Publicystyka filmowa
Najbardziej DOCHODOWE FILMY dla DOROSŁYCH WIDZÓW
Najbardziej DOCHODOWE FILMY dla DOROSŁYCH WIDZÓW odkrywają, jak kategorie wiekowe wpływają na sukces kasowy i kontrowersje w kinie.
Byliście kiedyś w Ameryce? Nie? Ja znam kogoś, kto był i powiedział mi to i owo. Wiecie, że kategorie wiekowe przyznawane filmom w USA są przez tamtejszych pracowników kin sprzedających i sprawdzających bilety restrykcyjnie przestrzegane? Zupełnie inaczej niż w Polsce, prawda? A mimo to dla wielu naszych rodaków Stany Zjednoczone ze względu na wolność kulturową nadają się jedynie do zgładzenia niczym biblijne miasta Sodoma i Gomora. Ktoś powie zapewne, że to tylko kino, a oglądania przez dzieciaki pełnej brutalnej przemocy, wyuzdanego seksu i obrzydliwych wulgaryzmów telewizji już nikt nie kontroluje. Z jednej strony to prawda, z drugiej zaś: w domu z dziećmi są rodzice i to oni powinni działać jak przydzielający kategorie wiekowe filmom Motion Picture Association of America (MPAA).
Pozostawmy jednak kwestie wychowawcze i skupmy się na tych finansowych, ponieważ przyznawane filmom przez MPAA kategorie mają znaczący wpływ na box office. Na przykład na miejscu 10. zestawienia najbardziej dochodowych produkcji z kategorią PG-13 znajdziemy obecnie film Christophera Nolana Mroczny Rycerz (2008). Status PG-13 oznacza, że film może zawierać momenty nieodpowiednie dla dzieci poniżej 13.
roku życia, a ponadto ostrzega, że w obrazie mogą się znaleźć sceny przemocy z niewielką ilością krwi, sceny seksu bez nagości i być może pojawi się tylko jedno soczyste przekleństwo „fuck”. Gdyby Nolan zdecydował się nie wycinać niektórych scen z filmu, Mroczny Rycerz skończyłby zapewne z kategorią R i tym samym osoby poniżej 17. roku życia w USA musiałyby przychodzić do kin z kimś starszym od siebie. Być może w takiej sytuacji druga część Nolanowskiej serii o Batmanie byłaby najbardziej dochodowym filmem z kategorią R w Ameryce, ale z pewnością nie zarobiłaby tyle, ile udało jej się zyskać, będąc obrazem o statusie PG-13, który zresztą pozwala generować największe zyski.
Powyższy przykład miał na celu przedstawienie wpływu ratingu MPAA na box office. Przy okazji wiemy już, jakie filmy mają największe szanse na rozbicie banku. Z okazji pięćdziesięciolecia powstania systemu kategoryzowania wiekowego filmów (powstałego w 1968 roku) wyliczono, że produkcje z ratingiem R stanowią większość obrazów wyświetlanych w kinach. Jak wobec tego radzą sobie obrazy przeznaczone dla nieco starszej publiczności, a także który z nich jest najbardziej dochodowy? Box office’owa lista filmów oznaczonych kategorią R jest w moim odczuciu zdecydowanie ciekawsza niż ta obejmująca produkcje PG-13.
W pierwszej trzydziestce zestawienia znajdziemy np. aż dziewięć filmów, które powstały jeszcze w XX wieku (w zestawieniu PG-13 tylko dwa), co może świadczyć o tym, że niełatwo robi się hity w tej kategorii i nie wystarczy do tego zielony ekran oraz CGI. Wobec powyższego można chyba zaryzykować stwierdzenie, że produkcje tego zestawienia to nie tylko efektowne wydmuszki, jakich wiele w zestawieniu dla młodszej widowni, ale filmy, o których długo się myśli i rozmawia po seansie, lub takie, które swoją – dozwoloną dla osób w pewnym wieku – nieprzyzwoitością rozpaliły wyobraźnię publiczności.
To wreszcie zestawienie zdecydowanie bardziej zróżnicowane gatunkowo, w którym można odnaleźć sporo filmów komediowych, horrorów lub dramatów, w przeciwieństwie do wypełnionej superbohaterskimi akcyjniakami listy PG-13.
Najbardziej dochodowe filmy z kategorią R powstałe w XX wieku i ich gatunkowe odpowiedniki
W pierwszej dziesiątce zestawienia najbardziej dochodowych filmów z kategorią R w USA odnajdziemy aż dwie produkcje powstałe w XX wieku. Co więcej, nie są to nawet tytuły, które swoją premierę miały w latach 90. ubiegłego stulecia, ale jeszcze starsze. 10. miejsce listy z przychodem wewnętrznym na poziomie ponad 230 milionów dolarów zajmuje horror Williama Friedkina Egzorcysta z 1973 roku. Ponadto międzynarodowy zysk produkcji pozwolił sklasyfikować ją na niezłym, 250. miejscu listy najbardziej dochodowych filmów w ogóle. Tym samym Egzorcysta to drugi najstarszy (obok Przeminęło z wiatrem z 1939) obraz spośród 500, które przyniosły największe zyski na świecie oraz najbardziej sędziwy film z kategorią R w takim zestawieniu. Kolejna, starsza od dzieła Friedkina produkcja o statusie R na liście najbardziej dochodowych filmów w historii to zajmujący 598. miejsce Ojciec chrzestny (1972).
Skoro już jesteśmy w mrożących krew w żyłach klimatach, pozwolę sobie przywołać w tym kontekście 4. miejsce wewnętrznego/amerykańskiego zestawienia najlepiej zarabiających produkcji o ratingu R, a mianowicie horror To z 2017 roku, który jest przy okazji w tej chwili najbardziej dochodowym filmem grozy w historii.
9. miejsce listy najbardziej dochodowych obrazów z kategorią R zajmuje inny film powstały w ubiegłym stuleciu, komedia sensacyjna Gliniarz z Beverly Hills (1984) w reżyserii Martina Bresta z niezapomnianym Eddiem Murphym w roli policjanta Axela Foleya. Jest to również 428. najlepiej zarabiający film w historii kina.
Obok Gliniarza z Beverly Hills w interesującym nas zestawieniu w pierwszej dziesiątce znajdziemy jeszcze dwie komedie. Są nimi dwie pierwsze części kinowego hitu Kac Vegas, które zajmują 7. (Kac Vegas, 2009) i 8. (Kac Vegas w Bangkoku, 2011) miejsce na liście.
TOP 3 najbardziej dochodowych filmów z kategorią R
Zróżnicowanie boxoffice’owego zestawienia najbardziej dochodowych filmów z kategorią R doskonale uwidacznia jego czołowa trójka. Na 3. miejscu listy znajdziemy więc biograficzny dramat wojenny Snajper (2014) w reżyserii Clinta Eastwooda z wewnętrznymi zyskami wynoszącymi ponad 350 milionów dolarów. W międzynarodowym box offisie produkcja ta zajmuje jednak dopiero 173.
miejsce. Najbardziej dochodowym filmem o statusie R na świecie był przez ponad dwa lata obraz Deadpool (2016), który w wewnętrznym zestawieniu obrazów przeznaczonych dla osób powyżej 17. roku życia zajmuje obecnie 2. pozycję. W międzynarodowym zestawieniu pierwszego Deadpoola wyprzedziła druga część tego filmu. Co ciekawe, wpływy obu produkcji w worldwide box office są na bardzo podobnym poziomie. Różnica pomiędzy dochodem, jaki przyniosła dwójka Deadpoola (2018), a wpływami jedynki wynosi „zaledwie” 2 miliony dolarów. Wystarczyło to jednak, aby w moim przekonaniu mniej udana część przygód niepokornego Wade’a Wilsona (Ryan Reynolds) stała się najbardziej dochodową produkcją z kategorią R na świecie.
Jeśli obie części Deadpoola wydają się całkiem „rozsądnymi” tytułami w czołówce omawianego zestawienia, to miejsce lidera w pierwszej chwili mnie zaskoczyło. Dość już jednak tego budowania napięcia. Najbardziej dochodowym filmem z kategorią R w amerykańskim box offisie jest Pasja (2004) w reżyserii Mela Gibsona z zyskami wynoszącymi ponad 370 milionów dolarów. Po pierwsze, zadziwiło mnie, że tak brutalny film otrzymał tylko kategorię R, po wtóre, że opowieść o ostatnich dwunastu godzinach życia Jezusa zdobyła tak ogromną popularność w USA. Z drugiej jednak strony liczby z zestawienia właściwie nie powinny dziwić ze względu na kontrowersje, które wzbudził film Gibsona, a także fakt, że chrześcijaństwo jest największą religią świata, a wizję przedstawioną w Pasji traktowano w pewnych kręgach wręcz jak Ewangelię.
Najbardziej dochodowy film z kategorią NC-17
Skoro mowa o filmach, których publiczność i tym samym zyski ogranicza MPAA, to warto także wspomnieć o tych z kategorią NC-17. Produkcje te odznaczają się dużą liczbą ostrych scen seksu lub brutalnością z hektolitrami krwi. Problem takich filmów polega często na tym, że nie są one wyświetlane w kinach. Tytuł najbardziej dochodowego filmu z omawianą kategorią wiekową należy obecnie do Showgirls (1995) Paula Verhoevena z zyskiem wewnętrznym na poziomie ponad 20 milionów dolarów (budżet obrazu to 45 milionów dolarów). Wynik ten pozwolił filmowi jedynie na sklasyfikowanie go na 3413. miejscu w wewnętrznym zestawieniu najbardziej dochodowych filmów USA.
