8 filmów, które TRZEBA ZOBACZYĆ NA 30. Festiwalu Mediów CZŁOWIEK W ZAGROŻENIU

Okrągła, bo trzydziesta edycja łódzkiego Festiwalu Mediów Człowiek w Zagrożeniu, festiwalu filmów dokumentalnych i reportaży telewizyjnych, odbywa się, jak większość tego typu imprez, całkowicie online. Co różni jednak ten festiwal od reszty to fakt, że większość filmów jest dostępna bezpłatnie (lub za naprawdę symboliczną opłatą), a w programie można zobaczyć największe hity kina dokumentalnego z Polski i ze świata. Jednak nie tylko filmami Festiwal Mediów żyje, bo w czasie trwania imprezy widzowie mają szansę zapoznać się także z reportażami radiowymi. Festiwal potrwa do niedzieli (od 24 do 29 listopada), warto więc obszerny program festiwalu sprawdzić tu i już teraz zaplanować sobie wyborny filmowy tydzień.

Lekcja miłości, reż. Małgorzata Goliszewska, Katarzyna Mateja

Lekcja miłości niespodziewanie podbiła tegoroczną edycję Millenium Docs Against Gravity, zdobywając tam dwie nagrody. Bohaterką filmu jest prawie 70-letnia Jola, która po czterdziestu latach małżeństwa ucieka od agresywnego, pełnego przemocy męża i wraca do swojego rodzinnego Szczecina.

Tam próbuje sobie ułożyć życie na nowo i poznaje starszego od niej Wojtka, który zakochuje się w niej bez pamięci. Lekcja miłości to ciepła opowieść o dojrzałej kobiecie zmagającej się z oczekiwaniami innych, która walczy o prawo do spełniania własnych marzeń i o to, by na nowo siebie pokochać.

Witamy w Czeczenii, reż. David France

Ten mrożący krew w żyłach dokument nagrodzono w Sundace i na Berlinale. We współczesnej Czeczenii trwają prześladowania osób LGBTQ+. Więzienie, tortury, a nawet śmierć grożą osobom nieheteronormatywnym w kraju rządzonym przez Ramzana Kadyrowa, prezydenta tyrana mianowanego przez samego Putina.

Dokument towarzyszy grupie aktywistów ratujących zagrożonych represjami Czeczenów, organizujących dla nich kryjówki i pomagających im uciec z kraju. Dokument wykorzystuje technologię VFX, dzięki czemu twarze ocalałych osób zostały zamienione na twarze aktorów. Twórcy filmu zdecydowali się ukryć tożsamość niektórych osób, aby nie narażać ich na niebezpieczeństwo ze strony czeczeńskiego rządu. Ten wstrząsający dokument to niezwykle aktualna przestroga dla krajów coraz bardziej podążających drogą nienawiści do osób LGBTQ+, dobitnie obrazująca, do jakiej tragedii może doprowadzić skrajna wrogość względem grup ostracyzowanych przez rząd.

Syndrom zimowników, reż. Piotr Jaworski

Jak długo psychika człowieka może wytrzymać w ekstremalnych warunkach izolacji na Antarktydzie? Na to pytanie próbował odpowiedzieć polski naukowiec, profesor Jan Terelak, podczas serii badań na polskich polarnikach w latach 70. i 80. Eksperyment testujący psychiczną wytrzymałość człowieka w sytuacji zamknięcia, mający posłużyć także Sowietom przygotowującym się do kosmicznego wyścigu, polski naukowiec przeprowadzał w stacji im.

Henryka Arctowskiego. Po latach jego działania zostały uznane za skrajnie nieetyczne. Piotr Jaworski opowiada historię eksperymentów Jana Terelaka i losów polskich polarników, tworząc film z archiwalnych nagrań, rozmów z uczestnikami wypraw, a nawet fragmentów animacji.

Dla Samy, reż. Waad al-Kateab, Edward Watts

Film został obsypany nominacjami i nagrodami na najbardziej uznanych festiwalach. Był nominowany do Oscara w kategorii najlepszy film dokumentalny, wygrał nagrodę BAFTA oraz Złote Oko w Cannes. Nagrodzono go także Europejską Nagrodą Filmową. Narratorką filmu jest syryjska dziennikarka Waad, która, zgodnie z tytułem, kręci go dla swojej maleńkiej córeczki, Samy.

Zwracając się bezpośrednio do dziecka, które jest jeszcze zbyt małe, by zrozumieć, czym jest wojna, matka opowiada córce o swoim życiu i sytuacji, w jakiej się znalazły. Opowiada jej o oblężonym mieście i ojcu, lekarzu każdego dnia ratującym ludzkie życie. To poruszający i niezwykle ludzki obraz miasta ogarniętego wojną, którego mieszkańcy mimo wszystko starają się normalnie żyć, a ludzie zakochują się, rodzą i umierają.

Ostatni rycerze prawej strony, reż. Michał Edelman

Film studenta łódzkiej Filmówki chłodnym okiem przygląda się „rycerzom prawej strony” – członkom Brygady Łódzkiej ONR, czyli Obozu Narodowo-Radykalnego, skrajnie prawicowego ugrupowania o zapędach faszystowskich. Kamera towarzyszy bohaterom podczas lokalnych imprez, prób zakłócenia Marszu Równości czy podczas niesławnego Marszu Niepodległości odbywającego się co roku w Warszawie.

Edelman uchyla rąbka tajemnicy i przenika w głąb ugrupowania, przeprowadzając wywiady z kobietami i mężczyznami na różnych szczeblach kariery w organizacji, których do aktywnego zaangażowania się pchnęły różne zakręty życiowe.

Szklane negatywy, reż. Jan Borowiec

W 2010 roku, podczas remontu starej kamienicy w Lublinie, za jedną ze ścian odkryto tajemniczy schowek, w którym odnaleziono zbiór 2700 starych, szklanych negatywów. Zdjęcia pochodziły z początku XX wieku i ukazywały dawnych mieszkańców Lublina. Film Jana Borowca to filmowe śledztwo, w którym wraz z wolontariuszką lokalnej instytucji kultury uczestniczą widzowie.

Twórcy filmu spotykają się z byłymi i obecnymi mieszkańcami Lublina, próbując odkryć prawdę o tajemniczym fotografie. Próba znalezienia odpowiedzi na to, kto zrobił znalezione zdjęcia, a także kto do nich pozował, prowadzi twórców aż do Izraela.

Stolen Fish, reż. Małgorzata Juszczak

Mieszkańcom Gambii, najmniejszego kraju Afryki, brakuje pożywienia, a dokładnie białka, którego głównym źródłem były dotychczas ryby. Te jednak są masowo łowione i przerabiane na mączkę rybną w działających na miejscu chińskich fabrykach, a potem wysyłane do Chin i Europy jako karma dla zwierząt. Mieszkańcom obiecywano poprawę jakości życia i miejsca pracy, jednak chińskie fabryki przyczyniły się tylko do pogłębienia biedy, zanieczyszczenia i degradacji środowiska, zmuszając wielu Gambijczyków do emigracji.

Retrospektywa Baraka i Tomera Heymannów

Warto obejrzeć chociaż jeden film utalentowanych braci z Izraela, wspólnie tworzących firmę producencką Heymann Brothers Films, w której sami lub wspólnie reżyserują filmy dokumentalne. W ramach festiwalu będzie można zobaczyć nie tylko dokumentalny hit Tomera Heymanna sprzed pięciu lat pt. Mr. Gaga (2015) opowiadający o słynnym izraelskim choreografie Ohadzie Naharinie, ale także starsze i najnowsze filmy braci. W I Shot My Love (2009) sam Tomar Heymann opowiada swoją życiową historię miłosną. Kto mnie teraz pokocha? (2016) opowiada o młodym, homoseksualnym Żydzie, który chcąc żyć w zgodzie z samym sobą, wyjeżdża z Izraela i przeprowadza się do Londynu, gdzie z trudem próbuje utrzymać dobry kontakt ze swoją rodziną.

W twoich oczach (2018) śledzi losy czwórki izraelskich youtuberów w ortodoksyjnym społeczeństwie, a Comrade Dov (2019) opowiada o nietypowym izraelskim polityku.

Wszystkie filmy będzie można obejrzeć na stronie www.dafilms.pl.