury wchodzi Zły Ash, walczy z tym dobrym. Następnie jest cięcie i ukazanie nadciągających z pomocą ludzi księcia Henryka - walczą z armią umarlaków. Po tym mamy ciąg dalszy walki głównego bohatera ze złym Ashem. W wersji reżyserskiej odsiecz księcia Henryka jest znacznie później, już w końcowym stadium walki dwóch Ashów (przy katapulcie).
[Czas: 85 minuta]
Ponownie troszkę wydłużono scenę - tym razem pogodzenie się Henryka i Artura oraz ich ludzi.
[Czas: od 87 minuty]
No i całkowicie zmienione, oryginalne zakończenie (z pierwotnego scenariusza), moim zdaniem znacznie lepsze od tego z wersji producenckiej ("theathrical cut"), ale i bardziej znane. W zakończeniu "director's cut" Ash udaje się do jaskini i połyka jedną kroplę za dużo - przez to budzi się o 100 lat później. Widok jaki zastaje jest nie do pozazdroszczenia (jak po jakiejś wojnie czy innej zagładzie). Zakończenie bardziej mroczne i można powiedzieć - bardziej okrutne, przez co znacznie lepiej pasujące do konwencji całej trylogii niż optymistyczny powrót głównego bohatera do swoich czasów i jego opowieści w sklepie. O tym zakończeniu z kolei więcej poniżej, w scenach wyciętych/zmienionych.

SCENY WYCIĘTE/ZMIENIONE 


W wersji reżyserskiej zabrakło jednego ujęcia obecnego w "theathrical cut". Chodzi o scenę po zapięciu złego Asha łańcuchami, a następnie pocięciu go piłą łańcuchową. Zanim zły Ash wydał z siebie okrzyk bólu - najpiew był pokazany jak leży na stole, a piła zbliża się w jego stronę. Tego ujęcia nie ma w wersji "director's cut".
No i wycięta końcówka pochodząca z wersji kinowej (producenckiej), w "director's cut" zastąpiona oczywiście zakończeniem oryginalnym. Tutaj mamy kontynuację opowieści Asha z początku filmu. Znów widzimy głównego bohatera pracującego w sklepie (wypił odpowiednią ilość kropel i przeniósł się z powrotem do swoich czasów) i opowiadającego o wszystkim, jak mógł zostać królem itp. Okazuje się jednak, że podczas picia kropel znów wypowiedział źle zaklęcie i do czasów obecnych sprowadził ze sobą Zło. Tutaj następuje krótka walka z opanowaną przez Zło kobietą-wiedźmą. Ash zwycięża, po czym całuje jedną z pracowniczek sklepu. Zakończenie jak najbardziej optymistyczne i moim zdaniem mało oryginalne, zdecydowanie wolę to drugie zakończenie, które chyba pierwotnie było zbyt "ciężkie" dla amerykańskiej widowni, przez co zastąpiono je tym "sklepowym". Ale bardzo dobrze się stało, że reżyser umieścił mroczną końcówkę w wersji reżyserskiej.
Różnica w zakończeniach polega jeszcze na tym, iż pesymistyczna końcówka była otwartą furtką dla kolejnej części, natomiast ostateczne zwycięstwo Asha nad Złem w sklepie, w teraźniejszości - już nie. Jednak odtwórca roli Asha - Bruce Campbell - w wielu wywiadach zapewnia, że "Evil Dead 4" definitywnie nie powstanie.



KRÓTKIE PODSUMOWANIE 


Generalnie wersja dłuższa jest moim zdaniem - i zdaniem wielu innych - znacznie lepsza od wersji "theathrical cut". Również jeśli chodzi o mroczną końcówkę, jak już pisałem powyżej - bardziej pasującą do konwencji trylogii "Evil Dead". Chociaż jeśli chodzi o jakość zakończeń - to już chyba kwestia gustu. Wydaje się, że w wersji reżyserskiej nie dodano nic konkretnego (pomijając całkowicie zmienioną końcówkę) - niby 15 minut więcej, a jakoś się tego w ogóle nie odczuwa. Jednak podejrzewam, iż wiele osób przyzwyczaiło się do wersji dłuższej i chyba większość polskich (i nie tylko polskich) widzów zaznajomiona jest z edycją reżyserską, ale spróbujcie obejrzeć najpierw tę krótszą, producencką wersję, a potem rozszerzoną - w tym przypadku zmiany będą jednak zauważalne. Szczególnie brak niektórych tekstów Asha :) A dlaczego wycięto te sceny w wersji kinowej? Może celem hmm... większej dynamiki filmu...? Na koniec można nieco paradoksalnie stwierdzić, iż to wersja kinowa jest jakby swoistą ciekawostką, a nawet rarytasem dla fanów i wielbicieli dzieła Sama Raimi'ego. W USA zapewne jest na odwrót.



KRÓTKIE INFO O FILMIE 


Tytuł oryginalny: Army Of Darkness (Evil Dead 3)
Tytuł polski: Armia Ciemności (Martwe Zło 3)
Rok produkcji: 1993, USA
Reżyseria: Sam Raimi
Scenariusz: Sam Raimi, Ivan Raimi
Czas trwania wersji reżyserskiej: 96 min.
Czas trwania wersji producenckiej: 81 min.

Wystąpili: Bruce Campbell, Embeth Davidtz, Marcus Gilbert,
Ian Abercrombie, Richard Grove, Ted Raimi, Bridget Fonda

AUTOR OPISU: Adam Łudzeń - ALIEEN [kontakt]
POWRÓT DO WYBORU | STRONA GŁÓWNA KMF



comments powered by Disqus