21 FILMOWYCH KAW, CZYLI NIE TYLKO JIM JARMUSCH

Subiektywne zestawienie filmowych scen, w których kawa odgrywa mniejszą lub większą rolę, lecz jest obecna w kadrze. Czasem jako rekwizyt, pretekst do rozpoczęcia rozmowy między postaciami, a innym razem w tle, w charakterze dopełnienia scenografii. Niektórzy twórcy potrafią przy użyciu filiżanki espresso zbudować nastrój grozy lub na piciu kawy (i paleniu papierosów) oprzeć konstrukcję filmu pełnometrażowego. Od najdroższej na świecie Kopi Luwak po zwykłą rozpuszczalną, z okazjonalnym uwzględnieniem ciekawych ekspresów kawowych. Kolejność dowolna.

1. Podziemny krąg

Swego czasu David Fincher zarzekał się, że niemal w każdej scenie tego filmu można dopatrzeć się kubka z kawą. Nawet jeśli przesadzał, logo pewnej sieci dość często przewija się w kadrze. Sam bohater (grany przez Edwarda Nortona) charakteryzując swoją bezsenność, wspomina o Planecie Starbucks.

2. Daas

Jedna z nielicznych humorystycznych scen w znakomitym, choć niedocenionym filmie Adriana Panka. Jakub Goliński (Andrzej Chyra), przedsiębiorczy Żyd wytwarzający gumę prosi o wstawiennictwo księżnej (Danuta Stenka). Choć pomocy od niej nie otrzymuje, zostaje poczęstowany filiżanką wybornej kawy.

3. Mucha

Choć w historii Setha i jego naukowych eksperymentów kawa nie odgrywa żadnej istotnej roli, podczas scen w jego laboratorium uważny widz zauważy piękny, mosiężny ekspres, którego bohater używa, by przygotować napój dla siebie i Veroniki.

4. Gorączka

W zasadzie kofeinowa klasyka. Al Pacino i Robert De Niro pierwszy raz wspólnie na ekranie, w dodatku u Michaela Manna. Konfrontacja i wymiana poglądów, podczas której detektyw Vincent Hanna i recydywista Neil McCauley wypijają po filiżance kawy.

5. Big Lebowski

Bardziej ciekawostka niż typowo filiżankowa scena: Walt i Koleś odprawiają nad oceanem prowizoryczny pogrzeb Donny’ego, którego prochy trafiły do puszki po kawie. Niby nic, a jednak.

6. Dark City

Podczas męczącego śledztwa inspektor Frank Bumstead (William Hurt) pokrzepia się kawą, która pomieszana łyżeczką zaczyna wirować i jest to jeden ze szczegółów składających się na klucz do rozwiązania zagadki.

7. Pan Tadeusz

W zgodności z wierszowanym pierwowzorem, Andrzej Wajda umieścił w swojej ekranizacji krótką scenę ilustrującą pracę kawiarki – kobiety odpowiedzialnej za jakość i przyrządzanie ziaren kawy. Dobry fragment, mógłby być dłuższy.

8. Faceci w czerni

W ramach oprowadzania po siedzibie facetów w czerni nowego agenta J (Will Smith) starszy funkcjonariusz K (Tommy Lee Jones) proponuje wstąpienie na kawę do kantorka, po czym wchodzi do niego i zaczyna z kimś rozmawiać. Słysząc kilka głosów, kadet zagląda do pokoju i widzi… grupę rozgadanych kosmitów sączących kawę z ekspresu.

9. Amelia

Tytułowa bohaterka pracuje w kawiarni. Jednak nie koniec na tym – kawa, a właściwie jej rozlanie, powoduje zawiązanie intymnych relacji między kioskarką a klientem. Jedna filiżanka pobudziła dwie osoby.

10. Pulp Fiction

Choć martwy czarnuch w garażu może stanowić problem, zawsze znajdzie się czas na kubek wyśmienitej kawy. Docenił ją nawet pan Wolf.

11. Historia przemocy

Wieczorową porą brak kawy może być frustrujący, zwłaszcza w podróży. Wyjątkowo spragniony musiał być gangster, który był gotów za nią zastrzelić właściciela lokalu. Miał strasznego pecha, bo był nim Viggo Mortensen, który z bandziorami nie dyskutuje.

12. Kawa i papierosy

Bez powyższego tytułu żadne zestawienie tego rodzaju nie będzie kompletne. Oparty w całości o tytułowe używki i towarzyszące im rozmowy film Jima Jarmuscha to arcydzieło o niczym. Tym samym jest bardzo ciekawa – zamiast fabuły można poobserwować ludzi podczas palenia papierosów i zapijania ich kolejnymi kawami. Najlepszy epizod? Ten z Tomem Waitsem, rzecz jasna.

13. Dzień świra

Rozpuszczalną w kubku też trzeba umieć zrobić. Bo przecież nie zawsze kopczyk powstaje symetrycznie. Czasami jedno ziarenko potrafi zepsuć symetrię kawowej górki.

14. Obcy – ósmy pasażer „Nostromo”

Najlepsza rzecz na tym statku – taka właśnie była kawa na pokładzie „Nostromo”, przynajmniej zdaniem załogi. Spostrzegawczy widz zauważy, że napój przygotowywano w ekspresie przelewowym.

15. Mulholland Drive

Prawdziwa perełka: Angelo Badalamenti w roli włoskiego gangstera-konesera kawy. Otrzymane espresso przez chwilę degustuje i z obrzydzeniem wypluwa na białą ściereczkę, podsumowując napój krótkim stwierdzeniem: gówno. Jednakowoż film znakomity.

16. Bogowie

Filmowy profesor Religa (na podobieństwo prawdziwego) pijał kawę po polsku: fusiastą, w szklance z koszykiem, z trzech łyżeczek. Czarną. Dziwny wybór jak na kardiologa.

17. Jack & Jill

Al Pacino już kiedyś reklamował kawę firmy Vittoria Coffee. Tym razem, na potrzeby komedii z Adamem Sandlerem i Adamem Sandlerem, zaśpiewał i zatańczył, a nawet przemianował się na Dunkaccino.

18. Uczta Babette

Ostatnio reklamowana jako ulubiony film papieża Franciszka ekranizacja powieści Karen Blixen zawiera krótką scenę do zestawienia. Jak wiadomo, nie ma lepszego zwieńczenia uczty niż filiżanka mocnej, świeżo zmielonej kawy.

19. Nienawistna ósemka

John „Szubienica” Ruth wraz z resztą typów spod ciemnej gwiazdy ogrzewają się kawą, której obecność w filmie z czasem nabiera dodatkowego znaczenia.

20. Choć czas goni nas

Umierający na raka biznesmen (Jack Nicholson) rozsmakowujący się w najdroższej kawie świata, czyli Kopi Luwaku. Gdyby tylko wiedział, co czyni jego kawę wyjątkową…

21. Miś

Zestaw obowiązkowy, czyli kawa z wuzetką.

A jakie są wasze ulubione filmowe kawy?

korekta: Kornelia Farynowska