Rozmowy w filmach mogące przyprawić O GĘSIĄ SKÓRKĘ

Mówi się, że zawsze warto rozmawiać i że rozmowa jest dobra na wszystko. Niektórzy uważają, że emocje budzą tylko sceny, w których coś się dzieje,  jest żywa akcja, występują konkretne działania. Czasami jednak wystarczy scena samej rozmowy, aby wywołać stan niepokoju i napięcia u widza. Temat, ton, okoliczności i postacie w filmach budują atmosferę w kwestii prowadzenia dialogu, która czasami zapowiada złą wróżbę, gęstnieje,  sugeruje, że coś wisi w powietrzu. Krótkie czy dłuższe sceny wymiany zdań mogą posiadać ładunek emocji,  nieść moc i zawierać kluczowy sens.  O tym, że nie dotyczy to wyłącznie filmów grozy, można przekonać się poniżej.

"Czas apokalipsy": pierwsze spotkanie Willarda z Kurtzem.

Kapitan Willard po wielu perypetiach i niecodziennych wydarzeniach dociera z niekompletną załogą do końca rzeki, gdzie znajduje się królestwo pułkownika Kurtza uznanego za szaleńca i zdrajcę przez amerykańskie dowództwo. Misja Willarda polega na unicestwieniu Kurtza, ale w trakcie podróży łodzią patrolową po zapoznaniu się z życiorysem pułkownika i wglądem w bezsens i obłęd wojny wietnamskiej, kapitan nie tylko zaczyna go rozumieć, ale ulega pewnego rodzaju fascynacji osobą, której ma odebrać życie. Jeśli ktoś jednak spodziewa się akcji typu Rambo czy Komando, to może się lekko zdziwić – konfrontacja Kurtza z Willardem ma wymiar psychologiczny i wielopłaszczyznowy.

Z pułkownikiem się nie rozmawia, pułkownika się słucha uprzedza fanatyk na punkcie Kurtza, amerykański fotoreporter. Willard przekonuje się o tym na własnej skórze, zaprowadzony siłą do siedziby – ciemnej komnaty Kurtza ukrytego w półcieniu, robiącego nieco demoniczne wrażenie człowieka wszechmogącego, będącego w stanie jednym gestem nakazać zabicie Willarda, który sprowadzony na kolana musi odpowiadać na pytania pułkownika w sposób szczery, a jednocześnie ostrożny. W swoim królestwie to Kurtz bowiem decyduje o życiu i śmierci, zwłaszcza jeśli chodzi o jego osobę.

"Lśnienie": rozmowa Jacka z synem i Gradym.

O tym, że hotel Overlook coraz gorzej działa nie tylko na twórcze natchnienie Jacka przekonujemy się, jak karci swoją żonę za przeszkadzanie mu w pisaniu (scena wymyślona przez Nicholsona zaczerpnięta z własnego życia). Jack ma blokadę, zaczyna popadać w apatię. Danny nękany krwawymi wizjami przychodzi do pokoju po zabawkę i spotyka ojca siedzącego na łóżku, niemogącego spać. Jack bierze chłopca na kolana i rozmawia o hotelu, chłopiec obawia się powiedzieć ojcu, że budynek jest skażony złymi wydarzeniami, które staną się udziałem całej trójki. Zwłaszcza że literat jest zachwycony tym miejscem i powtarza słowa dwóch martwych bliźniaczek, które wcześniej ukazały się jego synowi… a na pytanie o zrobienie krzywdy swojej rodzinie Jack przekonuje, że nigdy tego nie zrobi, w co oczywiście widz nie wierzy, zważywszy na wygląd i stan pisarza oraz zapowiedzi w wizjach chłopca.

Druga rozmowa mogąca wywołać mrowienie na plecach wywiązuje się w łazience, gdzie Torrance niby przypadkiem poznaje ducha Delberta Grady’ego, poprzedniego dozorcy i zabójcy swojej rodziny w minionym sezonie zimowym.  Nie trzeba przypominać, co ta konwersacja przyniosła w następnym etapie filmu Kubricka.

"Łowca androidów": Roy rozmawia z projektantem oczu replikantów.

Przywódca replikantów Roy Batty wraz z Leonem, który omal nie posłał na tamten świat łowcy androidów podczas testu Voighta-Kampffa polegającym na sprawdzaniu reakcji emocjonalnej poprzez zadawanie serii niewygodnych pytań. Tym razem to Roy będzie zadawać pytania i oczekiwać odpowiedzi zgodnych z prawdą. Rozmowa odbywa się w chłodni, gdzie pracuje chiński projektant genetyczny. Batty próbuje od niego wydobyć informację na temat Tyllera, głównego konstruktora. Staruszek posiada niewiele informacji, ale dwójka replikantów daje mu wyraźnie do zrozumienia, że doprowadzą do jego zamarznięcia, jeśli nie poda im wskazówki, jak dotrzeć do ich twórcy.

Klimat chłodu współgra tutaj z zachowaniem i powierzchownością postaci Rutgera Hauera zachowującego lodowaty spokój, podczas gdy projektant trzęsie się z zimna w futrze podartym przez Leona. Nie czytałem powieści Philipa K. Dicka, więc nie orientuję się, czy w książce replikanci uśmiercili staruszka, gdyż w filmie nie jest to jednoznacznie udowodnione, a w dalszej części obrazu Ridleya Scotta nie ma żadnej informacji na ten temat.

"Człowiek z blizną": spór Montany z Frankiem i Sosą.

Tony Montana nie zamierza karmić się resztkami, nie chce być dłużej podwładnym Franka Lopeza. Zawiera sojusz z narkotykowym magnatem, Alejandro Sosą i czując się coraz bardziej pewny siebie, sprzeciwia się Lopezowi, który nie jest zachwycony decyzjami Kubańczyka. Montana pokazuje, że nie obawia się reakcji swojego szefa, daje wyraźnie odczuć, że przestaje się z nim liczyć, okazuje brak szacunku. Przeczuwamy, że z tego nie może wyjść nic dobrego, zwłaszcza że Tony chce mu odebrać nie tylko kobietę. Pod koniec filmu, Montana posiada już własne imperium, lecz nad wszystkim traci panowanie i kontrolę.

 Otwarcie naraża się Sosie, wzburzony i napędzony kokainą wypowiada mu wojnę w rozmowie przez telefon, kiedy ten wyraża gniew przeciw Montanie po niewykonaniu zadania. Nie ma mowy o kompromisie i załagodzeniu tej draki. Kubańczyk podpisał na siebie wyrok i choć tanio skóry nie sprzeda, to gwoździem do trumny będzie jego kolejny ruch…

"Pluton": rozmowa Barnesa z O’Neillem

Tytułowy Pluton zbliża się do ostatecznego starcia w filmie Olivera Stone’a, lecz nie wszyscy są na niego gotowi, a tym bardziej nie zdają sobie sprawy, jaki będzie wynik tej wojny. Nie ma wątpliwości co do stanowiska sierżanta Barnesa, nieznającego sentymentów i skrupułów. Ponownie się o tym przekonujemy podczas krótkiej dyskusji z sierżantem O’Neillem, bumelantem i wazeliniarzem, chcącym wykorzystać przepustkę nieżyjącego Eliasa i wydostać się z Wietnamu. Na nic zdają się prośby i tłumaczenia, Barnes stanowczo odmawia i nie wykazuje żadnego zrozumienia ani pocieszenia dla kolegi,  a wręcz przeciwnie, mówi mu wprost, że może ponieść śmierć na froncie i musi się z tym pogodzić.

"Misja": rozmowa ojca Gabriela z Mendozą w klasztorze.

Łowca niewolników Rodrigo Mendoza w przypływie zazdrości zabija brata i zaszywa się w klasztorze, rozpoczynając głodówkę. Odwiedza go jezuita Gabriel, który jakiś czas wcześniej chronił swoich podopiecznych przed poszukującym obecnie odkupienia bratobójcą. Wcale nie zamierza się nad nim litować, wytyka mu przewinienia i niecny uczynek, przez co niemal prowokuje Mendozę do użycia siły. W rzeczywistości chce mu pomóc i nakłania byłego handlarza do wyprawy w dżunglę, gdzie powstaje misja dla Indian, na których polował. Mendoza przyjmuje ofertę ze świadomością, że zasługuje na śmierć z ich rąk w ramach pokuty.

"Autostopowicz": rozmowa Jima z Ryderem w barze

Jim Halsey, zabierając tajemniczego autostopowicza, otworzył puszkę Pandory. John Ryder zmusza chłopaka do śmiertelnej rozgrywki. Policja nie jest w stanie mu pomóc, a nawet posądza Jima o zbrodnie dokonane przez Rydera. Chłopak jest bliski samobójstwa, nie poddaje się jednak i dociera na przystanek autobusowy. W pobliskim barze dosiada się prześladowca, szydząc z Halseya, wiedząc, że nie ma on naładowanego pistoletu. Bezbronny kierowca pyta o motywy Rydera, ten zaś zamyka mu oczy dwiema monetami (odnośnik do pradawnego zwyczaju związanego ze zmarłą osobą), co wskazuje na pragnienie bycia zabitym przez Jima.

"Harry Angel": rozmowa detektywa z klientem

To zlecenie miało być proste i klarowne. Z każdym tropem stawało się coraz bardziej mętne i skomplikowane. Harry Angel miał tylko sprawdzić, czy zaginiony solista grupy jazzowej nie kopnął w kalendarz. Łatwizna. Po pierwszym nieboszczyku detektyw dowiaduje się, że to nie będzie rutyna. Spotyka się ze swoim zleceniodawcą, chcąc się wycofać, ale zachęcony dodatkowym honorarium decyduje się brnąć dalej w poszukiwania, symboliczne zjedzenie jajka przez Roberta De Niro jest zaś na tyle wymowne, przekazując odzew – za jaką cenę dał się kupić nieświadomy Mickey Rourke. No i kulminacyjna rozmowa z Cypherem, Harry dowiaduje się prawdy o sobie, poznając przy tym tożsamość swojego klienta. Gdyby tylko tytułowy bohater mógł cofnąć czas to i tak nie uniknąłby swojego losu…

"Zabójcza broń": pierwsza kłótnia Riggsa z Rogerem

Stateczny i zbliżający się do emerytury sierżant i balansujący na granicy szaleństwa glina z nieprzepracowaną żałobą stworzyli bardzo zgrany duet, który wymagał wiele prób dotarcia się. Martin bierze udział w niebezpiecznych akcjach, nie zależy mu na życiu, Roger, głowa rodziny, chce w spokoju dotrwać do końca służby. Ich pierwsza, wspólna interwencja dotyczy faceta chcącego rzucić się z dachu.  Wkracza Riggs i w ryzykowny sposób decyduje się udaremnić zamiary desperata. Po wszystkim zirytowany Roger bierze go na stronę, dochodzi do słownej potyczki, Murtaugh podpuszcza nowego partnera do pociągnięcia za spust, przekonując się, że Martin wcale nie żartuje i naprawdę jest gotowy się zastrzelić.

"Szklana pułapka": pierwsze spotkanie McClane’a z Hansem

Hans Gruber ze swoimi ludźmi opanował wieżowiec Nakatomi i przez długi czas był pewien, że jest panem sytuacji. Pojawił się jednak kamień w bucie, ość w gardle w postaci pewnego zwyczajnie niezwyczajnego gliniarza z Nowego Yorku, który odwiedził żonę w Boże Narodzenie. Hans zapuścił się w rejony budynku bez obstawy, żeby sprawdzić ładunki wybuchowe i został zaskoczony przez Johna. Gruber, udając jednego z gości wziętego za zakładnika, wdaje się w luźną pogawędkę z McClanem niczym z kumplem ze szkoły. Znajdują wspólny język, a widz ma wrażenie, że nowojorski łaps rzeczywiście dał się nabrać przebiegłemu przeciwnikowi, który uśmiecha się fałszywie, ale gdyby tylko był uzbrojony, wpakowałby cały magazynek w pozornie nieświadomego Johna. W tej sekwencji występuje pewna doza humoru sytuacyjnego, lecz doprawiona odpowiednim napięciem, kiedy John w geście zaufania daje Hansowi broń…

"Egzorcysta 3": porucznik Kinderman rozmawia z pacjentem kliniki psychiatrycznej

Pierwszy Egzorcysta to kanon horroru, drugi okazał się klapą, za trzeci wziął się sam autor powieści – William Peter Blatty. Trudno zaliczyć trójkę do klasyki gatunku, lecz jest w stanie zadowolić fanów horroru o opętaniach. Doświadczony porucznik Kinderman usiłuje schwytać seryjnego zabójcę popełniającego rytualne zbrodnie. Trafia do szpitala psychiatrycznego, w którym jest umieszczony tajemniczy pacjent mający wiele wspólnego z egzorcyzmami Regan sprzed kilkunastu lat. Czy to ojciec Karras? Policjant sceptyk na własne oczy doświadczy diabelskich mocy już podczas rozmowy z Jamesem Venamunem podszywającym się pod Karrasa.

Bliźniaczy zabójca dzieli się z porucznikiem detalami swoich morderstw, chełpiąc się, wyjaśnia, w jak wyrafinowany sposób pozbawił życia jego przyjaciela, księdza Dyera, spuszczając z niego całą krew. Modeluje swój głos, zmienia narrację, bawi się szatańskimi sztuczkami. Brad Dourif otrzymał podobną rolę w jednym z odcinków Z Archiwum X z równie udanym skutkiem.

"Milczenie owiec": wszystkie rozmowy Clarice z Lecterem

Wiadomo, konwersacje między początkującą, ambitną agentką FBI, a pewnym kulturalnym i ciekawym ludzkich zachowań doktorem, który jest dosłownie i w przenośni głodny osobistych i prywatnych zwierzeń Clarice Starling zapisały się w kinematografii. Ambitna adeptka, żeby schwytać Buffalo Billa, za pomocą wskazówek Hannibala Lectera musi zgodzić się na jego warunki polegające na szczerości w podzieleniu się swoimi traumatycznymi przeżyciami z dzieciństwa – okolicznościami śmierci ojca oraz wakacjami na farmie stryja, gdzie była świadkiem uboju owiec. Przenikliwość i diabelska erudycja Lectera w czasie narzuconej przez doktora sentencji Quid pro quo w komunikacji z agentką w kwestii śledztwa i psychoanalizy potrafiła trzymać widza w napięciu równie mocno, co sceny w domu Buffalo Billa.

"Zły porucznik": rozmowa porucznika z bukmacherem w klubie i zakonnicą w kościele

Niektórzy lubią pakować się w tarapaty i wikłać się w problemy na własne życzenie. Tytułowy porucznik, nałogowiec uzależniony od narkotyków i hazardu, stopniowo idzie na dno, szukając rozgrzeszenia w trakcie śledztwa dotyczącego gwałtu na zakonnicy. Policjant uparcie obstawiający mecze bejsbolowe na coraz większe kwoty pomimo porażek nadal jest pewny, że odniesie ostatecznie zwycięstwo. Naćpany i pijany spotyka się w klubowym barze ze swoim bukmacherem, który jasno mu tłumaczy, że gangster – wierzyciel – traci cierpliwość i nie zawaha się wysłać na tamten świat dłużnika i jego rodziny. Porucznik przyjmuje te ostrzeżenia z ubawieniem, znowu przeznaczając dużą sumę na kolejny mecz, twierdząc, że nikt nie jest w stanie go zabić dlatego, że jest katolikiem.

Druga emocjonująca rozmowa toczy się w kościele, kiedy porucznik chce nakłonić zakonnicę do ujawnienia personaliów swoich gwałcicieli, żeby dokonać samosądu. Jednak kobieta w imię miłosierdzia nie zdradza tożsamości bandytów pomimo argumentów porucznika sięgających po moralne motywy zbrodni i kary. Mocny dialog!

"Bez przebaczenia": Mały Bill urządza prowokację

Anglik Bob ignoruje zakaz noszenia broni na terenie Małego Billa, który nie patyczkuje się z uzbrojonymi intruzami. Szeryf i podstarzały rewolwerowiec znają się z przeszłości, co nie przeszkadza Billowi udzielić bolesnej lekcji brytyjskiemu arystokracie. Pobity i zamknięty w areszcie Bob jest dalej upokarzany przez Billa za sprawą książki tworzonej przez biografa Anglika. Szeryf ujawnia, że wszelkie przechwałki zawarte w powieści na temat wyczynów Boba, to brednie wyssane z palca, a żeby udowodnić swoje tezy, dopuszcza się prowokacji – oddaje naładowaną broń pisarzowi i pozwala do siebie mierzyć.

Oczywiście literat nie jest w stanie użyć broni przeciwko Billowi, ale ku jego zdumieniu szeryf wcale nie protestuje, kiedy przekazuje rewolwer Bobowi. Oczywiście Anglik, wie, że zginie, także również nie wykorzystuje pozornej szansy i nie myli się. Pierwsza komora była pusta.

"Leon zawodowiec": Stansfield rozmawia z Matyldą w toalecie.

Nowy opiekun Matyldy z początku nie godzi się na dokonanie zemsty za śmierć jej przybranej rodziny (głównie biologicznego brata), więc rezolutna dwunastolatka bierze sprawy w swoje ręce. Udaje jej się dostać na komisariat policji, ale w toalecie zostaje zaskoczona przez Stansfielda niedającego się oszukać, że Matylda jest kurierką. Psychotyczny agent DEA połyka kapsułkę napędzającą go do zabójstw, sięga po broń, wypytuje dziewczynkę o jej chęć zemsty i podejście do życia. Objęta strachem Matylda jest już jedną nogą w grobie, ale do łazienki wpada człowiek Stansfielda z niezbyt dobrymi dla niego wieściami…

"Siedem": rozmowa Millsa z Johnem Doe w samochodzie

Poszukiwany, notoryczny zabójca oddaje się w ręce policji, twierdząc, że naprowadzi tropiących go stróżów prawa na ciała dwóch ostatnich, niezidentyfikowanych ofiar. Somerset zdaje sobie sprawę, że Doe kontynuuje swoją grę, natomiast Mills lekceważy zbrodniarza podczas eskorty samochodem. Opanowany Doe rzuca kąśliwymi uwagami, celowo wyprowadzając młodego detektywa z równowagi, ale sam traci nerwy, usprawiedliwiając swoje zbrodnie na grzesznikach. Jednocześnie wbija szpilę nieco aroganckiemu Millsowi o darowaniu mu życia, chociaż wiadomo, że to betka w porównaniu z tym, jaka niespodzianka go czeka na miejscu…

"Gorączka": rozmowa Vincenta z Neilem w restauracji

Neil to zawodowy włamywacz przestrzegający swojego kodeksu. Vincent jest doświadczonym policyjnym wygą i pracoholikiem, który nie spocznie, dopóki nie schwyta przestępcy. Tych panów sporo łączy. Obaj są świetni w swoim fachu, mają niepoukładane życie osobiste, są twardymi profesjonalistami, co nie znaczy, że wyzbytymi ludzkich uczuć. Godni siebie przeciwnicy. Spotykają się na autostradzie. Hanna nie ma przeciwko Neilowi dowodów, więc zamiast go aresztować, zaprasza na kawę. Od razu widać, że siebie szanują, czując wzajemny respekt. Rozmawiają o swoim życiu i pracy. Panowie mogliby się nawet zaprzyjaźnić, gdyby nie stali po przeciwnej stronie barykady. Obaj jednak wiedzą, że ich następne spotkanie będzie wyglądać zupełnie inaczej…

"Zagubiona autostrada": "jestem w twoim domu"

W tym filmie roi się od dziwnych i nie do końca zrozumiałych scen, co przecież jest domeną Davida Lyncha. Muzyk jazzowy i jego podejrzewana o zdradę żona są obiektem nękania przez tajemniczego kamerzystę nagrywającego ich willę na zewnątrz i w środku, a nawet ich samych podczas snu.  Uczestniczą w domowym przyjęciu, gdzie Freda zagaduje niski mężczyzna o dość demonicznej fizjonomii. Twierdzi, że już się spotkali w jego domu, ponadto jest tam obecnie! Zaniepokojony saksofonista nie wierzy w te słowa, ale tajemniczy nieznajomy każe mu zadzwonić z własnego telefonu pod swój numer. Okazuje się, że to prawda, ten facet jest w dwóch miejscach jednocześnie, na imprezie i w mieszkaniu Madisona.

Skołowany jazzman na próżno próbuje się dowiedzieć, kim jest jego rozmówca. Ten fragment stanowi wizytówkę Zagubionej autostrady, pozostając jednym z zapadających w pamięć momentów z filmów Lyncha. Rozmowa naprawdę się kleiła!

"Dzień próby": Alonzo i Jake w aucie

Żółtodziób Jake musi odrzucić wszelkie ideały i zasady nauczone w akademii policyjnej, pełniąc służbę pod kierunkiem Alonzo Harrisa, gliniarza uznającego prawo ulicy. Pierwszym sygnałem, że to nie będzie typowy dzień szkolenia, jest zmuszenie młodego policjanta do zażycia narkotyku. O tym, że to nie była marihuana, dowiadujemy się niebawem, widząc rzeczywistość z perspektywy otumanionego przez środek odurzający Jake’a, Alozno go zmanipulował, wyjawiając, co tak naprawdę palił jego uczeń – szkodliwą mieszankę halucynogenów z innymi związkami pochodnymi. W dodatku Harris w swojej ironii zdaje się wyśmiewać Hoyta, że dał się podpuścić jak dziecko.

Druga scena ważnej rozmowy pojawia się po akcji z Rogerem. Alonzo ponownie korzysta ze swoich manipulacyjnych zdolności oraz umiejętności perswazji. Chce wmówić Jake’owi, że takie praktyki działania poza prawem są słusznie i niezbędne, jednocześnie usiłuje na niego wpłynąć obietnicami, gwarantując mu awans i karierę w policji. Tylko dlaczego wcześniej, rozmawiając przez telefon, kazał wyczyścić wannę?

"To nie jest kraj dla starych ludzi": Anton i sprzedawca na stacji benzynowej.

Uważaj, z kim chcesz nawiązać niezobowiązującą rozmowę. Starszy sprzedawca nie przypuszczał, z kim będzie miał do czynienia, rozpoczynając pogadankę z zabójcą policjanta i cywila. Anton Chigurh postanawia pomówić ze staruszkiem według własnych reguł, prowadząc rozmowę tak, żeby stres i dyskomfort dotarł także do widza. Zadaje pytania bez dobrych odpowiedzi, wprawiając w zakłopotanie oraz obawę sprzedawcę wyraźnie żałującego swojej inicjatywy. W końcu, gdy sięga po monetę i każe starcowi obstawiać, na jaką stronę wypadnie, już wiadomo, o co toczy się gra, a cały dialog był tylko grą… wstępną.

"Joker": rozmowa w talk-show

Arthur jako Joker spełnia swoje marzenie bycia gościem w popularnym programie swojego idola, prezentera telewizyjnego Murraya Franklina. Arthur nie jest jednak tym samym człowiekiem, który na początku filmu, oglądając z matką talk-show Franklina, wyobrażał sobie wyśniony przebieg programu ze swoim udziałem. Teraz stanie przed kamerami, mając na sumieniu życie kilku ludzi, a napięta atmosfera wymiany poglądów z gospodarzem spowoduje intensywne wrzenie, kiedy Joker przyzna się do swoich czynów.

Murray myślał, że będzie wesoło i śmiesznie, tymczasem zarówno jemu, jak i publiczności nie będzie do śmiechu. Dyskurs nabiera poważnych tonów w kwestii społecznej nierówności i niesprawiedliwości, gdzie potrzebujący i biedni obywatele są spychani na margines, podczas gdy zamożni burżuje nimi pogardzają i wykorzystują do budowania własnego kapitału.