Connect with us

Publicystyka filmowa

ROZCZAROWANI. Najnowszy serial Netflix od twórcy „Simpsonów”

Fantasy w krzywym zwierciadle

Published

on

Fani Matta Groeninga z niecierpliwością wyczekują jego najmłodszego dziecka – serialu Rozczarowani, który już 17 sierpnia wypuści Netflix. Tak się składa, że miałam możliwość przedpremierowego obejrzenia pierwszych sześciu odcinków, spieszę więc podzielić się swoimi wrażeniami. Obiecuję nie spojlerować i nie zdradzać zbyt wielu szczegółów, aby nie popsuć wam tej fantastycznej zabawy!

Advertisement

Już twarz głównej bohaterki wskazuje, jakie światy zostały w serialu połączone. Królewna Bean, czyli Fasolka, wygląda jak dziecko Homera Simpsona z Daenerys Targaryen: wyłupiaste oczy, cofnięty podbródek, wystające przednie zęby, a do tego srebrne włosy, jasna cera i czarny, smokopodobny stwór na ramieniu. Muzyka z czołówki brzmi jak miks motywu przewodniego z sitcomu Kroniki Seinfelda i ścieżki dźwiękowej z Gry o tron. Wskazówki nie mylą i to właśnie otrzymujemy – utrzymaną w klimacie Simpsonów parodię fantasy i Disneya. Takiego solidniej doprawionego Shreka. Czyli Groening w pewien sposób powiela koncept z Futuramy, tutaj jednak zamiast brać na warsztat science fiction i wybiegać w przyszłość, cofa się w czasie, by czerpać z baśni, mitów i legend.

Wspomniana Bean to królewna bardzo nie w stylu Disneya. Bliżej jej do hardcorowej wersji Fiony ze Shreka. Krnąbrna dziewczyna lubi pić, potrafi się bić i sypia z mężczyznami bynajmniej nieprzypominającymi książąt z bajki. Zamiast sukni woli zgrzebny strój, zamiast pałacu oberżę, zdarza się też, że kogoś zabije – ale zawsze w samoobronie albo przez przypadek. Jej ojciec to król zaczarowanej krainy, gnuśny i niekompetentny choleryk z rudym wąsem. Jest oczywiście i niedobra macocha – niepokojące stworzenie, przypominające jaszczurkę, Melanię Trump i złą królową z disnejowskiej Śnieżki. Oboje pragną, by Bean znalazła sobie księcia, została idealną księżniczką i wreszcie spokorniała, ale królewna – jak łatwo się domyślić – ucieka przed tymi wymaganiami jak najdalej, zaliczając po drodze mnóstwo wpadek i niesamowitych przygód.

Advertisement

Jej dwaj fantastyczni przyjaciele to Elfo i Luci. Ten pierwszy jest elfikiem z krainy wiecznej szczęśliwości, który postanowił z niej uciec, by zobaczyć, jak wygląda prawdziwe życie. Luci – zapewne zdrobnienie od Lucyfera – to osobisty demon Bean, wysłany do niej w tajemniczym celu przez nieczyste siły. Jest więc reprezentant piekła i nieba, dobra i zła. Gdy jeden próbuje odwieść królewnę od złego, drugi podsuwa jej coraz to bardziej niegrzeczne pomysły – animowana psychomachia. Kto wygra walkę o duszę dziewczyny?

Alter ego Matta Groeninga z serialu Simpsonowie na tle logo Netflixa

Trochę się bałam, jak wyjdzie kolaboracja Netflixa z Groeningiem. Sądząc po pierwszych sześciu odcinkach – niepotrzebnie. Pozytywnie zaskoczyła mnie „szerokość” tego świata. Rozczarowani nie są papierowi, choć to na papierze powstawali – fantastyczna kraina żyje i pełna jest pięknych miejsc, strasznych stworów, posiadających odrębne tradycje plemion.

Zobaczymy, na jak długo twórcom starczy fantazji, ale na razie wykreowany przez nich świat w niczym nie przypomina atrapy stworzonej wyłącznie w celach parodystycznych. Każdy z półgodzinnych odcinków stanowi zamkniętą całość i opowiada inną historię. Oprócz sympatycznego, niezłośliwego śmiechu z fantasy twórcom udało się oddać to, co w tym gatunku najcenniejsze – poczucie cudowności i rozpoczynającej się wielkiej przygody. Oglądając, czułam się jak podróżnik, wędrujący swobodnie tam, gdzie go nogi poniosą.

Advertisement

W centrum jest jednak nie tylko przygoda – to także opowieść o rodzinie. Chociaż Bean ciągle kłóci się z ojcem, to tak naprawdę jest jego nieodrodną kopią i w razie niebezpieczeństwa zawsze śpieszy mu z pomocą. I w drugą stronę, tata kocha swoją niesforną córkę, chociaż ta rozczarowuje go na każdym kroku. Większość baśni opowiada o jakimś momencie granicznym w życiu człowieka i nie inaczej jest w przypadku Rozczarowanych – tutaj motywem przewodnim jest dojrzewanie. To w gruncie rzeczy opowieść o dorastaniu głównej bohaterki, odkrywaniu przez nią swojej tożsamości, płciowości i seksualności.

Chociaż sceneria jest bajkowa, to problemy – życiowe, np. w jednym z odcinków królewna zostaje wyrzucona z zamku, bo zdaniem jej rodziców przyszła już pora na to, by się usamodzielniła i znalazła jakąś pracę. Próbujący przeciągnąć Bean na swoje strony Luci i Elfo symbolizują mętlik w głowie niepotrafiącej odnaleźć się w świecie nastolatki. Dziewczyna dusi się, zmuszana do odgrywania społecznej roli tak bardzo do niej niepasującej.

Advertisement

Nie wie, czy walczyć z całym światem i za wszelką cenę pozostać sobą, czy pójść na kompromis z otoczeniem? Właśnie dlatego pomimo obecności krwi, grozy i nieobyczajnych żartów (chociaż bez wulgaryzmów) jest to rozrywka dla całej rodziny – ale takiej ze starszymi dziećmi. Nie jest to zarzut, bo to nie wiek decyduje o tym, czy spodoba nam się ta produkcja. Ocena będzie zależeć od tego, czy podpasuje nam specyficzny humor twórców. Czy leżą nam absurd i pastisz. I czy umiemy dać się porwać wyobraźni.

Wisienką na torcie są oczywiście easter eggi. Trawestacja kulturowych motywów jest poprowadzona zgrabnie i w sposób fabularnie uzasadniony, więc ci widzowie, którzy nie wyłapią nawiązań, nie będą mieli poczucia: nie–wiem–o–co–chodzi. Twórcy puszczają oczko do kinomanów, serwując przeróbki scen np. z Egzorcysty albo nazywając jeden z odcinków: Faster, Princess! Kill, Kill! Kłaniają się też wielbicielom fantastyki, wykręcając na wszystkie strony kanoniczne dla tego nurtu tropy (poszukiwanie eliksiru nieśmiertelności) i postacie.

Advertisement

Nie zabraknie odniesień muzycznych, jeden z absztyfikantów Bean nosi honorowy tytuł „Slayer of Metallica” – zabójca Metalliki (swoją drogą ciekawe, jak to przetłumaczą). Pełno tu nawiązań do baśni, na przykład Jaś i Małgosia okazują się rodzeństwem kanibali mówiących z ciężkim, niemieckim akcentem. Pełno też kpiny z cukierkowatych produkcji Disneya, jak w parodii pocałunku z Zakochanego kundla, w której dwie świnki jedzą ten sam kawałek ludzkiego jelita i stykają się ryjkami w połowie jego długości.

Nie tylko popkultura jest w tej kreskówce obecna na każdym kroku. Rozczarowani są erudycyjni, czerpią z historii, inspirując się średniowiecznymi realiami. Jeden z odcinków krąży wokół reinterpretacji przygód Odyseusza, inny zapożycza motywy z irlandzkiego folkloru. Oczywiście równie często twórcy w sposób metaforyczny lub/i ironiczny adresują współczesne wydarzenia i problemy – te poważniejsze i mniej, obok „Royal Wedding” pojawia się rasizm, dotykający Elfo. Mogłabym tak w nieskończoność, ale już zanadto się rozpisałam, poza tym pewnie wolicie szukanie „pisanek” na własną rękę. W końcu to serial o przygodzie.

Advertisement

Oryginalny tytuł Disenchantment oznacza nie tylko „rozczarowanie”, ale i „odczarowanie” – szkoda, że tej podwójności znaczeniowej nie udało się zachować w polskim przekładzie. A na koniec, zamiast deseru, suchar: Rozczarowani mnie nie rozczarowali. O tym, czy wasze wrażenia będą podobne, macie szansę przekonać się już 17 sierpnia – warto.

Advertisement

Publikuje w "KINIE", Filmwebie, serwisie Film w Szkole i (oczywiście) na film.org.pl. Edukatorka filmowa w Zespole Edukacji Ferment Kolektiv. Lauretka II nagrody w Konkursie im. Krzysztofa Mętraka dla młodych krytyków filmowych oraz zwyciężczyni konkursu Krytyk Pisze Festiwalu Kamera Akcja.

Advertisement
Kliknij, żeby skomentować

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *