NAJLEPSZE TELEDYSKI KRÓLA POPU. 60. urodziny Michaela Jacksona

29 sierpnia 2018 roku skończyłby 60 lat. Michael Jackson, przez wielu zwany czule Jacko, a przez swoją wieloletnią przyjaciółkę, niezapomnianą Elizabeth Taylor, obdarzony jakże słusznie przydomkiem Król Popu. Urodzony w Gary w stanie Indiana, mający liczne i utalentowane rodzeństwo, całe życie poświęcił muzyce. W odróżnieniu od tych gwiazd muzyki, które chętnie flirtowały z dużym ekranem, nigdy nie widział w tej dziedzinie swojej przyszłości. I choć zdarzyło mu się nawet nakręcić pełnometrażowy film, w którym zagrał główną rolę – Moonwalker (1988) – i wystąpić w kilku innych produkcjach, w zasadzie na tym poprzestał.

Nie znaczy to jednak, że z filmem nie miał nic wspólnego. Jego teledyski – długie, ciekawe, dopracowane w każdym szczególe historie fabularne – gościły na planie i za kamerą prawdziwe gwiazdy, nawiązywały do klasyków kinowych i dostarczały przeciętnemu oglądaczowi MTV niesamowitych wrażeń. Przypomnijmy najciekawsze z nich.

 Thriller (1983)

Teledysk do utworu Thriller to była prawdziwa rewolucja. Trwający prawie czternaście minut film opowiada historię dwojga nastolatków na randce. Młodzi oglądają w kinie horror o kotołakach. Wystraszona dziewczyna wychodzi, chłopak biegnie za nią i próbuje uspokoić, tłumacząc, że nie ma się czego bać. Przechodzą przez cmentarz, zza chmur wyłania się księżyc…

Scenariusz do klipu napisał Michael Jackson we współpracy z jego reżyserem, Johnem Landisem (Blues Brothers, Oskar, Szpiedzy tacy jak my, Książę w Nowym Jorku). Jackson wystąpił, naturalnie, w roli głównej. Towarzyszyła mu młodziutka aktorka, Ola Ray. Do współpracy udało się namówić Vincenta Price’a (znanego z ekranizacji opowiadań E. A. Poego), który użyczył swego złowieszczego głosu narratorowi klipu.

Thriller był pierwszy teledyskiem, który w ten sposób ilustrował muzykę. Sekwencja taneczna zombie jest uznawana za przełomowe dokonanie w dziedzinie choreografii, sam klip do dziś uważany jest zaś za największe osiągnięcie wszech czasów, jeśli chodzi o tę formę. W grudniu 2009 roku został umieszczony na liście filmów budujących dziedzictwo kulturalne Stanów Zjednoczonych (National Film Registry), wybranych do przechowywania w Bibliotece Kongresu Stanów Zjednoczonych.

Beat It (1983)

Z tego samego albumu, co Thriller, pochodzi utwór Beat It, stanowiący protest przeciwko przemocy na ulicach. W Beat It widać wyraźne nawiązania do musicalu West Side Story, choć reżyser klipu – Bob Giraldi – twierdzi, że inspirację czerpał wyłącznie z własnych doświadczeń trudnego dorastania w New Jersey.

Naprzeciw siebie stają dwa młodociane gangi. Pyskówka przeradza się w zażartą bijatykę, w dłoniach można zauważyć noże. Jackson pojawia się w fabule jako mimowolny świadek awantury. Zapobiega przelewowi krwi, przekonując, że wojny gangów nie rozwiążą problemów młodzieży.

Jacksonowi bardzo zależało na tym, żeby teledysk wypadł autentycznie. Nakręcony został w Skid Row, niezbyt bezpiecznej dzielnicy Los Angeles. Do występu w minifilmie zaproszono autentycznych członków dwóch rywalizujących ze sobą gangów – na planie pojawiło się ich w sumie około osiemdziesięciu. Dołączyli do nich profesjonalni tancerze, którzy ponownie – jak w przypadku Thrillera – zadziwili publikę nowatorską choreografią, która powoli stawała się znakiem rozpoznawczym dzieł Jacksona.

Smooth Criminal (1988)

Michael Jackson zawsze marzył o teledysku w klimacie westernowym. Po tym jednak, jak obejrzał Ojca chrzestnego, postanowił, że historia Smooth Criminal będzie osadzona w realiach gangsterskich lat 30. Klip reżyserował Colin Chilvers (Moonwalker), a przy choreografii pracował ponownie (po Thrillerze i Beat It) Vincent Paterson. Klip w swojej oryginalnej wersji stanowi 40-minutowy segment pełnometrażowego filmu Moonwalker.

Akcja filmu dzieje się w podejrzanej spelunce. Szemrani towarzysze, stylowe damy, alkohol, karty i broń. Do lokalu wkracza Jackson, którego biały garnitur i fedora stanowią ukłon w stronę roli Freda Astaire’a w Wszyscy na scenę (1953).

Tradycyjnie już wrażenie robi choreografia klipu, zwłaszcza doskonałe układy zbiorowe. Do legendy przeszedł już taneczny krok, polegający na sprzecznym z grawitacją i naturą pochyle do przodu. Podczas kręcenia teledysku – choć jest to pewnie sporym rozczarowaniem dla fanów Jacko – były w użyciu linki zabezpieczające. Na potrzeby występów na żywo opracowano specjalny mechanizm umożliwiający tancerzom wykonanie przechyłu, zamontowany w podłodze sceny i skorelowany ze specjalnymi wkładkami w ich butach.

Black or White (1991)

Teledysk do utworu Black or White to powrót do współpracy z Johnem Landisem. Jego gwiazdą, obok Króla Popu, jest znany z Kevina samego w domu – jedenastoletni wówczas – Macaulay Culkin. Chłopak szaleje w swoim pokoju przy głośnej muzyce, nie pozwalając ojcu delektować się transmisją meczu baseballa. Tatuś zwraca mu uwagę podniesionym tonem, na co synek reaguje, odpalając głośniki bez mała wyższe niż on sam na maksymalną moc. Siła muzyki wyrywa tatusia z domu…

To kolejny prospołeczny przekaz Jacksona, który tym razem zwraca uwagę na równość ludzi wszystkich ras. Teledysk przedstawia muzykę i taniec w różnych kulturach świata – od Indian, poprzez mieszkańców Afryki, Hindusów, aż po Rosję. Najciekawsza jest jednak końcówka – ukazuje ona twarze i ramiona ludzi różnych ras i płci, w różnym wieku, których ruchome wizerunki płynnie przechodzą jeden w drugi. Wśród nich dostrzec można np. znaną modelkę Tyrę Banks czy jamajskiego aktora Jeffreya Andersona-Guntera. Przekaz jest jasny – wszyscy jesteśmy równi, choć nie jednakowi. Technika użyta w tej scenie, zwana morfingiem, została wykorzystana w Terminatorze II oraz Willow.

Remember The Time (1992)

Ponownie Jackson postanowił pobawić się efektami specjalnymi. W Remember The Time opowiada historię znudzonej żony faraona, przed której obliczem stawiają się kolejni wykonawcy, próbujący zyskać jej uznanie. Niestety, nic nie jest w stanie jej zainteresować, co dla śmiałków kończy się raczej smutno. Nagle przed faraonem i jego kapryśną małżonką pojawia się tajemniczy czarownik, który zdecydowanie różni się od pozostałych…

Film o długości 9 minut tym razem jest dziełem Johna Singletona (Chłopaki z sąsiedztwa, Shaft, Za szybcy, za wściekli). W rolach faraona i jego małżonki występują niesłychanie popularny wówczas komik Eddie Murphy i jedna z najpiękniejszych modelek świata, Iman. „Szefem ochrony” królewskiej pary jest nie kto inny, jak Magic Johnson. Choreografia, choć tym razem nie zajmował się nią Paterson, nadal obejmuje widowiskowe sceny zbiorowe. Efekty specjalne zaś, o których wspomniałam na wstępie, ponownie wyraźnie inspirowane są Terminatorem II – Jackson pojawia się przed faraonem i jego żoną w formie płynnej, migotliwej substancji, a znika w złotym pyle.

Who Is It (1993)

Nietypowa pozycja w tym zestawieniu – brak w niej widowiskowych efektów specjalnych czy zapierających dech w piersiach sekwencji tanecznych. W tej smutnej opowieści jednak jest tak intensywny klimat noir, że nie mogła się tu nie znaleźć. Jackson występuje w roli tajemniczego milionera, zakochanego w dziewczynie o imieniu Alex. Niestety, w tej historii nie ma happy endu – dziewczyna jest luksusową prostytutką (skojarzenie z Nikitą nasuwa się samo – być może jest kimś jeszcze?) i główny bohater sądzi, że traktuje go wyłącznie jak kolejne zlecenie. „Alex” odwiedza kolejnych klientów, każdego w innym wcieleniu. Kiedy przybywa do posiadłości Jacksona, przez szparę w zamkniętych na głucho drzwiach lecą w jej stronę jej eleganckie wizytówki z różnymi imionami.

Klip został wyreżyserowany przez Davida Finchera (Siedem, Podziemny krąg, Zaginiona dziewczyna), co przełożyło się na ciężki, mroczny klimat, o którym wspomniałam na początku. Opowieść o Alex jest przygnębiająco ponura, a przy tym przejmująco piękna.

I, oczywiście, nie zapomniałam. Jest jeszcze jeden teledysk, który z kinem ma chyba więcej wspólnego niż pozostałe razem wzięte.

Liberian Girl (1987)

https://youtu.be/uO3QguKia44

Wyreżyserowany przez Jima Yukicha klip pokazuje plejadę gwiazd lat 80. Wszyscy oni (a wśród nich Whoopi Goldberg, Rosanna Arquette, Lou Diamond Phillips, Olivia Newton-John, John Travolta, Steven Spielberg, „Weird Al” Yankovic, Virginia Madsen, Billy Dee Williams, Danny Glover, Dan Aykroyd i niedawny solenizant – Steve Guttenberg) czekają na Jacksona, który pojawia się dopiero w ostatnim ujęciu – za kamerą. Teledysk dedykowany jest Elizabeth Taylor i na jego planie pojawiło się ponad czterdzieści gwiazd, w tym tajemnicza mumia. Jesteście w stanie rozpoznać wszystkie?

Wokół Króla Popu, zwłaszcza w ostatnich latach jego życia i tuż po jego śmierci, pojawiło się wiele kontrowersji. Jedno jednak nie ulega wątpliwości – był niesłychanie utalentowanym muzykiem i wizjonerem i na tym polu zawdzięczamy mu naprawdę wiele.

A wy? Też tęsknicie za czasami, kiedy w MTV można było oglądać cudeńka takie jak te powyżej?