Publicystyka filmowa
AKADEMIA PANA KLEKSA i jej kontynuacje. Jak wypadły na jej tle?
„Akademia Pana Kleksa” zapoczątkowała cykl o tym bohaterze.
Któż nie zna Pana Kleksa, a w zasadzie profesora Ambrożego Kleksa? Brodę i piegi Piotra Fronczewskiego pamięta chyba każdy, kto żył w latach 80. i 90. Wilki atakujące krainę i zamek w rytm muzyki TSA to jedna z najbardziej kozackich i przerażających scen w historii polskiego kina – istny koszmar dzieciństwa. Akademia Pana Kleksa była pierwsza. A co kolejnymi odsłonami serii? Jak wypadły na jej tle?
Akademia Pana Kleksa
Rok produkcji: 1983, dystrybucja w Polsce: Film Polski i inne, premiera: 30 stycznia 1984, reżyseria: Krzysztof Gradowski
Wystąpili: Piotr Fronczewski, Leon Niemczyk, Bronisław Pawlik, Wiesław Michnikowski, Adam Probosz, Sławek Wronka, Zbigniew Buczkowski, Michał Barkas
Część 1: Przygoda Księcia Mateusza– 10-latek, Adaś Niezgódka, zostaje przeniesiony do Akademii Pana Ambrożego Kleksa i tam rozpoczyna edukację. Poznaje również smutną historię księcia Mateusza, zamienionego w ptaka. Adaś przyrzeka mu odnalezienie guzika z czarodziejskiej czapki doktora Paj-Chi-Wo.
Część 2: Tajemnica Golarza Filipa – Poszukiwania czarodziejskiego guzika prowadzą Adasia do Psiego Miasteczka. Tymczasem Golarz Filip konstruuje Adolfa – dziecko komputerowej cywilizacji. Niebezpieczny dla wszystkich zostaje rozmontowany przez pana Kleksa. Mszcząc się, Golarz Filip podpala Akademię.
Do ekranizacji powieści Jana Brzechwy Krzysztof Gradowski przygotowywał się kilka lat. Z powodzeniem. Sukces filmu współprodukowanego z ZSRR był ogromny. 14 milionów widzów w rok. Powodzeniem cieszył się również album z piosenkami z filmu. Piękna opowieść stała się znakomitą rozrywką tak dla dzieci, jak i dla dorosłych i wkrótce Gradowski znów zmierzył się z postacią Ambrożego Kleksa.
Podróże Pana Kleksa
Rok produkcji: 1985, dystrybucja w Polsce: Film Polski i inne, premiera: 3 lutego 1986, reżyseria: Krzysztof Gradowski
Wystąpili: Piotr Fronczewski, Małgorzata Ostrowska, Henryk Bista, Zbigniew Buczkowski, Jerzy Bończak, Michał Anioł, Bogusz Bilewski, Janusz Rewiński
Część 1: Wysłannicy Bajdocji – Ambroży Kleks opowiada małemu chłopcu w szpitalu o przygodach Pietrka, który trafia do Bajdocji na Festiwal Bajek. Na życzenie króla Apolinarego wszystkie konkursowe opowieści mają być spisane specjalnym atramentem. Jednak za sprawą pułkownika Bąbla, który na polecenie Wielkiego Elektronika niszczy beczkę z atramentem, prośba nie może zostać spełniona. Pomocą służy Pan Kleks, który wyrusza na poszukiwania atramentu wraz z towarzyszami i kulą pełną energii od doktora Paj-Chi-Wo.
Część 2: Wyspa wynalazców – Pietrek, który otrzymuje dyspozycje jak uruchamiać magiczną kulę, wpada w pułapkę zastawioną przez Alojzego Bąbla. W niewoli pilnuje go robot XIII generacji. Tymczasem Pan Kleks z Arcymechanikiem i Magistrem Pigularzem II staczają na Wyspie Wynalazców walkę z robotami Wielkiego Elektronika.
Równie zabawny, równie przebojowy, prawie lepszy od Akademii Pana Kleksa film i znów ogromny sukces. Bitwa na wielkie makarony przeszła do historii polskiego kina. Na Panu Kleksie wychowało się całe pokolenie, a piosenki z tej części stały się ponownie ogromnymi hitami w Polsce i krajach tzw. „bloku wschodniego”.
Pan Kleks w kosmosie
Rok produkcji: 1988, dystrybucja w Polsce: Film Polski i inne, premiera: 5 grudnia 1988, reżyseria: Krzysztof Gradowski
Wystąpili: Piotr Fronczewski, Henryk Bista, Maryla Rodowicz, Bohdan Smoleń, Monika Sapilak, Piotr Ptaszyński, Izabela Mikołajczak, Jan Himilsbach
Część 1: Porwanie Agnieszki – Wielki Elektronik znów daje znać o sobie. Przebywając na wyspie Mango testuje swój nowy wynalazek – fantomizację. Polega ona na przenoszeniu ludzi i przedmiotów z jednego miejsca w drugie. Za jej sprawą przenosi na wyspę ośmioletnią Agnieszkę. Koleżanki i koledzy z jej klasy, na czele z Groszkiem, kierują się do Pana Kleksa, który przebywa zapomniany w rezerwacie przyrody, z prośbą o pomoc.
Część 2: Misja Voltana II– Ekspedycja ratunkowa w składzie: Pan Kleks, Melo-śmiacz, Groszek i Max Benson wyrusza ścigaczem kosmicznym Voltanem II na planetę Mango.
Pan Kleks z Melo-śmiaczem i Groszek z ojcem, komandorem Maxem Bensonem. Wkrótce Wielki Elektronik przenosi całą załogę Voltana II do labiryntu bez wyjścia. Zbliża się ostateczna konfrontacja Pana Kleksa z jego zaciekłym wrogiem.
Ta część zawodzi. Zabrakło troszkę magii książek Jana Brzechwy, bo ta część nie jest oparta na żadnej powieści. Scenariusz wyraźnie dryfuje w rejony s-f (wszystko mówiący tytuł) co jest wynikiem mody na takie tematy (już w latach 80.!). Piosenki też nie odniosły spodziewanego sukcesu, a reżyser dał sobie spokój (jak się okazało nie do końca) z Panem Kleksem.
Tryumf Pana Kleksa
Rok produkcji: 2001, dystrybucja w Polsce: Monolith, premiera: 12 października 2001, reżyseria: Krzysztof Gradowski
[related_posts title=”Podobne wpisy” side=left quantity=3]
Wystąpili: Piotr Fronczewski (głos), Zbigniew Buczkowski, Jerzy Bończak, Jarosław Jakimowicz, Alicja Gradowska, Janek Skrobek-Kiełczewski (głos), Mieczysław Gajda, Elżbieta Piekacz
Młody rysownik komiksów, Tomek Miłkowski, w wyniku narzekań szefa i pomocy niespodziewanego przybysza, kolibra Tri-Tri, rozpoczyna prace nad komiksem ilustrującym powieść Jana Brzechwy. Dziwne i niespotykane rzeczy dziejące się w domu Tomka powodują przeniesienie go i innych realistycznych bohaterów do świata animowanego. Tam właśnie Pan Kleks wraz ze swym uczniem Adasiem Niezgódką podejmuje kolejną walkę ze starym „znajomym”, Alojzym Bąblem. Poza tym Adaś próbuje poznać tajemnicę zniknięcia swych rodziców.
Powrót Krzysztofa Gradowskiego do postaci Pana Kleksa w XXI wieku nie wyszedł dobrze. Film nie zebrał dużej widowni, widocznie dzieci teraz wolą Pokemony i Johnny’ego Bravo. Szkoda, ale być może źródeł niepowodzenia należy szukać w tym, że to właściwie film animowany. Piotr Fronczewski jedynie podłożył głos Kleksowi. Animacja nie zachwycała, piosenki również. Powrót troszkę na siłę, a cały film trwa zaledwie 72 minuty, co nie rozpieściło fanów profesora.
Ciekawostki
We wszystkich częściach wystąpił na ekranie jedynie Zbigniew Buczkowski w roli Alojzego Bąbla. Piotr Fronczewski w roli Pana Kleksa również wystąpił we wszystkich częściach, ale w ostatniej jedynie podłożył głos pod jego postać.
W pierwszej i czwartej części pojawia się postać Adasia Niezgódki, w napisach końcowych Tryumfu Pana Kleksa nazwisko jest napisane przez „u”.
Utwór grupy TSA wykorzystany w Akademii Pana Kleksa nie został wydany na soundtracku ani na żadnym innym oficjalnym wydawnictwie zespołu.
Tekst z archiwum film.org.pl.
