Publicystyka filmowa
ZAPOMNIANE NIEZAPOMNIANE. Aktorki lat 80. i 90.
ZAPOMNIANE NIEZAPOMNIANE to nostalgiczna podróż po świecie zapomnianych aktorek, które w latach 80. i 90. podbijały serca widzów.
Czy jest na sali ktoś, kto nie zna Meryl Streep?… Dobrze, w porządku, słaby dowcip, Meryl Streep bycie zapomnianą zdecydowanie nie grozi. Są jednak takie panie, których nazwiska, niemal nieznane dzisiejszym widzom, obecnie pojawiają się głównie w rozmowach maniaków filmowych czy odległych wspomnieniach z cyklu „-dzieści lat temu”, choć kiedyś wydawało się to niemal równie jak w przypadku pani Streep niemożliwe.
Oto zestawienie aktorek, które w latach 80. i 90. były na ustach wszystkich, a dziś pamięć o ich istnieniu zdecydowanie przygasła.
Kelly McGillis
Seksowna pani instruktor z kultowego Top Gun (1986) dziś pojawia się we wzmiankach o sequelu tego tytułu bardziej w charakterze dowcipu. McGillis, w przeciwieństwie do swojego ówczesnego partnera filmowego, wygląda bowiem na swoje lata (urodziła się w 57 roku) i trudno sobie wyobrazić, aby mogła ponownie wcielić się w rolę Charlie. A jednak w latach 80. była gwiazdą jeśli nie pierwszej ligi, to na pewno wystarczająco jasną. Na uwagę zasługuje szczególnie jej rola w Świadku Petera Weira (1985), gdzie niezwykle przekonująco zagrała u boku Harrisona Forda, oraz w Oskarżonych Jonathana Kaplana (1988), gdzie partnerowała jej Jodie Foster. Niestety, późniejsze role ograniczyła głównie do filmów telewizyjnych i choć nadal jest aktywna zawodowo, nie powtórzyła już sukcesów sprzed lat.
Sean Young
Ta piękna aktorka o mało kobiecym imieniu zdobyła kino brawurową rolą Rachael w Łowcy androidów Ridleya Scotta (1982). Chłodna, pasywna, a jednak pełna podskórnych emocji gra wróżyła Young wielką karierę. Aktorka wykorzystała szansę i dwa lata później pojawiła się w Diunie Davida Lyncha (1984).
Film, choć nie przez wszystkich przyjęty entuzjastycznie, na trwałe zapisał się w pamięci widzów, kariera Sean Young jednak przygasła. Role pojawiały się nadal, dobór chyba jednak nie był zbyt szczęśliwy, skoro w 1991 roku Young otrzymała Złotą Malinę dla najgorszej aktorki za film Pocałunek przed śmiercią. Ace Ventura z 1994 roku raczej zaszkodził, niż pomógł jej karierze zawodowej, która choć nadal trwa, nawet nie zbliża się do poziomu arcydzieła Scotta i usiana jest nominacjami do jedynej nagrody filmowej, jaką Young kiedykolwiek zdobyła.
Brooke Shields
Brooke modelingiem zajmowała się od najwcześniejszego dzieciństwa, zaś przed kamerą po raz pierwszy pojawiła się w wieku lat dziewięciu. Sławę przyniosła jej jednak rola rozbitka w Błękitnej lagunie Randala Kleisera (1980). Brooke pokonała w tym wyścigu między innymi Jodie Foster, Meg Ryan i Michelle Pfeiffer, jednak jej kreacja rozczarowała widzów i krytyków, zdobywając dla niej Złotą Malinę dla najgorszej aktorki.
Nagrodę tę otrzymała ponownie rok później za film Niekończąca się miłość i jeszcze dwa razy w roku 1985 i 1990 za role w Saharze i Wyścigu Armatniej Kuli 3. Jej umiejętności aktorskie oceniane były tak nisko, że Złotą Malinę otrzymała również jako najgorsza aktorka dekady. Mimo tego jej niewątpliwa uroda zapewniała jej stałe zainteresowanie mediów, fanów i tabloidów. Ciekawostką jest, że niecałe dziesięć lat po deszczu Złotych Malin Shields otrzymała dwukrotnie nominację do Złotego Globu za rolę w serialu telewizyjnym A teraz Susan.
Rebecca De Mornay
Rok 1983 był dobrym rokiem dla tej aktorki, która pojawiła się u boku Toma Cruise’a w filmie Ryzykowny interes Paula Brickmana. Delikatna blondynka w roli luksusowej prostytutki, która namawia nastolatka do otwarcia burdelu w jego własnym domu, podbiła serca krytyki. Dwa lata później potwierdziła swoje umiejętności w dramacie Uciekający pociąg Andrieja Konczałowskiego, rezygnując na tę okazję z eksponowania swojej eterycznej urody. Wszystko było na najlepszej drodze, kiedy Rebecca popełniła błąd i przyjęła rolę w nowej wersji filmu I Bóg stworzył kobietę (1988).
Okazało się, że pomysł Rogera Vadima na remake swojego własnego dzieła nie był najlepszy i odbiło się to między innymi na młodej aktorce, uhonorowanej nominacją do Złotej Maliny. I choć zaledwie cztery lata później De Mornay została doceniona za Rękę nad kołyską, do dziś nie powróciła do dawnej formy, grając głównie w filmach i serialach telewizyjnych.
Jedna z najjaśniejszych gwiazd w tym zestawieniu, zwróciła na siebie uwagę w komedii Sok z Żuka (1988). Lawina ruszyła i prześliczna Winona pojawiła się w takich hitach jak Syreny (1990), Edward Nożycoręki (1990), Noc na ziemi (1991), Dracula (1992), Wiek niewinności (1993), Dom dusz (1993), Orbitowanie bez cukru (1994), Małe kobietki (1994), Czarownice z Salem (1996), Obcy: Przebudzenie (1996) czy Przerwana lekcja muzyki (1999).
Grała z najlepszymi i u najlepszych, nie można sobie wyobrazić kina lat 90. bez niej i bez wątpienia nie tylko Johnny Depp miał na ramieniu tatuaż „Winona forever”. Wszystko to, niestety, doprowadziło młodą gwiazdę do problemów psychicznych, które z kolei były przyczyną kłopotów z prawem. Po kilkuletniej przerwie w graniu Winona pojawia się ponownie na ekranie, są to jednak próby nieśmiałe i zdystansowane. Fani nadal czekają na wielki powrót tej utalentowanej aktorki, i oby się wreszcie doczekali.
Jennifer Beals
Zbyt okrutnym byłoby może określenie „aktorka jednej roli”, ale to fakt – Jennifer Beals, jeśli jest kojarzona, to wyłącznie z kultowym filmem Flashdance (1983). Beals jest kolejnym przykładem na to, jak jeden niewłaściwy wybór w nieodpowiednim momencie może zaważyć na życiu zawodowym. Po oszałamiającym sukcesie roli Alex Owens, kiedy wszystkie dziewczyny chciały wyglądać podobnie, a co się działo w głowach chłopców, można się łatwo domyślić, kariera drobniutkiej aktorki o przepięknym uśmiechu stanęła w miejscu.
Po klęsce filmu Oblubienica Frankensteina (1985) Jennifer Beals spadła do podligi aktorek serialowych, i choć miło ją było oglądać w epizodycznej roli w Księdze ocalenia (2010), raczej już z niej nie wyjdzie.
Nastassja Kinski
Odkrycie Romana Polańskiego (choć czy można mówić o odkryciu w przypadku córki słynnego Klausa Kinski?), Nastassja dała się poznać jako obiecująca aktorka rolą w filmie Tess (1979). W tej zresztą kategorii i za ten film otrzymała w 1981 roku nagrodę Złotego Globu. Po takich początkach oczekiwania wobec Kinski były ogromne i Nastassja przez dłuższy czas robiła wiele, aby im sprostać. Ma na koncie takie filmy jak Ten od serca (1982), Paryż, Teksas (1984), Kochankowie Marii (1984) czy Tak daleko, tak blisko (1993). Pomiędzy nimi jednak przydarzyło się aktorce sporo średnich produkcji, co sprawiło, że przylgnęła do niej łatka ładnej, ale niezbyt utalentowanej córki sławnego ojca. Wygląda na to, że po latach czekania na ciekawe propozycje Nastassja Kinski pożegnała się ostatecznie z kamerą w roku 2013, krótkim epizodem w filmie Sugar.
Debra Winger
Debra Winger wdarła się na hollywoodzkie salony przebojem. W ciągu zaledwie dwóch lat wypuściła na ekrany trzy świetne filmy; Oficer i dżentelmen (1982), gdzie jej partnerem był Richard Gere, Ulica Nadbrzeżna (1982) w towarzystwie Nicka Nolte i Czułe słówka (1983) z Jackiem Nicholsonem i Shirley McLaine. Krytyka zamarła w zachwycie, posypały się nominacje do najważniejszych nagród – i na nominacjach się, niestety, skończyło… – a Debra poszła za ciosem, w 1986 roku grając młodą prawniczkę w Orłach Temidy u boku samego Roberta Redforda.
W następnych latach, coraz bardziej tym zmęczona, występowała w jednej, dwóch produkcjach rocznie. W 1993 roku zaliczyła jeszcze jeden duży sukces – Cienistą dolinę w duecie z Anthonym Hopkinsem. I wtedy powiedziała dość. Na dłuższy okres rzuciła aktorstwo, powracając potem w niewielkich rolach w niewielkich filmach. Swoją decyzję tłumaczy przeświadczeniem, że nie ma dla niej właściwej roli – o jakiejkolwiek by nie pomyślała, wydaje jej się, że aktorka, której ją ostatecznie powierzono, wykonała świetną robotę. Biorąc pod uwagę talent Winger, pozostaje mieć nadzieję, że jej wielka rola nadal na nią czeka.
Rosanna Arquette
Drobna blondynka obsadzana zwykle w rolach zwariowanych trzpiotek w latach 80. i 90. święciła prawdziwe tryumfy. Poczynając od Rozpaczliwie poszukując Susan (1985), poprzez Po godzinach (1985), Wielki błękit (1988), Uciec, ale dokąd (1993) aż po Pulp Fiction (1994) Arquette próbowała udowodnić, że dysponuje czymś więcej niż ciekawą twarzą. Najbardziej odważnym tego wyrazem była rola w kontrowersyjnym obrazie Davida Cronenberga Crash: Niebezpieczne pożądanie (1996). Kiedy nie przyniosło to oczekiwanych efektów, Arquette skupiła się na mniej głośnych produkcjach, a także na reżyserii i produkcji.
Kim Basinger
Podobnie jak Brooke Shields – choć nie tak wcześnie – Basinger rozpoczęła swoją karierę zawodową jako modelka, odnosząc na tym polu spore sukcesy. I podobnie jak Brooke, spróbowała swoich sił w filmie z najgorszym możliwym skutkiem – rola w 9 1/2 tygodnia (1986) u boku Mickeya Rourke’a przyniosła jej Złotą Malinę dla najgorszej aktorki. Hollywood jednak szybko wybacza ładnym buziom, dlatego też Basinger otrzymała kolejną szansę i stworzyła świetną kreację jako Vicky Vale w Batmanie (1989) Tima Burtona. Wcześniej wystąpiła z Jeffem Bridgesem w filmie Nadine (1987) i z Richardem Gere’em w Bez litości (1986). U boku swojego ówczesnego męża, Aleca Baldwina, wystąpiła dwukrotnie – w komedii Zawód pan młody (1991) i Ucieczce gangstera (1994). Kłopoty zaczęły się, kiedy Kim podjęła decyzję o wycofaniu się z produkcji Uwięziona Helena (1993).
Przegrany proces doprowadził aktorkę do bankructwa i na dłuższy czas pozbawił pracy. Basinger powróciła do filmu rolą Lynn Bracken w Tajemnicach Los Angeles (1997), za którą otrzymała Oscara. Na szczęście dla stęsknionych fanów, i nietypowo dla tego zestawienia, po kilkuletnich kłopotach Kim konsekwentnie buduje swoją karierę, nie oglądając się na to, co było.
