Laureaci OSCARA, o których SŁUCH ZAGINĄŁ

Są tacy aktorzy, którym Oscar otworzył drzwi do wielkiej kariery, są tacy, którzy dzięki tej nagrodzie podsumowali swoją bogatą filmografię. Gwiazda z tą statuetką na koncie jest dla każdej wytwórni wabikiem – w końcu nie o każdym w zwiastunie można napisać „laureat Oscara”. Zdarzają się też jednak przypadki aktorów, którym to zwycięstwo zupełnie nic nie dało. Choć mają na półce złotego rycerzyka, słuch o nich praktycznie zaginął.

Mira Sorvino

Mira Sorvino była prawdziwą sensacją 1995 roku, kiedy to zagrała w filmie Woody’ego Allena Jej wysokość Afrodyta. Aktorka otrzymała za ten występ nie tylko Oscara, ale też Złoty Glob, Critics’ Choice, cenioną nagrodę Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych, nominacje do nagród BAFTA oraz SAG. Wydawało się, że Oscar będzie dla tej młodej dziewczyny początkiem wielkiej kariery. Tak się jednak nie stało. W 1996 roku zebrała dobre recenzje za rolę Marilyn Monroe w telewizyjnym Norma Jean & Marilyn, a rok później zagrała w udanej komedii Romy i Michelle na zjeździe absolwentów u boku Lisy Kudrow.

Potem przyszły już lata chude. Sorvino gra dużo, ale są to w zdecydowanej większości przeciętne lub wręcz bardzo słabe tytuły, w ramach kina klasy B. Wielu kinomanów zdążyło zapomnieć, że była taka aktorka i w dodatku zdobyła Nagrodę Akademii. A zapowiadało się tak dobrze…

Haing S. Ngor

Pochodzący z Kambodży Haing S. Ngor jest jednym z dwóch nieprofesjonalnych aktorów, którym udało się zdobyć Oscara. Ten niewątpliwy zaszczyt spotkał go za drugoplanową rolę w filmie Pola śmierci. W tamtym roku nie było na niego mocnych – Złoty Glob i BAFTA również powędrowały w jego ręce. Dla mężczyzny, który w czasie przejęcia kraju przez Czerwonych Khmerów był więziony i torturowany, a także obserwował śmierć swojej ciężarnej żony, było to wejście do zupełnie nowego świata.

Później oglądaliśmy go na przykład w Pomiędzy niebem a ziemią, ale nigdy już nie miał możliwości zagrania takiej roli jak ta w Polach śmierci. W dalszych latach Ngor poświęcił się działalności na rzecz praw człowieka w Kambodży. W 1996 roku został zamordowany przez członków gangu ulicznego.

Marlee Matlin

Oscar dla Marlee Matlin jest przypadkiem szczególnym – aktorka do dziś pozostaje nie tylko najmłodszą laureatką w kategorii pierwszoplanowej, ale również jedyną niesłyszącą osobą, która otrzymała to wyróżnienie. W 1986 roku brawurowo zagrała obok Williama Hurta w dramacie Dzieci gorszego Boga. Deszcz nagród, który spadł na Matlin za ten ekranowy debiut, nikogo nie zaskoczył. Oczywistym było jednak, że w Hollywood nie ma wiele ról dla niesłyszących i wykorzystać popularność będzie jej niezwykle trudno.

Jak na tak ograniczone możliwości Amerykanka i tak ma dość bogate CV. Wystąpiła na przykład w serialach Słowo na L, Prezydencki poker czy Gdzie diabeł mówi dobranoc. Za Reasonable Doubts zgarnęła zaś dwie nominacje do Złotego Globu. Lista widzów, którzy pamiętają o Matlin i jej Oscarze, jest jednak z pewnością dość krótka.

Brenda Fricker

Irlandzka aktorka Brenda Fricker otrzymała Oscara w 1990 roku za rolę w biograficznym filmie Moja lewa stopa. Wcieliła się w matkę głównego bohatera granego przez Daniela Day-Lewisa – niemal całkowicie sparaliżowanego Christy’ego, który mógł poruszać tylko tytułową lewą stopą. To właśnie ona nie chciała dopuścić, aby syn traktowany był jak warzywo, i odkryła, że ma on talent do malowania.

Fricker zasłużenie zdobyła słynnego złotego rycerzyka, choć faworytką wydawała się wtedy Julia Roberts. Niestety, później kariera tej aktorki nie potoczyła się po jej myśli. Zagrała, co prawda, w Kevinie samym w Nowym Jorku (z pewnością pamiętacie panią z gołębiami), Veronice Guerin i Aniołach na boisku, ale w tych produkcjach tak naprawdę nie miała szansy się wykazać. W ostatnich latach grywa rzadko i mało kto pamięta o niej jako laureatce Oscara.

Joel Grey

Za rolę w Kabarecie Joel Grey zgarnął wszystko, co się dało – Złoty Glob, nagrodę BAFTA, nagrodę Amerykańskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych oraz Oscara. Potem dał się jednak zauważyć właściwie jedynie w filmie Remo: Nieuzbrojony i niebezpieczny. Grając w słynnej produkcji obok Lizy Minnelli, miał już 40 lat; nie był to żaden aktor z grupy „obiecujących” czy „z perspektywami”, ale zgodnie uważa się, że filmowa kariera Greya została zmarnowana.

Aktor kojarzony był przede wszystkim z musicalami (oprócz Kabaretu ma też na koncie sporo występów na Broadwayu) i Hollywood nie widziało go w innym repertuarze. W pewnym momencie Grey zajął się fotografią – wydano cztery albumy z jego zdjęciami. Na ekranie z każdym rokiem oglądaliśmy go zaś coraz rzadziej. Co ciekawe, jego córka Jennifer również znana jest właściwie tylko z jednej roli (Baby w Dirty Dancing).

Mike van Diem

Pora na jedynego w tym zestawieniu reżysera. Holender Mike van Diem, znany do tamtej pory z krótkometrażówek i reklam, w 1997 roku zebrał rewelacyjne recenzje za film Charakter. Amerykańska Akademia Filmowa przyznała mu Oscara w kategorii nieanglojęzycznej. Wydawało się, że to początek wspaniałej kariery, a na van Diema oprócz pracy w rodzimej Holandii czekają też propozycje z Hollywood. Tak też się stało. To właśnie on miał wyreżyserować film Zawód: szpieg z Robertem Redfordem i Bradem Pittem.

Nie potrafił jednak zapomnieć o swoim ego w rozmowach z producentami i w końcu z niego zrezygnowano – na tyle późno, że wytwórnia musiała mu wypłacić pełną pensję (jak mówi dziś reżyser: „dzięki temu mogę mieszkać w pięknym domu”). Kolejne projekty, które mu oferowano, odrzucał. Czekając na wyrok i Marzyciel wydawały mu się równie depresyjne jak Charakter i nie chciał wpaść do szuflady smutasów. Bardzo tej decyzji żałował. Potem zaś oferty były coraz słabsze. W jednym z wywiadów skomentował to następująco: „Hollywood przyznaje ci gwiazdkę Michelin, a potem daje do smażenia hamburgery”. Do kina powrócił dopiero po 18 latach, kręcąc komedię romantyczną Niespodzianka.

Linda Hunt

Filigranowa Linda Hunt zachwyciła świat swoją rolą w Roku niebezpiecznego życia – nie dość, że był to jeden z jej pierwszych występów na ekranie, to jeszcze rewelacyjnie wcieliła się w… mężczyznę. Fotograf Billy Kwan, przewodnik korespondenta zagranicznego w stojącej u progu wojny domowej Indonezji, jest wielkim osiągnięciem aktorki. Po zdobyciu za tę rolę Oscara tak dobrze już jednak nie było. Diuna, Silverado i Gliniarz w przedszkolu to znane tytuły, owszem, ale Hunt nie miała w nich wiele do zagrania.

Nietypowy wygląd i zaledwie 145 centymetrów wzrostu sprawiały, że producenci widzieli w niej tylko charakterystyczną postać drugoplanową bądź wręcz epizodyczną. Przypomnieć o Hunt mogli sobie jedynie miłośnicy serialu Agenci NCIS: Los Angeles, w którym występuje ona od 2009 roku.

Mo’Nique

Mo’Nique dała się poznać jako gwiazda komedii i stand-upu. Gdy w 2009 roku zagrała w filmie Hej, skarbie, zachwyciła jednak wszystkich swoim talentem dramatycznym. Brawurowa rola przyniosła jej Złoty Glob, Critics’ Choice, nagrodę BAFTA, Złotego Satelitę, SAG oraz nagrody krytyków z Nowego Jorku, Oklahomy, Phoenix, San Diego, Bostonu, Chicago, Ohio, Dallas, Denver, Detroit, Florydy, Kansas, Las Vegas, Los Angeles, San Francisco, St. Louis, Utah i Waszyngtonu. Oscar dla aktorki był właściwie formalnością. Co ważne, Mo’Nique dokonała tego bez prowadzenia kampanii – nie pojawiła się na żadnym oscarowym przyjęciu, nie przyjmowała zaproszeń do talk-shows czy paneli dyskusyjnych z innymi nominowanymi.

Jej kreacja była tak dobra, że po prostu tego nie potrzebowała. Potem o aktorce jednak ucichło. Mówiło się, że jest trudna we współpracy i ma zbyt wysokie żądania finansowe. Ostatnio oskarżyła też Netflixa o rasizm i dyskryminację – uważa, że czarnoskóre aktorki nagminnie otrzymują niższe wynagrodzenia.