Najlepsze filmy SCIENCE FICTION w konwencji NEO-NOIR

Połączenie kryminałów i futurystycznych motywów tworzy fascynującą mieszankę gatunkową. Neo-noir to podgatunek, który w połączeniu z science fiction daje twórcom nieograniczone możliwości eksplorowania tematów od podróży w czasie po cyberpunkowe dystopie. Collider zaryzykował wyłonienie kluczowej dziesiątki, a my zamieszczamy naszą wersję tego zestawienia.

Dziwne dni

Cyberpunkowy thriller osadzony w przedmilenijnym Los Angeles opowiada historię z nielegalnymi dyskami SQUID pozwalającymi przeżywać cudze wspomnienia w roli gównej. Krzysztof Walecki pisał u nas o nim tak: Film Kathryn Bigelow, laureatki dwóch Oscarów za The Hurt Locker: w pułapce wojny, jest jednym z najczystszych i najlepszych filmów cyberpunkowych, jakie powstały.[…] Obecnie uważane za dzieło kultowe (choć nadal uważam, że stosunkowo nieznane) […] Na świat z dzieła Bigelow wciąż możemy patrzeć jak na coś, co dopiero ma nadejść.

Possessor

Tajemnicza organizacja dysponuje technologią, dzięki której może „wchodzić” w wybraną osobę, a następnie kontrolować ją przy wykonywaniu zabójstw na zlecenie. Po udanym zamachu morderca popełnia samobójstwo, a równocześnie następuje psychiczne rozłączenie z prawdziwym sprawcą.

eXistenZ

Podstawowa konstrukcja fabularna eXistenZ jest prosta: dziwnie pociągająca projektantka gier zagrana przez Jennifer Jason Leigh, Allegra Geller, ucieka przed zabójcami strzelającymi z pistoletów zrobionych z… kości i zębów. Zatrudnia Jude’a Lawa, technofobicznego ochroniarza, by chronił ją i jej najnowsze dzieło.

Rafał Oświeciński pisał o nim na naszych łamach tak: David Cronenberg, badacz psychicznych głębin ludzkiego umysłu, stworzył po raz pierwszy dramat, można by rzec, komputerowy. eXistenZ, komputer w roli głównej, ale nie jako filmowy efekt specjalny, ale istota, wręcz biologiczna, wpływająca na stan ducha człowieka i pojmowanie czasu i przestrzeni.

Raport mniejszości

Film wyreżyserowany przez Spielberga dzieje się w przyszłości (rok 2054), w której to zbrodnia i pomniejsze wykroczenia mogą zostać wykryte tuż przed ich popełnieniem. Wszystko to jest możliwe dzięki jasnowidzom, którzy pojawili się nagle i uczynili świat, jak mogłoby się zdawać na początku filmu, sprawiedliwszym i bezpieczniejszym. W skład systemu nadzorowanego przez władze wchodzi trzech, podobnież nieomylnych jasnowidzów, chroniących ludzkość przed brutalnością, niesprawiedliwością.

Mroczne Miasto

John Murdoch cierpi na amnezję. Budząc się w wannie w hotelowym pokoju tuż obok ciała zabitej kobiety, nie bardzo wie, jak interpretować swoje położenie. Dowiaduje się, że jest ścigany za serię brutalnych morderstw, choć nie czuje się winny. Jakub Piwoński pisał o nim tak: Mroczne miasto nie bez powodu cieszy się statusem filmu kultowego. Ba! Mocno wyświechtane dziś określenie sprawia wrażenie, jakby zostało zdefiniowane właśnie na potrzeby tego filmu. 

Equilibrium

Ludzkość po trzeciej wojnie światowej i nie ma najmniejszej ochoty na czwartą. W celu zapobieżenia przyszłemu rozlewowi krwi naukowcy opracowują lek o nazwie Prozium, którego nadrzędnym zadaniem jest tłumienie negatywnych emocji – uznanych za główne źródło konfliktów.

Obywatele Librii – futurystycznego miasta-państwa – muszą bezwzględnie każdego dnia zażywać dawkę leku. I znów Jakub Piwoński: I w tym właśnie rzecz. By z Equilibrium umieć po prostu czerpać radość, rozumiejąc jednocześnie zasady konwencji dostarczającej nam całkowicie nierzeczywisty świat, napędzany jednak rzeczywistymi prawidłami.

12 Małp

Wykręcone arcydzieło Terry’ego Gilliama – z Brucem Willisem jako więźniem wysłanym w przeszłość, by zapobiec wirusowej katastrofie, oraz Bradem Pittem w roli obłąkanego ekoterrorysty.

Sam pisałem o nim tak: 12 małp to jeden z najwybitniejszych filmów lat 90. Z całą pewnością nie jest to jedynie seryjny wytwór science fiction i warto mu dać jeszcze jedną szansę […] by zgłębić być może nieznane dotąd szczegóły. Obraz, mimo mijających od premiery lat, trzyma się zadziwiająco mocno pod każdym względem i nie będzie zawodem dla nikogo, kto zechce otworzyć się na trochę szalony, ale zawsze wciągający świat wielkiego maga kina, jakim jest Terry Gilliam.

Brazil

Za wprowadzenie niech wystarczy cytat z Sebastiana Michalaka: Koniec końców Brazil jawi się jako jeden najlepszych filmów w ogóle, który może z wyjątkiem Dr Strangelove Kubricka jako satyra polityczna nie ma sobie równych. Film Gilliama posiada wszystko co najlepsze: surrealistyczne obrazy, dramatyczne napięcie, błazeńskie żarty i niezwykłą atmosferę. […] Nade wszystko, po latach, Brazil ciągle działa i przypomina nam o absurdalności naszego świata i zasadach jakie nim kierują, a kolejne jego seanse odkrywają nowe rzeczy, których wcześniej nie dostrzegaliśmy. A to przecież chyba najważniejsze.

Łowca androidów

Żadne zestawienie neo-noir, czy to sci-fi czy nie, nie może obejść się bez tego tytułu. Nie będziemy was obrażać przytaczaniem fabuły, ale na koniec uraczymy was cytatem z Szymona Skowrońskiego: Pozostaje jednak ono wyjątkowe, i to niezależnie od standardów, do jakich go przyrównamy. Niepowtarzalna atmosfera wielokulturowego miasta, przypominającego żyjący organizm, losy jego mieszkańców – rozterki zawodowe, prywatne i filozoficzne, znakomita oprawa audiowizualna składają się na wyjątkowy obraz. Wyjątkowy także w filmografii jego reżysera, który nigdy wcześniej i nigdy później nie stworzył filmu w równym stopniu unikatowego, nieschematycznego i… wybitnego.