SZOK NA MAŁYM EKRANIE. Kontrowersyjne momenty w telewizji

Amerykańska telewizja przez dekady była ostoją jankeskiego konserwatyzmu, a kontrowersje zdarzały się tam rzadziej niż skandale w polityce. Z czasem jednak – a właściwie na dobre dopiero w ostatniej dekadzie XX wieku – produkcje telewizyjne z USA zaczęły testować obyczajowe przyzwyczajenia widzów, wprowadzając bardziej liberalne i rewolucyjne treści. Oto 7 kontrowersyjnych momentów z amerykańskich seriali – a także jeden przykład z polskiej ziemi.

Pierwszy gejowski pocałunek w prime time – Jezioro marzeń (2000)

Choć pierwszy telewizyjny pocałunek pomiędzy dwiema postaciami tej samej płci miał miejsce już na początku lat 90. ubiegłego stulecia (L.A. Law z 1991 roku), całujący się Jack (Kerr Smith) i Ethan (Andy Kaufman) to był konkretny szok dla milionów nastolatków śledzących Jezioro marzeń, także w Polsce. Już pojawienie się homoseksualnego bohatera w mocno tradycjonalnej społeczności Capeside było małym trzęsieniem ziemi, a wspomniany pocałunek dla dorastającego widza to było nie lada przeżycie. W tym przypadku jednak reakcją nie było oburzenie opinii publicznej – dziś pocałunek ten uznawany jest za kamień milowy w procesie otwierania amerykańskiej telewizji na homoseksualnych bohaterów.

Napaść seksualna – Gra o tron (2015)

https://www.youtube.com/watch?v=GSrGoaHSNKI

Ultrapopularny serial HBO na podstawie prozy George’a R.R. Martina nie należy do produkcji subtelnych, ale nawet przyzwyczajeni do przemocy i seksu fani serialu powiedzieli „stop”, gdy w 6. odcinku 5. sezonu znienawidzony przez wszystkich Ramsay Bolton zgwałcił swoją nową żonę, delikatną Sansę Stark. Nie dość, że dziewczyna została przymuszona do poślubienia wyjątkowo brutalnego psychopaty, to jeszcze została przez niego zgwałcona, a dodatkowy niesmak wzbudzał fakt, że Ramsay kazał przyglądać się temu wszystkiemu Theonowi Greyjoyowi, dla którego Sansa jest niczym siostra. Wiele dewiacji, brutalności i obrzydliwości widzieliśmy już w Grze o tron, ale – zdaniem wielu – ta scena to było już zdecydowanie za wiele.

Strzelanina w szkole podstawowej – Synowie anarchii (2013)

https://www.youtube.com/watch?v=9Ve5wlLVKIc

Serial autorstwa Kurta Suttera to kolejny przykład produkcji, która nie stosuje półśrodków – w historii klubu motocyklowego parającego się szeregiem nielegalnych przedsięwzięć znajdziemy narkotyki, brutalną przemoc, wyuzdany seks i co tylko jeszcze możecie sobie wyobrazić w komercyjnej telewizji. Do czasu, gdy szósty sezon produkcji stacji FX wszedł na ekrany, wszyscy byli już przyzwyczajeni do poziomu agresji, który w Synach anarchii był chlebem powszednim.

Ale gdy w otwierającym 6. sezon odcinku z pozoru niewinny chłopiec wszedł do szkoły podstawowej i otworzył ogień do uczniów, w Ameryce zawrzało. Premiera odcinka nastąpiła zaledwie 9 miesięcy po strzelaninie w Sandy Hook Elementary School, która wstrząsnęła opinią publiczną w USA. Sutter bardzo szybko zaczął przepraszać za niefortunną scenę, a wysoki poziom kolejnych odcinków serialu pozwolił odejść w niepamięć tej kontrowersji.

Coming out – Ellen (1997)

Gdy w kwietniu 1997 roku Ellen DeGeneres wykorzystała swój sitcom i telewizyjne alter ego, by dokonać coming outu w publicznej telewizji, przełamywała tabu i wprowadzała nowe standardy. Do dziś uważa się to za jedną z najodważniejszych decyzji w historii amerykańskiego show-biznesu i nie ma tu znaczenia fakt, że kilka dni wcześniej DeGeneres dokonała oficjalnego, prywatnego coming outu w wywiadzie dla „Time Magazine”. Ellen ryzykowała bardzo wiele, stawiając na szali przyszłość swojego sitcomu i niewiele zabrakło, by poniosła porażkę – po emisji kontrowersyjnego odcinka reklamodawcy zaczęli wycofywać swoje pieniądze. Ellen na szczęście przetrwała, a jej twórczyni i bohaterka stała się jedną z najpotężniejszych kobiet w amerykańskim show-biznesie i symbolem dla wielu przedstawicieli społeczności LGBTQ.

Brutalna scena śmierci Hanki Mostowiak – M jak miłość (2011)

Tę scenę przeżywali wszyscy Polacy – ulubienica widzów, wzorcowa Polka i jedna z głównych bohaterek popularnej telenoweli poniosła śmierć w wypadku samochodowym, a sprawcą jej tragicznego końca były… kartony. Trudno oszacować, ile memów powstało po emisji tego odcinka, ale polski internet implodował – wyśmiewano przede wszystkim irracjonalność sceny wypadku, z którego każdy wyszedłby bez szwanku. Tymczasem właśnie w tak absurdalny sposób postanowiono pożegnać się z jedną z najbardziej lubianych postaci niezwykle popularnego serialu. Takie rzeczy tylko w pięknym kraju nad Wisłą.

Portorykańska parada – Seinfeld (1998)

Sitcom z Jerrym Seinfeldem niejednokrotnie sprawdzał obyczajową tolerancję widzów, choć na pewno nie sposób nazwać go skandalizującym. Był jednak taki odcinek, który wywołał prawdziwą burzę – w epizodzie zatytułowanym The Puerto Rican Day Seinfeld i jego kompania utknęli w korku spowodowanym paradą Portorykańczyków na ulicach Manhattanu. I wszystko byłoby ok, gdyby jeden z gagów w tym odcinku nie uwzględniał Kramera (Michael Richards) podpalającego i depczącego portorykańską flagę… Widzowie serialu pochodzący ze środkowoamerykańskiego kraju byli oburzeni niskiej jakości żartem i nie miał znaczenia fakt, że obraźliwa scena pojawiła się w sitcomie. NBC szybciutko przeprosiło za gafę, a cały incydent położył się cieniem na dotąd nieskazitelnej reputacji słynnego sitcomu.

Kazirodztwo – Z archiwum X (1996)

Odcinek zatytułowany Home to jeden z najbardziej kontrowersyjnych epizodów nie tylko serialu Z archiwum X, ale w historii telewizji w ogóle. Kim Manners, reżyser tego odcinka, nazwał realizację sceny otwierającej ten epizod najokropniejszym doświadczeniem w jego życiu zawodowym, a przed emisją odcinka wyświetlono ostrzeżenie na temat „niebezpiecznej” zawartości. Home opowiada o rodzinie, która powstała na skutek praktyk kazirodczych. Niezwykle ciężki obyczajowo temat potraktowany jest tutaj bez taryfy ulgowej, a atmosfera odcinka jest trudna do zniesienia dla wrażliwszych widzów.

Stacja Fox wycofała odcinek z emisji na trzy lata i powtórzyła go jeden, jedyny raz – podczas pasma halloweenowego w 1999 roku, informując widzów o tym, że to, co za chwilę zobaczą, na kilka lat było zakazane w telewizji.

Wizerunek proroka Mahometa – South Park (2010)

Serial animowany stworzony przez Treya Parkera i Matta Stone’a to świętokradztwo najczystszej postaci – obrywa się w nim wszystkim, od celebrytów przez polityków po religijne symbole. W jednym z odcinków South Parku z 2010 roku twórcy postanowili obśmiać także nieistniejący – bo zabroniony przez religijny kodeks – wizerunek muzułmańskiego proroka Mahometa.

Po emisji odcinka rozpętało się piekło – oburzone były wszystkie możliwe organizacje zrzeszające wyznawców islamu, a przedstawiciel jednej z nich w zawoalowany sposób ostrzegł Parkera i Stone’a, iż mogą podzielić los Theo van Gogha, reżysera zamordowanego po tym, jak zrealizował dokument o wykorzystywaniu muzułmańskich kobiet.

Co ciekawe, kilka lat wcześniej w South Parku również pojawił się prorok Mahomet, ale wówczas obeszło się bez wielkiej afery. Najwyraźniej wówczas zasięg obrazoburczego serialu nie był tak imponujący…