SCULLY EFFECT, niespodziewany skutek Z ARCHIWUM X

Jak się okazuje, kultowy serial sci-fi z lat 90., nie tylko dostarczał widzom rozrywki, ale także zainicjował realne zmiany w otaczającej go wówczas rzeczywistości. ScreenRant przypomniał, że poza licznymi nagrodami, Z Archiwum X zapoczątkowało zjawisko określane jako Scully Effect, które w przedziwny sposób pokazało, jak dobrze skonstruowana postać i dobrze opowiedziana historia może zmieniać świat.

Okazuje się, że w postać Dany Scully, odgrywaną przez Gillian Anderson, włożono tak wiele staranności, że stała się ona inspiracją dla wielu młodych kobiet do podejmowania studiów i kariery w dziedzinach STEM (science, technology, engineering, mathematics). I nie jest to jedynie feministyczna spekulacja, za którą w obecnych czasach mogłaby uchodzić. Badania przeprowadzone przez Gina Davis Institute ujawniły, że niemal dwie trzecie uczestniczek badania, które jednocześnie pracują w STEM zgodziło się, iż Scully jest wzorem do naśladowania.

Ponad 90% kobiet, które znały Z Archiwum X, określiło ją jako silną postać kobiecą i idealny wzór dla młodych dziewczyn. Ponadto badania wykazały, że widzki regularnie oglądające Z Archiwum X miały o 50% większe szanse na pracę w STEM niż te, które serial oglądały sporadycznie lub wcale. Scully, przedstawiona jako kompetentny naukowiec, odegrała kluczową rolę w powszechnym uznaniu silnych postaci kobiecych w telewizji, torując drogę dla kolejnych.

Już z perspektywy czasu widać, jak Z Archiwum X nie tylko wyniosło na scenę talenty takie jak Gillian Anderson i David Duchovny, ale także stało się inkubatorem dla kreatywnych twórców, takich jak Vince Gilligan, znany później z takich gigantów telewizji jak Breaking Bad i Better Call Saul, a teraz wracający Jedyną na Apple TV.

Dodatkowo, termin shipping, odnoszący się do fanów, którzy wspierają romantyczny związek dwóch postaci, też został spopularyzowany przez fandom Z Archiwum X. Współczesne praktyki fandomowe, takie jak fan-fiction oraz spekulacje na forach internetowych, także mają swoje korzenie w intensywnej dyskusji na temat zagadek i teorii spiskowych. Tematyka instytucjonalnego braku zaufania oraz inwigilacji, które Z Archiwum X wprowadziło na ekran, zdefiniowała późniejsze wielkie produkcje sci-fi, takie jak Mr. Robot, Impersonalni czy Rozdzielenie.