MACZETA TO SPIN-OFF MAŁYCH AGENTÓW? Filmy, które są połączone w nietypowy sposób

Uniwersum Marvela, Śródziemie, Gwiezdne wojny – historie. Co mają wspólnego? Stanowią wielkie, otwarte światy, w ramach których istnieje wiele osobnych filmów. Ale istnieje też kilka tytułów, które są połączone w mniej oczywisty i wyraźny sposób. Uwaga na spoilery!

Szklana pułapka i Detektyw (1968)

Przebojowy film sensacyjny z Brucem Willisem w roku premiery był czymś zaskakująco świeżym i oryginalnym, jednak mało kto wie, że jest to w pewnym sensie sequel. Geneza tej ciekawostki sięga roku 1966, kiedy to detektyw i początkujący pisarz Roderick Thorp opublikował swoją najnowszą powieść zatytułowaną po prostu Detektyw. Książka szybko znalazła uznanie wśród czytelników – głównie ze względu na realistyczne i szczegółowe opisy policyjnych procedur, które autor doskonale znał z autopsji. Intryga kręciła się wokół śledztwa prowadzonego przez prywatnego nowojorskiego detektywa Joego Lelanda w sprawie tajemniczego morderstwa.

Leland, zagłębiając się w sprawę morderstwa, odkrył spisek i korupcję, które sięgały miejskich elit. Powieść zekranizowano dwa lata później, w głównej roli obsadzając będącego wtedy u szczytu sławy Franka Sinatrę. Co ciekawe, Sinatra chciał, aby w obrazie partnerowała mu ówczesna żona – Mia Farrow. Ta nie zgodziła się, bo była zajęta pracą przy Dziecku Rosemary, więc Sinatra zaniósł jej na plan… papiery rozwodowe. Detektyw był jednym z kasowych hitów roku 1968. Jedenaście lat później Thorp powrócił do postaci w powieści Nothing Lasts Forever.

Tym razem Leland, już na emeryturze, odwiedza swoją córkę w Los Angeles w wigilię Bożego Narodzenia. Wieżowiec, w którym czeka na zakończenie prywatki, zostaje oblężony przez grupę europejskich terrorystów. Leland, bez obuwia, uzbrojony jedynie w pistolet i skazany na własne umiejętności musi ocalić zakładników, budynek i zlikwidować zagrożenie w postaci przestępców. Z kilkoma istotnymi zmianami akcja powieści została przeniesiona do scenariusza, który wszyscy doskonale znamy. Szklana pułapka, zrealizowana dwadzieścia lat po Detektywie, cieszyła się uznaniem widzów i krytyków, a seria kontynuowana jest po dzień dzisiejszy.

Jackie Brown i Co z oczu, to z serca

Oba filmy powstały na podstawie powieści Elmore’a Leonarda, którego dzieła ekranizowano bardzo często, a twórczość literacka stanowi po dziś dzień inspirację dla twórców opowieści z gatunku kryminału i sensacji. W książkach autora: Rum Punch  i Out of Sigh (odpowiednio: Jackie Brown i Co z oczu, to z serca) pojawia się postać tajniaka Raya Nicolette. W filmie Quentina Tarantino spotykamy go na ekranie po raz pierwszy, a w jego rolę wcielił się – brawurowo – Michael Keaton, szukający nowej drogi po olbrzymim sukcesie dwóch części Batmana.

Za drugim razem, w obrazie Stevena Soderbergha, pojawia się na chwilę, w zaledwie jednej scenie, ale jest to występ godny zapamiętania. Filmy powstawały niezależnie, dla dwóch różnych studiów i ta zbieżność jest zupełnie przypadkowa. Jednak Tarantino uznał, że Miramax nie powinno pobierać żadnej opłaty od Universalu (w którym powstawał film Soderbergha), i tak się stało. Keaton powtórzył swój występ, oba filmy zdobyły bardzo wysokie noty zarówno u krytyków, jak i u kinomanów, a Jackie Brown jest kolejnym filmem Tarantino, w którym aż roi się od odniesień do dzieł innych twórców – tym razem jednak stało się tak w wyniku zbiegu okoliczności.

Maczeta i Mali agenci

Isador Cortez to człowiek z przeszłością. Dawny współpracownik meksykańskiego rządu, z twarzą pokrytą bliznami, a ciałem – tatuażami, obecnie prowadzi sklepik ze sprzętem dla tajnych agentów. Z jego pomocy często korzystają jego młodociani siostrzeńcy – Juni i Carmen Cortezowie, znani publiczności jako Mali agenci. Ale Isador to nie tylko dobry wujek… to także, a raczej – przede wszystkim – meksykańska maszyna do zabijania i ćwiartowania gangsterów, złoczyńców, przestępców i skorumpowanych polityków.

A pseudonim jego – Maczeta. Reżyser Robert Rodriguez oficjalnie połączył swoje dwie autorskie serie – Małych agentów i Maczetę – w bodaj najbardziej zwariowane i skrajne uniwersum, jakie mieliśmy okazję poznać.

American Psycho i Żyć szybko, umierać młodo

Wszystko zaczęło się pod koniec lat osiemdziesiątych XX wieku w głowie młodego pisarza Breta Eastona Ellisa, zaliczanego do tzw. pokolenia X – twórców dojrzewających w okresie szybkiego rozwoju i bogacenia się społeczeństw, którzy pod fasadą materialnego dobrobytu snuli mroczne, eskapistyczne fantazje na temat seksu, śmierci i grzechu. Tacy są bohaterowie Ellisa: pozbawieni skrupułów, niemoralni, nastawieni na szybki sukces nieokupiony ciężką pracą. Na ekran przeniesiono cztery powieści autora, z czego największą popularnością cieszą się filmy American Psycho (w reżyserii Mary Harron) oraz Żyć szybko, umierać młodo (zrealizowany przez Rogera Avary’ego).

Bohaterem pierwszego dzieła jest młody, atrakcyjny, obrzydliwie bogaty bankier, który najpierw zaczyna fantazjować o morderstwie, by następnie je popełnić. Targany obłędem wpada w morderczy szał, pozbawiając życia kolejne ofiary: znajomych z pracy, bezdomnych, prostytutki. Rzeczywistość i fantazje mężczyzny mieszają się w narracji, a widz, tak jak i bohater, nie są w stanie ich odróżnić. Drugi z filmów opowiada o młodym studencie, dilerze narkotyków, który plącze się w uczuciowo-erotyczny trójkąt z dwójką swoich przyjaciół – kobietą i mężczyzną. Podobnie jak w poprzednim filmie do końca nie wiemy, które z wydarzeń są prawdziwe, a które wyłącznie produktem wyobraźni bohaterów.

To nie jedyne podobieństwo: bankier z American Psycho nazywa się Patrick Bateman, a bohater Żyć szybko, umierać młodo to Sean Bateman. Oprócz nazwiska mają wspólne korzenie: to rodzeni bracia.

Nieoczekiwana zamiana miejsc i Książę w Nowym Jorku

Sztandarowe produkcje Johna Landisa to świetne przykłady filmowych, komediowych przypowieści: słodko-gorzki humor, wyraziste, acz stereotypowe postacie, wyraźny morał i triumf dobrych wartości takich jak miłość, przyjaźń, skromność, szczerość. To filmy powstałe w okresie amerykańskiej prosperity, a jednak za obiekt żartu i cel krytyki biorą sobie chciwość, materializm i merkantylizm.

W Nieoczekiwanej zamianie miejsc śledzimy efekty zakładu dwóch braci-multimilionerów, dla których zabawą jest pozbawienie jednego z ich pracowników wszystkiego, co posiadał, i wstawienie na jego miejsce bezdomnego oszusta. Ich umowa ma na celu sprawdzenie, czy los człowieka zależy od okoliczności, czy od jego wewnętrznych predyspozycji. Koniec końców obaj boleśnie przekonują się, że niezależnie od wszystkiego chciwość nie popłaca. Pozbawieni swoich fortun kończą jako bankruci. Spotykamy ich jeszcze raz, w małej scenie Księcia z Nowego Jorku. Bohater – tytułowy książę grany przez Eddiego Murphy’ego (który występował również w Zamianie, ale w innej roli) – podczas randki z dziewczyną z Queens spotyka na ulicy dwóch bezdomnych.

Chcąc zaimponować partnerce, książę zostawia im plik pieniędzy. Ci bezdomni to nie kto inny, jak Mortimer i Randolph Duke’owie – chciwi bracia z Nieoczekiwanej zamiany miejsc. Co za… nieoczekiwana zamiana miejsc!

Z archiwum X i Prawo ulicy

https://www. youtube.com/watch?v=Wj-G164GED0

… oraz kilka innych seriali. Wszystkie łączy jeden wspólny mianownik w postaci detektywa Johna Muncha. Aktor Richard Belzer wcielił się w tę rolę także w Prawie i porządku, Bogatych bankrutach i Wydziale zabójstw: Baltimore. Jego postać miała nawet swojego Muppeta. Co najciekawsze, jego postać jest zatwardziałym wyznawcą spiskowych teorii.

Zabójcza broń i Maverick

Na koniec akcent raczej humorystyczny, którego nie można brać serio. W westernowej komedii Richarda Donnera jest krótka scena napadu na bank, w którym akurat przebywa tytułowy Maverick, grany przez Mela Gibsona. W rolę przestępcy, który dokonuje napadu, wcielił się Danny Glover. W pewnym momencie spojrzenia mężczyzn spotykają się, a oni kręcą głowami w geście dezaprobaty – ale, dla pewności, spoglądają na siebie jeszcze raz. W ich oczach widać cień wątpliwości i wrażenie, że mogli się już kiedyś spotkać. Fani dobrego kina akcji z lat osiemdziesiątych na pewno wiedzą, gdzie i kiedy.

korekta: Kornelia Farynowska