9 WYBITNYCH seriali (+ bonus) do 20 odcinków

Nie każdy świetny serial musi ciągnąć się przez wiele sezonów. Czasami najlepsze rzeczy dostajemy w znacznie mniejszym opakowaniu – kilkanaście odcinków wystarczy, żeby opowiedzieć kompletną historię albo po prostu zostawić widza z poczuciem, że chciałby jeszcze. Dlatego tym razem przyjęliśmy bardzo konkretne kryterium: maksymalnie 20 odcinków w całej serii. Ważne zastrzeżenie: odrzuciliśmy miniserie. Nie ma więc tutaj Czarnobyla, Kompanii braci czy Gambitu królowej, nawet jeśli ich wysokie oceny aż proszą się o umieszczenie na takiej liście.

Luzaki i kujony (Freaks and Geeks, 1999–2000)

Jeden z najsłynniejszych seriali anulowanych zdecydowanie za wcześnie. Freaks and Geeks opowiada o nastolatkach próbujących przetrwać liceum, ale robi to bez typowego dla wielu produkcji tego rodzaju lukru. Są tu problemy z akceptacją, pierwsze miłości, używki, presja rówieśnicza i nieustanne poszukiwanie własnego miejsca. Całość zamyka się w zaledwie 18 odcinkach.

Dzisiaj jeszcze ciekawsza jest obsada. W serialu pojawili się między innymi James Franco, Seth Rogen, Jason Segel, Linda Cardellini – wiele osób, które dopiero miały stać się wielkimi gwiazdami. Najważniejsze pozostaje jednak to, że Freaks and Geeks nie próbuje robić z liceum ani koszmaru, ani bajki. Bohaterowie są niedoskonali, czasami żałośni, czasami zabawni, a przede wszystkim bardzo ludzcy. To jeden z tych seriali, po których zakończeniu trudno nie pomyśleć: Szkoda, że nie było więcej.

Firefly (Firefly, 2002)

To jeden z najbardziej absurdalnych przypadków w historii telewizji. Firefly potrzebowało zaledwie 14 odcinków, żeby zdobyć status kultowego serialu, który po ponad dwóch dekadach wciąż ma oddanych fanów. Joss Whedon połączył science fiction z westernem, tworząc historię załogi statku Serenity przemierzającej odległe zakątki galaktyki. Nie ma tu jednak typowych kosmicznych bohaterów w rodzaju kapitanów wielkich federacji. Malcolm Reynolds i jego ekipa to raczej przemytnicy, najemnicy i wyrzutki próbujący zarobić wystarczająco dużo, żeby przetrwać kolejny tydzień.

Największą siłą serialu są bohaterowie i ich relacje. Każdy ma własne sekrety, temperament i powody, żeby znaleźć się na pokładzie Serenity. I właśnie dlatego jego anulowanie po jednym sezonie do dziś tak boli. 14 odcinków to zdecydowanie za mało, ale jednocześnie wystarczająco dużo, żeby zrozumieć, dlaczego Firefly stało się legendą.

Hotel Zacisze (Fawlty Towers, 1975–1979)

Jeśli ktoś twierdzi, że serial musi mieć rozbudowaną fabułę, wielkich bohaterów i kilkadziesiąt godzin metrażu, Hotel Zacisze jest najlepszym dowodem na to, że nie ma racji. Dwanaście odcinków wystarczyło, by brytyjska komedia z Johnem Cleese’em stała się jednym z absolutnych klasyków gatunku.

Basil Fawlty prowadzi niewielki hotel i jest prawdopodobnie najgorszym człowiekiem, jakiego można zatrudnić do kontaktu z klientami. Każda próba zachowania pozorów profesjonalizmu kończy się katastrofą, a kolejne nieporozumienia tylko napędzają chaos. Fawlty Towers jest przy tym przykładem komedii, która praktycznie nie potrzebowała czasu na rozkręcenie się. Dwa sezony, po sześć odcinków każdy, i ani chwili wypełniacza. Jeśli ktoś chce sprawdzić, jak wygląda telewizyjna komedia doprowadzona niemal do perfekcji, trudno o lepszy wybór.

Fleabag (Fleabag, 2016–2019)

Dwa sezony, sześć odcinków każdy i jedna z najlepszych współczesnych komediodramatycznych historii. Fleabag stworzyła i zagrała Phoebe Waller-Bridge, wcielając się w kobietę próbującą funkcjonować po osobistej tragedii, jednocześnie sabotującą praktycznie każdą relację, którą nawiązuje.

Na początku serial może wydawać się przede wszystkim bardzo zabawną, bezczelną komedią. Z czasem jednak pod kolejnymi żartami pojawiają się żałoba, poczucie winy, samotność i autodestrukcja. Charakterystyczne zwracanie się bohaterki bezpośrednio do kamery okazuje się czymś więcej niż tylko efektownym zabiegiem. Fleabag potrafi w jednej scenie doprowadzić widza do śmiechu, a chwilę później kompletnie go rozbić.

Detektoryści (Detectorists, 2014–2022)

To prawdopodobnie najbardziej niepozorna produkcja w całym zestawieniu. Dwóch przyjaciół przemierza angielskie pola z wykrywaczami metalu, marząc o znalezieniu skarbu, który odmieni ich życie. I właściwie tyle. Tyle że Detektoryści udowadniają, że nie potrzeba wielkich zwrotów akcji, żeby stworzyć znakomity serial. To niezwykle ciepła, spokojna i pełna subtelnego humoru opowieść o przyjaźni, marzeniach i zwyczajnym życiu. Trzy sezony zamykają się dokładnie w 20 odcinkach.

To również świetny przykład produkcji, którą łatwo przeoczyć, jeśli szuka się wyłącznie głośnych hitów. Detectorists nie krzyczy o uwagę. Po prostu powoli zdobywa sympatię widza, aż nagle okazuje się, że bohaterowie i ich mały świat zaczęli być dla nas naprawdę ważni.

The Prisoner (The Prisoner, 1967–1968)

Jeden z najbardziej osobliwych seriali science fiction w historii telewizji. Tajny agent rezygnuje z pracy i zamierza rozpocząć nowe życie. Zamiast tego budzi się w tajemniczej osadzie zwanej Wioską, z której nie można uciec. Nikt nie chce powiedzieć mu, gdzie się znajduje ani kto właściwie sprawuje władzę.

W każdym odcinku próbuje znaleźć sposób na wydostanie się z tego miejsca, ale szybko okazuje się, że Wioska jest czymś znacznie więcej niż więzieniem. The Prisoner bawi się pojęciami tożsamości, wolnej woli, kontroli społecznej i konformizmu. Co ciekawe, wiele jego pomysłów brzmi dziś znajomo, ale w latach 60. musiały wydawać się wyjątkowo dziwaczne. To jeden z tych przypadków, gdy warto cofnąć się o kilka dekad i zobaczyć, skąd wzięły się niektóre pomysły późniejszego science fiction.

Spaced (Spaced, 1999–2001)

Zanim Simon Pegg i Nick Frost podbili kino, pojawili się w Spaced – zwariowanej brytyjskiej komedii. Tim i Daisy udają parę, żeby wynająć mieszkanie, choć w rzeczywistości dopiero się poznali. Wkrótce ich życie zaczyna przypominać jeden wielki ciąg absurdalnych sytuacji. Serial jest pełen odniesień do kina, komiksów, gier i popkultury, a jego specyficzny styl montażu i humor zapowiadają późniejsze dokonania Pegga, Frosta i Edgara Wrighta.

Spaced jest krótkie, bardzo brytyjskie i momentami kompletnie absurdalne. Ale właśnie dzięki temu po latach wciąż ma swój własny, rozpoznawalny charakter.

Derry Girls (Derry Girls, 2018–2022)

Serial opowiada o grupie nastolatek dorastających w Derry w Irlandii Północnej w latach 90., w samym środku konfliktu znanego jako The Troubles. Brzmi jak materiał na ciężki dramat historyczny, ale Derry Girls robi z tego przede wszystkim błyskotliwą komedię o dorastaniu. Polityczne napięcia pozostają w tle, podczas gdy bohaterki zajmują się sprawami, które dla nich są znacznie ważniejsze: szkołą, chłopakami, rodziną, imprezami i kolejnymi katastrofalnymi pomysłami.

To jedna z tych komedii, które potrafią być absurdalnie zabawne, a jednocześnie przemycić sporo informacji o miejscu i czasie, w którym rozgrywa się akcja. I kolejny dowód na to, że dobry serial nie potrzebuje kilkudziesięciu odcinków, żeby stworzyć grupę bohaterów, za którymi naprawdę zaczynamy tęsknić.

The Knick (The Knick, 2014–2015)

Nowy Jork, rok 1900. Chirurdzy pracują w czasach, gdy współczesna medycyna dopiero się rodzi, a operacja, którą dziś uznalibyśmy za rutynową, może skończyć się śmiercią pacjenta. W centrum historii znajduje się uzależniony od narkotyków, genialny chirurg John Thackery, którego gra Clive Owen.

Steven Soderbergh stworzył serial niezwykle intensywny wizualnie i jednocześnie bezkompromisowy. Operacje są brutalne, szpital jest miejscem nieustannych eksperymentów, a postęp medyczny często oznacza przekraczanie granic etycznych. The Knick pokazuje również rasizm, klasowe podziały i walkę o pozycję w środowisku, które dopiero uczy się, jak ratować ludzkie życie. To jeden z tych seriali, które mogłyby spokojnie trwać znacznie dłużej, ale właśnie jego zamknięta forma działa na korzyść całości.

Bonus: Primal (Primal, 2019–2022)

Na koniec coś zupełnie innego. Primal to animacja Genndy’ego Tartakovsky’ego, która niemal całkowicie rezygnuje z dialogów i opowiada o niezwykłej przyjaźni jaskiniowca i tyranozaurzycy próbujących przetrwać w brutalnym, prehistorycznym świecie.

Dlaczego bonus? Jest animacją, a nie produkcją aktorską, ale szkoda byłoby jednak go pominąć. Primal jest brutalne, pięknie animowane i zaskakująco emocjonalne. Potrafi opowiedzieć więcej obrazem, muzyką i ruchem niż niejeden serial potrzebujący dziesiątek godzin dialogów. To idealny bonus dla tych, którzy chcą przekonać się, jak wiele można zrobić z zaledwie 20 odcinkami.