W ramach pasma dobranockowego na przestrzeni lat emitowano wiele seriali animowanych. Dużą popularnością cieszyły się Pszczółka Maja, Krecik, Gumisie, Smerfy… Dorośli i młodzież z sentymentem wspominają także polskie bajki – dzięki którym mamy takie postacie jak Bolek i Lolek, Reksio czy Pomysłowy Dobromir. W ostatnim plebiscycie mieliście okazję wybrać te najlepsze – ale wyłącznie polskie. W głosowaniu wzięło udział ponad tysiąc trzysta osób.

Przed wami wyniki!

20. Podróże kapitana Klipera

1986–1990

Sympatyczna opowieść o przygodach rudobrodego kapitana Klipera i jego przyjaciela, małpki Gogo. Kapitan trudni się przewozem towarów, skrupulatnie prowadzi dziennik pokładowy i w swoich rejsach nader często natyka się na pirata, Szalonego Rogera, któremu z kolei towarzyszy wredne ptaszysko. Do ekranu przykuwały dzieci nie tylko rubaszny śmiech kapitana i jego niezwykle rozumne uwagi natury życiowej, ale i charakterystyczny motyw muzyczny czołówki, który łatwo było zanucić/zagwizdać i wyklaskać, a potrafił towarzyszyć widzowi przez lata.

19. Tajemnica szyfru Marabuta

1967–1979

Tajemnica szyfru Marabuta to jedna z niewielu opowieści kryminalnych przeznaczonych dla najmłodszych. Głównymi bohaterami są tutaj dwaj detektywi – pies Kajetan Chrumps i kot Makawity, którzy tropią niebezpiecznego przestępcę, kameleona Super. Wciągające śledztwo to nie jedyna wielka zaleta serialu Macieja Wojtyszki. Uwagę zwracają także przepiękne rysunki wykonane przez Grażynę Dłużniewską. Świat antropomorficznych zwierząt jest niezwykły, tajemniczy, czasem niebezpieczny, a widz może się w niego zagłębić i spróbować rozwikłać fabularną zagadkę.

18. Film pod strasznym tytułem

1992–1996

Mający zaledwie trzynaście odcinków serial w reżyserii zasłużonego dla polskich animacji Leszka Gałysza to opowieść o dwóch zaprzyjaźnionych, pełnych osobliwych indywidualności rodzinach – jedna z nich żyje w puszczy, druga natomiast rezyduje w rzece. Pewnego razu, w wyniku tajemniczych wydarzeń, cała grupa staje w obliczu zagrożenia ze strony niebezpiecznych rycerzy Marbatów. Film pod strasznym tytułem wyróżnia się przede wszystkim fantazyjnymi, niezapomnianymi bohaterami oraz na swój sposób dziwnym, magicznym klimatem osadzonym w ludowości. Właśnie dzięki tej baśniowej atmosferze serial potrafił bez reszty pochłonąć widza, nie tylko tego najmłodszego.

17. Proszę słonia

1968, 1978

Serial animowany powstały na podstawie książki Ludwika Jerzego Kerna opowiada o przyjaźni chłopca i jego niezwykłego słonia. Niezwykłego, bo porcelanowego. Mały Pinio zaprzyjaźnia się ze znalezioną na strychu figurką słonia. Karmiona porcjami witamin ożywa i przybiera rozmiary prawdziwego słonia, stając się wyjątkowym zwierzęciem domowym – słoniem Dominikiem. Późniejszy film długometrażowy pod tym samym tytułem wyreżyserował w 1978 roku Witold Giersz, jeden z najwybitniejszych polskich twórców animacji – dla dzieci i dorosłych.

16. Plastusiowy pamiętnik

1980

Dobranocka na motywach powieści Marii Kownackiej to ciekawe połączenie filmu z animacją. Tosia, uczennica pierwszej klasy (w tej roli urocza Magda Ziembińska) lepi z plasteliny małą czerwoną figurkę z wielkimi uszkami. Plastuś, bo takie otrzymuje imię figurka, od tej pory mieszka w jej piórniku, razem z gumką-myszką, ołówkiem, kredkami i innymi przyborami szkolnymi. Plastuś towarzyszy Tosi w domu i szkole, obserwując, komentując i biorąc udział w różnych przygodach. Dziś ta historia trąci myszką, ale warto na chwilę wrócić do szkoły z dawnych lat – to niezwykle przyjemna podróż w przeszłość.

15. Mały pingwin Pik-Pok

1989–1992

Jedna z tych produkcji Se-Ma-Fora, do której wracam najchętniej. Rezolutny, ciekawy świata pingwin Pik-Pok to postać, której niestraszne są żadne przygody – wyrusza z Wyspy Śnieżnych Burz na spotkanie innym stworzeniom i lądom. Urocza animacja lalkowa, ciekawe historie zawarte w każdym z odcinków i kojący głos Joanny Stasiewicz to elementy, które składają się na bardzo przyjemną w odbiorze i – ze względu na czytelny morał – edukacyjnie wartościową opowieść. Kto wie, być może to właśnie dzięki Pik-Pokowi tak bardzo kocham dziś podróże?

14. Pampalini, łowca zwierząt

1975–1980

Ciao! Jestem Pampalini, łowca zwierząt, niezastąpiony, niezawodny. Któż nie słyszał o Pampalinim? Ano wszyscy słyszeli, a już na pewno mali widzowie dobranocek. Czy to lew, czy krokodyl, hipopotam, czy nawet yeti – dziarski i odważny Pampalini niczego się nie boi! Zdarza mu się jednak przeceniać swoje zdolności myśliwego, co nierzadko kończy się ucieczką pechowego łowcy. Bajka dostarczała najmłodszym nie tylko rozrywki w postaci niezwykłych przygód. Każdy odcinek wzbogacony był o kilka ciekawostek dotyczących dzikich zwierząt, na które akurat czaił się niefrasobliwy bohater.

13. Kulfon, co z ciebie wyrośnie? / Bardzo przygodowe podróże Kulfona

1996–1997, 1997–1999

Zapewne większość z nas potrafi z głowy zaśpiewać chociaż początek piosenki zawartej w tytule serialu. Niemal każdy potrafi też przywołać w wyobraźni postać dziwnego, trochę nieokrzesanego osobnika z zarostem, odstającymi uszami i ogromnym czerwonym nosem, której partnerowała żaba Monika. Oboje przeżywali niezwykłe przygody, często o charakterze edukującym najmłodszych widzów. Kulfon i Monika na trwałe zapisali się w polskiej kulturze, a głos Mirosława Wieprzewskiego w roli tytułowego bohatera do dziś można bez trudu sobie przypomnieć.

12. Tajemnice wiklinowej zatoki

1985–1988

Jedna z najbardziej psychodelicznych produkcji na liście. Historia przyjaźni piżmaka Serafina i szczura Archibalda ilustrowana jest doskonałą muzyką w stylu country wykonywaną przez zespół Little Ole Opry i Alibabki. Motyw przewodni z wpadającym w ucho, filozoficznym „I raz na wierzchu, raz na dnie” to tylko jeden z kilku świetnych utworów, które pojawiają się w tej dobranocce. Każdorazowo muzyka wspomagana jest szaloną, kolorową animacją, przyprawiającą dorosłych o ból głowy. Przygody Serafina, który rozpoczyna samodzielne życie, to jedno z najciekawszych wspomnień dzieciństwa.

11. Przygody Misia Colargola

1968–1974

Choć sam serial powstał w studiu Se-Ma-For, to postać Colargola wywodzi się z Francji, gdzie w latach pięćdziesiątych stworzyła ją pisarka Olga Pouchine. Potem było słuchowisko, a jeszcze później postanowiono ruszyć z Colargolem do telewizji. Produkcja imponującej liczby pięćdziesięciu trzech odcinków trwała sześć lat i pochłonęła wiele pracy, głównie w kwestii tworzenia samej kukiełki misia. Część odcinków została zmontowana w filmy pełnometrażowe, które premierę miały już po zakończeniu serialu. Losy Colargola śledzić mogli nie tylko widzowie w Polsce, lecz również w kilkudziesięciu innych krajach. [Łukasz Budnik, fragment zestawienia]

10. Opowiadania Muminków

1977–1982

To pierwsza polskojęzyczna produkcja oparta na popularnym cyklu powieści fińskiej pisarki Tove Jansson zrealizowana za pomocą techniki animacji lalkowej. Polsko-austriacki serial pozwala przenieść się do Doliny Muminków i wraz z wyjątkowo sympatycznymi tytułowymi bohaterami, a także ich przyjaciółmi przeżywać niezwykłe przygody. Do dziś seans Opowiadań Muminków jest nie tylko przyjemny zarówno dla młodszych, jak i starszych, lecz także wyjątkowo przyjazny dzieciom. Bo chociaż wielu z nas bało się Buki, to opowieść o perypetiach tytułowej rodziny jest niezwykle pogodna, ciepła i pouczająca.

9. Przygód kilka wróbla Ćwirka

1983–1989

Dzieci zainteresowane ornitologią z pewnością chętnie siadały przed telewizorem, gdy zaczynał się ten serial. Każdy z trzydziestu dziewięciu odcinków skupiał się na innym gatunku ptaka, z którym miał styczność tytułowy wróbel. Emisja serialu trwała sześć lat. Wszystkim postaciom, które się przez ten czas przewinęły, głosu użyczył jeden aktor, Jan Kobuszewski, a za powstanie serialu – tak jak w przypadku wielu innych tutaj wymienionych – odpowiedzialne było ponownie studio Se-Ma-For. [Łukasz Budnik, fragment zestawienia]

8. Dziwne przygody Koziołka Matołka

1969–1971

W Pacanowie kozy kują, więc Koziołek, mądra głowa, błąka się po całym świecie, aby dojść do Pacanowa.

Postać Koziołka Matołka stworzona została w roku 1932 przez Kornela Makuszyńskiego i Mariana Walentynowicza – zadebiutowała wówczas w obrazkowej historyjce, dziś uznawanej za klasykę literatury dziecięcej i prekursora komiksu w naszym kraju. Stworzony na podstawie literackiego pierwowzoru serial doczekał się na przestrzeni dwóch lat dwudziestu sześciu odcinków, z czego każdy rozpoczynał i kończył się wierszykiem o dzielnym poszukiwaczu Pacanowa. Sam przygody dobrodusznego koziołka oglądałem na kasecie VHS – do dziś pamiętam pojawiające się na ekranie logo dystrybutora (MCL-Mercury Entertainment). Co ciekawe, w 1971 roku powstała wydana na płytach gramofonowych muzyczna bajka, również będąca adaptacją książek o Koziołku.

[Łukasz Budnik, fragment zestawienia]

7. Przygody kota Filemona / Dziwny świat kota Filemona

1972–1974, 1977–1981

Filemon to mały, ciekawski biały kotek, którego największą ambicją jest nauczyć się łowić myszy. Mieszka w starym domu na wsi, należącym do Dziadka i Babci, myszy tam jest sporo i zwłaszcza nocami bezczelnie harcują, nie dając spać. Filemon bardzo chciałby pogonić im kota – a jedynie Bonifacy, stary, doświadczony kocur, może go czegokolwiek nauczyć. Cóż, kiedy Bonifacy całymi dniami wyleguje się na zapiecku i wszelkie Filemonowe pytania zbywa lekceważącym mruczeniem… Maluch nie ustaje w wysiłkach, co prowadzi do zabawnych komplikacji.

6. Pomysłowy Dobromir

1973–1975

Jeśli nie mówi wam nic nazwisko Adam Słodowy, spieszę z wyjaśnieniem – ten urodzony w 1923 roku pan to nie tylko major Wojska Polskiego, ale też autor i prowadzący programu Zrób to sam, wyświetlanego w ramach Teleranka. Mówiąc krótko – pasjonat majsterkowania. Swoje hobby wykorzystał nie tylko we wspomnianym wyżej programie i kilku książkach, ale też tworząc scenariusz do serialu o tytułowym Dobromirze, chłopcu, który pomaga swojemu dziadkowi przy pracy, obmyślając wiele skomplikowanych urządzeń.

Każdorazowo nowy pomysł przychodzący mu do głowy zilustrowany jest piłką podskakującą na głowie Dobromira. Produkowany w warszawskim Studio Miniatur Filmowych serial doczekał się dwudziestu odcinków na przestrzeni dwóch lat i kontynuacji z lat osiemdziesiątych, zatytułowanej Pomysłowy wnuczek. [Łukasz Budnik, fragment zestawienia]

5. Zaczarowany ołówek

1964–1977

Zaczarowany ołówek to jedna ze starszych polskich dobranocek. Jej bohaterem jest mały chłopiec, Piotruś, i jego piesek Pimpek (nieco podobny do Reksia). Kiedy przychodzi mu się zmierzyć z jakimś problemem, w pobliżu chłopca pojawia się tajemniczy krasnoludek, który wręcza mu ołówek. Cokolwiek Piotrek nim narysuje, staje się rzeczywiste, co pomaga chłopcu znaleźć rozwiązanie w każdej sytuacji. Historia ciekawa o tyle, że Piotrek nie szuka nigdy wyjścia najbardziej oczywistego, a niektóre jego pomysły mogą naprawdę zaskoczyć.

4. Miś Uszatek

1975–1987

Jeśli cokolwiek zasługuje na miano klasyki w tym zestawieniu, to właśnie opowieści misia, co klapnięte uszko ma. Uszatek i jego przyjaciele (Prosiaczek, piesek Kruczek, Króliczek, Zajączki, Lale) to grupa zabawek-przedszkolaków, które poprzez codzienne przygody uczą się podstawowych zasad. Miś, kładąc się wieczorem do łóżeczka, wspomina miniony dzień i przedstawia lekcję, którą z niego wyciągnął. A wszystko to podane jest kojącym, przemiłym głosem Mieczysława Czechowicza.

3. Bolek i Lolek

1963–1964

Jedna z najbardziej znanych polskich bajek. Bracia, wyższy, czarnowłosy Bolek i niższy blondynek Lolek (w niektórych odcinkach dołącza do nich rudowłosa Tola), przeżywają różne przygody – biwakują, podpalają dom, takie tam typowe aktywności chłopców w tym wieku. Z każdego odcinka naturalnie płynie morał, choć współcześnie niektóre założenia mogą wydać się szokujące. Dodatkowo, oglądając tę bajkę po latach, nie można oprzeć się wrażeniu, że Bolek to wredne bydlę, które zawsze wpędzi prostodusznego Lolka w jakąś kabałę. Ale jakoś przecież fabuła kręcić się musi.

2. Porwanie Baltazara Gąbki

1969–1970

Mamma mia! Szpieg z Krainy Deszczowców!… Tajemniczy Don Pedro podąża krok w krok za dobranym duetem Smoka Wawelskiego i kucharza Bartłomieja Bartoliniego, którzy wyruszają na poszukiwanie profesora Baltazara Gąbki, wybitnego biologa. Profesor, jak przypuszcza książę Krak, został porwany. Przez kogo? W jakim celu? Dobranocka na podstawie książki Stanisława Pagaczewskiego święciła tryumfy, wzbudzając w małych widzach emocje nie mniejsze niż dzisiejsi Avengers.

1. Reksio

1967–1990

Reksio to pies podwórkowy w typie russell terriera. Niepodzielnie rządzi swoim małym światkiem, motywując, nagradzając i karząc, a nawet… wychowując lwa. Reksio nie waha się wystawiać mokrego nosa poza swój płot – trafia nawet w kosmos, gdzie ratuje syrenią kosmoksiężniczkę o pyszczku spanielki, w której skrycie się podkochuje. Na szczęście, tak odległe wyprawy zdarzają mu się tylko w snach. Reksio dobry jest na każdy kłopot – złamane skrzydło, zniszczone gniazdo, niesforne kociaki czy lumpy terroryzujące okolicę. Super heros na miarę swoich czasów, z rudą łatką na oku, symbol dzieciństwa dla niejednego obecnego dorosłego.