HOLLYWOODZKIE FILMY KRĘCONE W POLSCE. Lynch w Łodzi, Seagal w Warszawie

Mimo coraz częstszych osiągnięć rodzimego kina za granicą polskiej kinematografii nadal daleko jest do superkasowych produkcji fabryki snów. Hollywood jednak nieraz osobiście zawitało do Polski, właśnie tu rozstawiając swoje plany filmowe. Choć nie było ich wiele, są wśród nich oscarowe i międzynarodowe hity. A nad Wisłę przyciągały reżyserów nie tylko piękne dziewicze krajobrazy, zabytkowa architektura czy światowej sławy filmowi operatorzy. Poniżej znajduje się lista najsłynniejszych hollywoodzkich oraz międzynarodowych dzieł filmowych, w których mniejszą lub większą rolę odegrały polskie scenerie.  

Lista Schindlera 

Nie jest zaskoczeniem, że zagraniczni reżyserzy dzieł o tematyce II wojny światowej decydują się na przeniesienie swoich planów filmowych w nasze ojczyste plenery. Wojna odcisnęła wyraźne piętno w dziejach Polski, które nadal inspirują kolejnych filmowych twórców. Sam film Stevena Spielberga opowiada zaś prawdziwą historię niemieckiego przemysłowca (granego przez Liama Neesona) ratującego Żydów przed niemiecką eksterminacją. Do wydarzeń tych doszło w Krakowie. Amerykański reżyser w pełni zadbał o oddanie realiów historycznych, umieszczając swoich bohaterów w labiryncie betonowych ulic stolicy Małopolski.

Zrealizował tam praktycznie w całości swój oscarowy wojenny dramat. Zdjęcia kręcone były między innymi w Fabryce Naczyń Emaliowanych Oskara Schindlera przy ulicy Lipowej, na krakowskim starym rynku, dworcu kolejowym Kraków Główny, moście Józefa Piłsudskiego czy w Kamieniołomie Libana przy ulicy Za Torem. Na ekranie często pojawiają się również ulice Poselska, Ciemna czy Szeroka. Ta ostatnia ulica krakowskiego Kazimierza była jednym z głównych plenerów Listy Schindlera. Nakręcono tam wiele scen, których akcja filmu rozgrywała się na terenie getta. Podczas niektórych sekwencji w tle dostrzec można zarys budynków Starej Synagogi czy Synagogi Remu.

 Niemało scen dramatu zrealizowano w prawdziwych, historycznych miejscach miasta, pozbawionych dodatkowej scenografii. Do dziś krakowska produkcja Spielberga pozostaje jednym z najważniejszych filmowych obrazów Holocaustu.

Pianista 

Choć Roman Polański ostatecznie odmówił nakręcenia wspomnianej Listy Schindlera, w 2002 roku rozliczył się z tragedią Holocaustu, tworząc nie mniej słynnego Pianistę z Adrienem Brodym w roli głównej. Reżyser pochylił się nad przejmującą historią wybitnego polskiego pianisty żydowskiego pochodzenia – Władysława Szpilmana. Polański swój dramat wojenny nakręcił w niemieckim studiu Babelsberg, w Łodzi, w podwarszawskiej Kobyłce i Rembertowie, ale także, i może przede wszystkim, w Warszawie – w mieście, w którym według wspomnień tytułowy bohater zmagał się z koszmarem wojny.

Na filmie rozpoznajemy między innymi Krakowskie Przedmieście, okolice Polskiej Akademii Nauk, skwer Tarasa Szewczenki, ulicę Instalatorów (filmowy Umschlagplatz), ale głównie zakątki warszawskiej Pragi. Wzdłuż ulic Stalowej i Małej na nowo wzniesiono mury warszawskiego getta – jednego z głównych miejsc akcji filmu. Widowiskowo zatrważające sceny zniszczonej po powstaniu Warszawy zrealizowano już jednak nie w Polsce, ale w Niemczech. Choć Pianista jest koprodukcją francusko-niemiecko-polsko-brytyjską, nie zaś amerykańską, znacząca część jej budżetu pochodzi jednak z USA. Dodatkowo, biorąc pod uwagę ogromny zasięg filmu oraz jego międzynarodowy sukces, film Polańskiego zasłużył na wzmiankę w zestawieniu.

Opowieści z Narnii

Polska nie musi być jedynie obrazem wojennej pożogi czy ponurej okupacji, co udowodniono podczas kręcenia Opowieści z Narnii: Lwa, czarownicy i starej szafy oraz późniejszych Opowieści z Narnii: Księcia Kaspiana. Popularne młodzieżowe filmy powstałe na kanwie serii książek C.S. Lewisa zachwycają spektakularnymi, zapierającymi dech w piersi widokami rodem z filmów fantasy. Wiele z nich to właśnie polskie scenerie, szczycące się pięknem dziewiczej natury i widowiskowymi, baśniowymi krajobrazami, składającymi się na tytułową magiczną Narnię. Ekipę filmową przyciągnął do Polski urok Puszczy Białowieskiej, Sudetów, Jeziora Siemianowskiego czy Gór Stołowych.

Zdjęcia do filmów realizowano między innymi przy Wodospadzie Kamieńczyka i w labiryncie Błędne Skały. Jedną z najbardziej charakterystycznych scen zrealizowanych w tym regionie jest sen Łucji z Księcia Kaspiana, w którym to bohaterka przemierza bajeczny zaczarowany las. Podczas kręcenia zamknięto turystom dostęp do kilku obiektów Karkonoskiego Parku Narodowego, aby zagwarantować filmowcom swobodę tworzenia.

Inland Empire

David Lynch wielokrotnie odwiedzał Łódź. „Podoba mi się, w jaki sposób Łódź wygląda w dzień i jak prezentuje się w nocy. Łódź sprawiła, że zacząłem marzyć” – tak reżyser zwykł mówić o mieście centralnej Polski. Nic więc dziwnego, że jej surowe fabryczne plenery nakłoniły twórcę Mulholland Drive do ponownego przyjazdu, tym razem z kamerą i ekipą filmową. Inland Empire z 2006 roku opowiada o parze aktorów, którzy spotykają się na planie wspólnego, owianego tajemnicą filmu.

Ekranowa fikcja zaczyna dla nich niebezpiecznie przeplatać się z rzeczywistością. Obok hollywoodzkich gwiazd, takich jak Laura Dern czy Jeremy Irons, wystąpili także polscy aktorzy – Karolina Gruszka i Krzysztof Majchrzak. Choć w Łodzi nakręcono wiele scen filmu, reżyser wybrał mniej charakterystyczne obszary miasta. Na ekranie pojawia się dużo enigmatycznych łódzkich uliczek i podwórek, onirycznych i ciemnych zaułków, które idealnie współgrają z nastrojem filmu. Udaje się rozpoznać ulice Moniuszki oraz Wschodnią. Film miał początkowo powstać jako krótka etiuda, eksperyment filmowy, który miał dowieść, „czy w Polsce da się nakręcić film”.

Reżyser rozpoczął nad nim prace podczas wizyty na łódzkim festiwalu Camerimage w 2003 roku. 15-minutowy projekt o nazwie The Green Room in Lodz wciągnął Lyncha do tego stopnia, że postanowił kontynuować realizację dzieła, rozszerzając ją do długiego metrażu Inland Empire.

Lektor

Kolejny dramat z wojną w tle. Tym razem filmową scenerię stanowił Lublin. Amerykańsko-niemiecki film Stephena Daldry’ego opowiada o romansie 15-letniego chłopaka z dużo starszą od niego kobietą. Po latach dojrzały bohater, student prawa, rozpoznaje dawną ukochaną, zasiadającą wśród reszty oskarżonych o nazistowskie zbrodnie. W główne role wcielili się Kate Winslet oraz Ralph Fiennes. Ekipa filmowa zawitała do Polski do lubelskiego Państwowego Muzeum na Majdanku. Nakręcono w nim sceny, których akcja rozgrywała się w jednym z obozów zagłady na terenie Francji. Władze muzeum nie zgodziły się na zamknięcie przybytku w czasie kręcenia, toteż ekipa cierpliwie przerywała pracę za każdym razem, gdy pojawiali się zwiedzający. Całość honorarium muzeum przeznaczyło na konserwację zabytków.

Cudzoziemiec, Poza zasięgiem

Do Polski dwukrotnie trafił największy twardziel Hollywood, niezłomna ikona kina akcji, a mowa oczywiście o Stevenie Seagalu. W Cudzoziemcu z 2004 roku aktor zagrał byłego agenta CIA, który wyrusza do Niemiec z misją przewiezienia niebezpiecznego ładunku. Po drodze jednak zatrzymuje się w Polsce, aby udać się na pogrzeb ojca – amerykańskiego ambasadora. Dodatkowo musi stawić czoła napastnikom, którzy za wszelką cenę chcą odebrać bohaterowi jego tajemniczy bagaż.

Film otwiera scena zmiany warty przy Grobie Nieznanego Żołnierza na warszawskim placu Piłsudskiego. Seagal najwięcej dni zdjęciowych spędził właśnie w polskiej stolicy. Zdjęcia do filmu sensacyjnego realizowane były między innymi na wspomnianym placu Piłsudskiego, w Pałacu Myślewickim, Łazienkach Królewskich czy na Starym Mieście. Finał filmu rozgrywa się zaś w Twierdzy Modlin. Do Warszawy aktor powrócił rok później na plan produkcji Poza zasięgiem. Tym razem jako były agent specjalny, weteran wojny wietnamskiej, przyjeżdża do polskiego miasta w poszukiwaniu zaginionej nastolatki, Ireny.

Na miejscu naraża się mafii handlującej żywym towarem. W filmie można z łatwością rozpoznać Pałac Kultury i Nauki, warszawską Starówkę oraz Bibliotekę Uniwersytetu Warszawskiego. Scena finałowa zaś rozgrywa się w barokowym gmachu głównym Politechniki Warszawskiej, a na jego krużgankowym dziedzińcu dochodzi do pojedynku na szable. W obu amerykańskich filmach wystąpiło wiele polskich aktorów. W Cudzoziemcu pojawili się Przemysław Saleta, Lech Dyblik czy Mirosław Zbrojewicz. Na planie Poza zasięgiem Seagalowi partnerowały Ida Nowakowska oraz Agnieszka Wagner.

Dowód życia

Kolejną hollywoodzką gwiazdą prezentującą się na tle ojczystych plenerów jest Russell Crowe. Słynny gladiator w Dowodzie życia wcielił się w postać negocjatora, który próbuje odbić porwanego amerykańskiego inżyniera. Akcja filmu toczy się się między innymi w Czeczenii, którą odgrywa tu Polska. Amerykański aktor trafia między innymi na poligon w Biedrusku pod Poznaniem. Ruiny Kościoła Ścięcia św. Jana Chrzciciela w Chojnicy na potrzeby filmu przerobiono zaś na czeczeński meczet. Dodatkowo ekipa filmowa wynajęła od polskiej armii wozy bojowe – czołgi PT-91 Twardy, transportery opancerzone oraz śmigłowiec Sokół, którym w jednej ze scen ucieka Russel Crowe. Prócz innych amerykańskich aktorów (Meg Ryan, David Morse) na ekranie pojawia się także Polak Zbigniew Zamachowski.

Most szpiegów

Steven Spielberg kolejną wizytę w Polsce zaplanował na okres trwających zdjęć do filmu Most szpiegów z Tomem Hanksem w roli głównej. Tym razem tłem dla rozgrywającego się thrillera szpiegowskiego stała się zimna wojna między USA a ZSRR.

 Produkcja opowiada o pierwszej w historii wymianie szpiegów między mocarstwami, do której doszło w 1962 roku na słynnym berlińskim Glienicker Brücke – zwanym później mostem szpiegów. Amerykański reżyser do planu zdjęciowego wybrał głównie plenery Nowego Jorku oraz Berlina. Jesienią 2014 roku zawitał także do stolicy Dolnego Śląska. Betonowe, wilgotne ulice Wrocławia zagrały u Spielberga epizodyczną rolę zniszczonego wojną wschodniego Berlina z początku lat 60. ubiegłego wieku. Podniszczone elewacje kamienic Mierniczej, Ptasiej oraz Kurkowej dostrzec można już w samym zwiastunie nominowanego do Oscara filmu.