V/H/S. Zabawa w horror

„V/H/S 2” (2013)

reż. Simon Barrett, Jason Eisener, Gregg Hale, Eduardo Sánchez, Adam Wingard, Gareth Evans, Timo Tjahjanto

Para prywatnych detektywów poszukuje zaginionego studenta (jednego z opryszków z części pierwszej). Po odnalezieniu i włamaniu do jego domu, zastają kolekcje kaset wideo. Jedna z taśm zawiera film nagrany przez samego poszukiwanego.

Jak da się zauważyć, wątek przewodni drugiej części jest równie pretekstowy i nie odgrywa w fabule większej roli. Meritum stanowią horrorowe segmenty, a tych jest tym razem nie pięć, a cztery i także wyreżyserowane zostały przez różnych twórców. Jednakże w tym wypadku w gronie reżyserów znalazły się dwa dość istotne nazwiska, dalekie od anonimowości: Gareth Evans i Eduardo Sanchez. Pierwszy jest brytyjskim twórcą, który zdobył popularność i uznanie przywróceniem kina kopanego do łask filmem „Raid”. Drugi to popularyzator kina found footage, ponieważ należy do duetu reżyserów odpowiedzialnych za kultowy „Balir Witch Projekt”.

Etiudy wyreżyserowane przez tą dwójkę z pewnością zasługują na szczególną uwagę. Sanchez w „A Ride In the Park” zaprezentował zombie movie jakiego jeszcze nie widzieliśmy, ponieważ nakręcony z perspektywy żywego trupa. Segment Evansa pt. „Safe Haven” to z kolei wariacja motywu satanicznego kultu, ale skąpana w tak pozytywnie odjechanym pomyśle, że ręce same składają się do oklasków. Można powiedzieć, iż część wyreżyserowana przez Evansa jest tak dobra, iż potrafi wynieść „V/H/S 2” na poziom wyżej, względem pierwszego filmu. I tak też jest sequel odbierany, ponieważ w odróżnieniu do pierwowzoru udało mu się zdobyć przychylność krytyki.

Jak to bywa w przypadku filmów found footage, których produkcja jest z reguły tania, dylogia „V/H/S” potrafiła na siebie zarobić. Budżetów filmów nie znam, nie zostały ujawnione, ale to z pewnością nie są wygórowane liczby. Oba filmy zarobiły razem ok. 125 tys. dolarów wpływów z kin. Taka suma może wydawać się śmiesznie niska, lecz należy w tym wypadku dodać, że dystrybucja obydwu filmów była bardzo ograniczona, ponieważ w dniu swych premier zostały puszczane w zaledwie kilkunastu kinach. Swoje dołożył później rynek DVD, na którym produkcje te cieszyły się dużą popularnością. Warto także wspomnieć, że oba filmy miały swoją premierę na festiwalu w Sundace, gdzie część druga cieszyła się nawet ciepłym przyjęciem. W tym wszystkim szkoda tylko, że polski widz musiał obejść się smakiem, ponieważ „V/H/S” nie trafił w żadnej postaci do rodzimej dystrybucji. Pozostały nam alternatywne źródła.

Siła dylogii „V/H/S” polega na genialnym w swej prostocie pomyśle. Miast podejmować trud tworzenia oryginalnej historii grozy (co bez wykorzystywania starych klisz jest dziś prawie niemożliwe) autorzy woleli stworzyć jeden film, który zawierać będzie kilka historii, zbudowanych na dobrze znanych i sprawdzonych motywach gatunku. Found footage posłużyło za podstawowe narzędzie przekazu, co wydaje się wyborem oczywistym z uwagi na niesłabnącą popularność tej stylistyki. Horrorowa antologia to, co prawda, żadna nowość (pamiętamy „Strefę mroku”), ale podana w tak ciekawej i chwytnej – poniekąd rozliczeniowej – formule stała się opcją odpowiednio umotywowaną.

Najważniejsza była różnorodność, by każdy segment realizował inne tradycje gatunku, nawiązywał do innej dziedziny horroru, cytował innych horrorowych twórców. Da się także wyczuć – i to zarówno podczas doświadczania seansów, jak i podczas śledzenia wywiadów z twórcami – że powstawanie tych filmów przysporzyło ich autorom dużo frajdy. I myślę, że ich głównym celem było właśnie to, by ta frajda udzieliła się także nam, widzom. Obie części „V/H/S” skonstruowane są tak, by przy ocenianiu ich odrzucić na bok pryzmat logiki, czy oryginalności, na rzecz tego, by zwyczajnie cieszyć się bogactwem motywów swego ulubionego gatunku, sprzężonych w jednym filmie.

Ten pomysł ma zatem swoje uzasadnienie i byłbym orędownikiem jego kontynuowania. Gdyby realizacja kolejnych sequeli stała się faktem, to z mojego punktu widzenia najlepiej byłoby, gdyby do każdej części zakontraktowano kompletnie inną grupę twórców, mogących pochwalić się różnymi doświadczeniami filmowymi – niekoniecznie związanymi z kinem grozy. Podkreśliłoby to efekt eklektyczności, który stanowiłby podstawowy wyróżnik serii. Nic tylko uzbroić się w optymizm i czekać.

Do wszystkich, którym w jakiś sposób udało się te filmy obejrzeć, kieruje następujące pytanie: jaki jest według was najlepszy segment dylogii? Ja swoje typy wymieniłem, teraz czekam na was.