JACK BLACK. Rockowy kawalarz

Jack Black to ktoś, kogo z całą pewnością można by nazwać „człowiekiem renesansu”. Właściwie to trudno jednoznacznie stwierdzić, którym określeniem należałoby rozpocząć biograficzny tekst o nim. Dla wielu jest przede wszystkim aktorem, ale dla innych to w pierwszej kolejności muzyk, natomiast jeszcze inni nazwaliby go głównie komikiem. Prawdę powiedziawszy, Black jest wszystkim po trochu i swoją osobowością zaskarbił sobie sympatię zarówno fanów kina, jak i muzyki rockowej, sympatyków komedii i użytkowników Internetu. Dziś ten wszechstronnie uzdolniony facet kończy pięćdziesiąt lat, a jego życiowy zapał ani trochę nie słabnie.

Większość kluczowych wydarzeń w życiu gwiazdora, dzięki którym dzisiaj jest tym, kim jest, miała miejsce jeszcze na etapie edukacji szkolnej, a podążał on zupełnie inną ścieżką niż jego rodzice. Thomas Jacob Black urodził się 28 sierpnia 1969 roku w Santa Monica jako jedyne dziecko Thomasa Williama Blacka i Judith Love Cohen, choć miał troje starszego rodzeństwa z poprzedniego związku matki. Ta była inżynierem, pracowała między innymi przy teleskopie Hubble’a; ojciec parał się podobną profesją. Przyrodni brat aktora, Neil, poszedł w ślady rodziców i pracował choćby dla amerykańskiej armii, projektując systemy namierzania.

Jack chciał jednak zajmować się zupełnie czymś innym. Już w szkole średniej zainteresował się aktorstwem (tam poznał też swoją przyszłą żonę, którą poślubił dopiero piętnaście lat później), a podczas studiów na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles wstąpił do grupy teatralnej The Actors’ Gang. Tam nawiązał dwie znajomości, które okazały się decydującymi dla jego dalszego życia. Pierwszą była współpraca z Timem Robbinsem, która otworzyła Blackowi drogę do kariery aktorskiej. Druga to przyjaźń z Kyle’em Gassem, z której wkrótce narodził się muzyczny projekt pod nazwą Tenacious D.

Jack Black i Kyle Gass jako Tenacious D w „Kostce Przeznaczenia”

Po występach w studenckich spektaklach Jack zaczął grywać epizody w popularnych produkcjach telewizyjnych, takich jak Dzień za dniem (1989-1993), Przystanek Alaska (1990-1995), Z archiwum X (1993-2002) czy Mr. Show (1993-1998). Ten ostatni był złożonym ze skeczy programem prowadzonym przez Boba Odenkirka i Davida Crossa, w którym Black gościnnie się pojawiał. Panowie, zadowoleni ze współpracy, wkrótce stworzyli osobny serial poświęcony Tenacious D (1997-2000), ale gdy HBO chciało znacząco zredukować twórczy wkład Jacka i Kyle’a, produkcja została anulowana po sześciu odcinkach.

Muzycy woleli zamiast tego nakręcić własny film, który po latach ujrzał światło dzienne jako Tenacious D: Kostka Przeznaczenia (2006). W międzyczasie zespół zyskiwał coraz większą popularność na kalifornijskiej scenie muzycznej, a Black i Gass poznali między innymi wokalistę Foo Fighters i byłego perkusistę Nirvany, Dave’a Grohla, z którym później niejednokrotnie współpracowali, choćby przy pierwszym albumie Tenacious D. Panowie grali coraz więcej koncertów dla coraz liczniejszej publiki i nie minęło wiele czasu, gdy występowali jako support przed takimi gwiazdami jak Pearl Jam czy Tool.

Kariera aktorska Jacka również się rozwijała, choć nie tak dynamicznie jak jego działalność rockowa. Po kilku telewizyjnych ogonach wspomniany już Tim Robbins zaangażował go do swojego mockumentu pod tytułem Bob Roberts (1992) — film szczególnie znany nie był, ale dzięki niemu Black zaczął powoli wkraczać do świata kina. Jego występy wciąż jednak ograniczały się do drobnych ról, czasem ocierających się o statystowanie, jak w Człowieku-demolce (1993), Przed egzekucją (1995), Wodnym świecie (1995), Marsjanie atakują! (1996) czy Wrogu publicznym (1998). Przełom przyszedł w roku 2000 dzięki Stephenowi Frearsowi i jego Przebojom i podbojom. Tam Jack zagrał u boku Johna Cusacka, gdzie wcielił się w charakterystycznego, obdarzonego wielką muzyczną wiedzą pracownika sklepu z płytami. Film spotkał się z uznaniem ze strony krytyków, chwalono także całą obsadę i choć dziś nie cieszy się wielką rozpoznawalnością, to po występie w Przebojach i podbojach Black zaczął otrzymywać propozycje ról pierwszoplanowych.

Jack Black i John Cusack w „Przebojach i podbojach”

Jego filmografia rosła i składała się przede wszystkim z występów komediowych, w których Jack dobrze się sprawdzał, mimo że same tytuły często nie należały do szczególnie udanych. Aktor wystąpił w takich produkcjach jak Płytki facet (2001), gdzie partnerowała mu Gwyneth Paltrow, Kwaśnych pomarańczach (2002), Szkole rocka (2003) oraz Nacho Libre (2006).

Zwłaszcza Szkoła rocka Richarda Linklatera stanowi jedną z najważniejszych pozycji w dorobku Blacka. Rola Deweya Finna, nauczyciela muzyki i niespełnionego rockmana, który chce rozbudzić w swoich uczniach pasję do gitarowych brzmień, przyniosła aktorowi pierwszą nominację do Złotego Globu, a sam film w pewnych kręgach stał się kultowy. Amerykanin mógł tu zaprezentować wszystkie swoje twarze, od zdolnego aktora, przez charyzmatycznego komika, po zapalonego muzyka. Zespolone żywiołową osobowością Blacka sprawiły, że do dziś występ w Szkole rocka to jedna z jego najbardziej znanych i lubianych przez widzów ról.

Wśród humorystycznych występów znalazło się też miejsce dla nieco poważniejszego wyjątku. Jack został bowiem zaangażowany do King Konga (2005) Petera Jacksona, pierwszego wielkiego blockbustera w karierze aktora. Choć nie od razu, film okazał się dużym sukcesem, zdobywając trzy Oscary oraz pochwały krytyków i widzów, a Black wcielił się w filmowca Carla Denhama, inspirując się przede wszystkim postacią legendarnego Orsona Wellesa. Przygoda z King Kongiem opóźniła za to premierę w pełni autorskiego projektu gwiazdora, który wspólnie z Kyle’em Gassem, po wielu latach pracy, mógł w końcu pokazać światu Tenacious D: Kostkę Przeznaczenia.

Świat jednak nie obdarzył dzieła szczególną miłością i mimo całkiem sympatycznego tonu oraz gościnnego występu samego Ronniego Jamesa Dio, niekwestionowanej legendy heavy metalu, zarobił bardzo niewiele. Próbę czasu najlepiej przetrwała ścieżka dźwiękowa z filmu, będąca jednocześnie drugim albumem studyjnym Tenacious D.

Oba wcielenia Jacka, i to aktorskie, i muzyczne, wzrastały w podobnym tempie. Jako aktor występował w kilku filmach rocznie, raz bardziej udanych (Jaja w tropikach z 2008), raz zdecydowanie mniej (słabiutki Rok pierwszy z 2009). Nieco lepiej prezentował się za to jego dorobek dubbingowy — gwiazdor udzielił swojego głosu w Epoce lodowcowej (2002), Rybkach z ferajny (2004), Kung Fu Pandzie (2008; powtórzył ją jeszcze pięciokrotnie) oraz muzycznej grze wideo, Brütal Legend (2009); za tę ostatnią został zresztą wyróżniony statuetką Spike Video Game Award dla najlepszej roli głosowej.

Jako muzyk jeździł w trasy z Tenacious D, a oprócz tego pojawiał się (czasem z Gassem, czasem bez) gościnnie w teledyskach bądź nagraniach takich artystów jak Meat Loaf, Foo Fighters, Eagles of Death Metal oraz The Lonely Island. Jeśli chodzi o życie prywatne, Jack poślubił Tanyę Haden, którą poznał piętnaście lat wcześniej, jeszcze na etapie szkoły średniej i to pomimo faktu, że przez tak długi czas ani razu się nie widzieli. Para doczekała się dwóch synów — Samuela (ur. 2006) i Thomasa (ur. 2008).

Jack Black w filmie „Bernie”

Kolejny ważny moment w karierze Blacka znów stał się zasługą, a jakże, Richarda Linklatera. Późniejszy reżyser Boyhood (2012) realizował projekt o Berniem Tiede, właścicielu domu pogrzebowego oskarżonym o morderstwo bogatej wdowy.

Jack został zaangażowany do głównej roli i właśnie za występ w Berniem (2011) zdobył swoją drugą i jak dotąd ostatnią nominację do Złotego Globu, podobnie jak do Critics’ Choice Awards i Film Independent. Recenzje były bardzo pozytywne, a Black zyskał bodaj największe pochwały w swojej aktorskiej karierze. Późniejsze występy nie powtórzyły już sukcesu Berniego, ale ostatnimi czasy Amerykanin nieco rzadziej grywa w jednoznacznie złych filmach. Obie części Gęsiej skórki (2015 i 2018) i Zegar czarnoksiężnika (2018) co prawda nie były wybitne, ale Jumanji: Przygoda w dżungli (2017) okazała się niespodziewanym sukcesem, który nie byłby możliwy bez świetnych decyzji obsadowych. Jack powróci zresztą w sequelu, który do polskich kin trafi jeszcze w grudniu bieżącego roku.

Tenacious D, mimo kilku przestojów, także radzi sobie całkiem nieźle i nadal jest aktywne. Jack i Kyle wydali w sumie cztery albumy studyjne (ostatni w ubiegłym roku) i w tej chwili trwa trasa koncertowa promująca ich najnowszą płytę, Post-Apocalypto (obecnie Tenacious D kieruje się na występy do Ameryki Południowej). Duet zyskał już też niemałe wyróżnienia. W 2013 roku zostali nominowani do nagrody Grammy za najlepszy komediowy album roku, przegrywając jednak z Jimmym Fallonem (sic!), ale już dwa lata później mogli cieszyć się ze statuetki. Zdobyli ją w kategorii „najlepszy występ metalowy” za wykonanie coveru The Last in Line legendarnej grupy Dio, oddając tym samym hołd jej zmarłemu liderowi, przywoływanemu już Ronniemu.

Na razie nie zanosi się, by wszechstronny Jack Black miał zamiar zwolnić tempo. Jego Tenacious D nie składa broni, a ostatnio pojawiła się wiadomość, że aktor/muzyk nawiązał skromną współpracę z gitarzystą i wokalistą Jackiem White’em — projekt nosi nazwę… Jack Grey, jakżeby inaczej. Na polu aktorstwa Amerykanin również nie pozostaje bierny. Wspomniano już o kolejnej części Jumanji, oprócz tego Black wystąpił w nietypowym jak dla siebie filmie, bo w dramacie biograficznym Bez obaw, daleko nie zajdzie (2018) Gusa Van Santa, który w Polsce można było zobaczyć na zeszłorocznym American Film Festival (czy i kiedy trafi do szerokiej dystrybucji, na razie nie wiadomo).

Jack założył też kanał na YouTubie, JablinskiGames, na którym, wbrew nazwie, nadal nie ma zbyt wielu filmów o grach. Taki to już z tego Blacka zapracowany zgrywus.