DETEKTYW, ŁOWCA PRZYGÓD, HIENA. Najciekawsze sylwetki filmowych dziennikarzy

„Dziennikarstwo to misja, którą wykonujesz przez całą dobę. Nawet na urlopie jesteś dziennikarzem, bo nigdy nie wiesz, gdzie i kiedy trafi ci się dobry temat” – powtarzali wykładowcy, naczelni w studenckiej redakcji. Maksymalne zaangażowanie tylko dodaje tej profesji atrakcyjności. A oglądając przygody w największym stopniu oddanych pracy filmowych dziennikarzy, aż chce się wyjąć własny notatnik.

Spotlight

Mike Rezendes (w tej roli jeden z moich ulubionych aktorów, Mark Ruffalo) zaraża pasją. Dziennikarz sławetnego teamu Spotlight z „The Boston Globe” postanawia drążyć historię molestowanego niegdyś przez księdza mężczyzny. Z dziennikarskiego śledztwa wynika, że pedofilia w bostońskim kościele katolickim to zjawisko zdarzające się z pewną regularnością i zamiatane pod dywan. A ujawnienie przez dziennik tego odkrycia wywołuje skandal…

Najlepszy film 2016 roku pokazuje, że oddany swojej pracy dziennikarz nieomal nie je i nie śpi, o prowadzeniu życia prywatnego nie wspominając.

Mimo to dziennikarz to nie robot. Satysfakcję czerpie z pracy z ludźmi i dla ludzi.

Rozmowa z gwiazdą

Najważniejsza w Rozmowie z gwiazdą Steve’a Buscemi (pomysł Theo van Gogha) jest umiejętnie poprowadzona konwersacja. Wspomagana środkami odurzającymi, pobudzająca zmysły, wywlekająca sekrety, wręcz niekończąca się… Chyba każdy dziennikarz marzy o takim wywiadzie. Początkowo Pierre odczuwa go jako wymierzony weń policzek. On, poważny polityczny żurnalista, ma rozmawiać z blond celebrytką? Dobre sobie. Większość akcji rozgrywa się jednak w czterech ścianach, gdyż rozmowa obiera tak interesujący tor. Popisy Steve’a Buscemiego (Pierre) i Sienny Miller (Katya) ogląda się przyjemnie, a przy okazji można się dokształcić w sztuce prowadzenia błyskotliwej, atrakcyjnej dla odbiorców dyskusji.

Cena prawdy

Rachel Armstrong (Kate Beckinsale) to ambitna dziennikarka „The Capital Sun Times”. Artykuł ujawniający polityczny skandal na miarę Watergate ma stanowić przełom w jej karierze. Istotnie, zwraca uwagę świata mediów i polityki, a także FBI. Armstrong nie chce jednak, nawet po nakazie sądowym, wyjawić tożsamości informatora, który zdemaskował przed nią agentkę CIA… Dlaczego? Odpowiedź na to pytanie zaskakuje. Aferę w tym filmie zszyto grubymi nićmi, ukazano jednak przynależność do redakcji od najlepszej strony. Kierownictwo gazety wspiera Rachel w trakcie przeciągającego się postępowania sądowego, w imię praw dziennikarza protektorzy są gotowi bronić jej do ostatniego dolara.

Pierwsza strona

„Dziennikarstwo to trudny zawód. Nie wysypiasz się, pracujesz pod presją czasu, ale czasem możesz się uśmiechnąć”. Stephen Glass (w tej roli niezwykle przekonywujący Hayden Christensen) uśmiecha się często i do każdego. Jak się okazuje, fałszywie. Pierwsza strona Billy’ego Raya to oparta na faktach opowieść o dziennikarzu, który namiętnie uprawiając storytelling, pozwalał sobie na stanowczo za wiele. Fabuła zawiera informacje o obowiązującym 20 lat temu w „The New Republic” procesie wydawniczym, przedstawia również elementy dziennikarskiego śledztwa. Ogląda się z zaciekawieniem, szkoda tylko, że filmowcy nie zgłębili na ekranie procesu weryfikacji źródeł.

Skandalista Larry Flynt

Wydawanie czasopisma pornograficznego mieści się według mnie w szerokich i elastycznych ramach dziennikarstwa. Tym bardziej że twórca pierwszego, Larry Flynt, zasłużył się jako bojownik o wolność prasy. Skandalista Larry Flynt Miloša Formana to film biograficzny z niedługimi fragmentami know-how w tle: jak wyglądają sesje rozbierane? Jak do tej prekursorskiej wtedy tematyki dobierać papier, kolory? O czym i w jaki sposób pisać? By „Hustler” wśród rozrastającej się branżowej konkurencji wciąż budził emocje, musiał przejść wyrachowany proces wydawniczy. A w roli kontrowersyjnego założyciela świetnie sprawdził się Woody Harrelson.

Good Morning, Vietnam

Adrianowi Cronauerowi (niezastąpiony Robin Williams) przyszło pracować w niecodziennych warunkach. To urodzony prezenter radiowy oddelegowany do prowadzenia programów w wojskowej rozgłośni w Wietnamie. Jego sprośne (również polityczne) żarty bawią do łez, a telefony radiostacji nie przestają dzwonić – fani dziękują za codzienną dawkę humoru, umilającą służbę w okresie eskalacji konfliktu. W kultowym już filmie Barry’ego Levinsona (1987) mamy okazję przekonać się, jak ważna i niełatwa może być praca głosem. A Williamsowe „Goooooood morning, Vietnam” jeszcze długo dźwięczy w uszach.

Dziewczyna z tatuażem

Śledztwo prowadzone przez Mikaela Blomkvista i jedyną w swoim rodzaju Lisbeth Salander obejrzały na dużym ekranie miliony widzów. W bestsellerowej historii profesja dziennikarza śledczego miesza się z zawodem detektywa, a na pewno podlega większemu niebezpieczeństwu. Film koncentruje się na sprawie jako takiej, kolejnych krokach po nitce do kłębka, zawirowaniach emocjonalnych głównych bohaterów – bardziej niż na obowiązkach redakcyjnych Blomkvista. Mimo że dziennikarstwo pojawia się tu w tle, dla suspensu obejrzeć warto.

Wolny strzelec

Sposobem wykonywania swojej profesji Louis Bloom zmusza do refleksji nad etyką materiałów prezentowanych w telewizyjnych wiadomościach drugiej dekady XXI wieku. Dla niego granice nie istnieją: już pierwszego dnia samozwańczej pracy w nowym zawodzie nieomal wtyka kamerę w twarz kilkukrotnie postrzelonego człowieka.

Przez wzgląd na szaleństwo w oczach stworzony do roli Blooma Gyllenhaal łamie przepisy, by złowić sensację dla tabloidu. Pokazuje, że dla hieny nie liczy się człowieczeństwo, tylko nośny temat.

A ten – krew, katastrofa, przestępstwo – wiele mówi o nas, publice.

Po tysiąc razy dobranoc

Ta dziedzina dziennikarstwa przyciąga filmowców. Mogą pokazać wartką, efektowną, niekiedy mrożącą krew w żyłach akcję. Umiejscowić historię w egzotycznym państwie, odwołać się do najbardziej współczesnych problemów. Korespondencją wojenną para się Rebecca (Juliette Binoche) – ostatnia seria zdjęć w Kabulu niemal kosztowała ją życie. Po powrocie do ciepłego europejskiego domu, dla męża i dzieci postanawia: „nie wracam. Po tysiąc razy dobranoc to film o emocjach, nie o reporterskim warsztacie. O pasji, pragnieniu adrenaliny i zmiany świata, która gna korespondentów na wojenne ścieżki wciąż i wciąż, mimo że powtarzają „już nigdy nie pojadę”.

Wszyscy ludzie prezydenta

Nie wybaczyliby mi współredaktorzy i czytelnicy, gdybym tego tytułu nie zamieściła w zestawieniu. Wszyscy ludzie prezydenta (1976) Alana J. Pakuli z Robertem Redfordem i Dustinem Hoffmanem w rolach głównych zalicza się do klasyki filmów o dziennikarzach. Bodaj najbardziej skrupulatnie w tym zestawieniu obrazuje pracę dużej amerykańskiej redakcji. Przedstawia dziennikarza tradycyjnego, wychodzącego drzwiami, a wchodzącego oknem.

Piszącego notatki w formie map myśli, dociekliwego i skłonnego do poświęceń. Film oparty na historii prawdziwej: stopniowym demaskowaniu przez Boba Woodwarda i Carla Bernsteina afery Watergate, w wyniku której Nixon ustąpił ze stanowiska prezydenta USA. Dla adepta dziennikarstwa must-watch.

Byle tylko wyrobić liczbę znaków, przyciągnąć clickbaitem i zebrać lajki… Często nawet nie wstając z kanapy. O zwyrodniałym dziennikarstwie – to byłby film! Brakuje obrazów nadążających za żurnalizmem współczesnym, dostosowującym się do ducha czasów. Z braku laku, w ramach grzesznej przyjemności, obejrzałam Bold Type. Amerykańskie serialidło popularne tego lata, o pracy w redakcji à la Cosmopolitan. Pod względem fabuły przewidywalne, jak to telewizyjny tasiemiec, jeśli chodzi o dziennikarskie tło – urzekający.

korekta: Kornelia Farynowska