Ta kultowa SPACE OPERA została anulowana, bo kosztowała ponad MILION DOLARÓW za odcinek

To jeden z tych seriali science fiction, których znaczenie trudno ocenić wyłącznie przez pryzmat oglądalności. Był dziwny, odważny, emocjonalny i wizualnie zupełnie inny od większości telewizyjnej sci-fi swojej epoki. Wykorzystał lalki i animatronikę Jima Hensona, połączył space operę z czarnym humorem i opowieścią o traumie, a przy tym stworzył bohaterów, których relacje były równie ważne jak kosmiczne przygody. Paradoksalnie właśnie skala produkcji i wysokie koszty przyczyniły się do jego przedwczesnego końca. Ucieczka w kosmos.

Ucieczka w kosmos (Farscape) zadebiutował 19 marca 1999 roku na Sci-Fi Channel w USA. Twórcą serialu był Rockne S. O’Bannon (później scenarzysta Trójkąta, serialowej wersji Constantine’a i Evil), a producentami wykonawczymi zostali m.in. Brian Henson i Robert Halmi Jr. Główne role zagrali Ben Browder jako astronauta John Crichton oraz Claudia Black jako Aeryn Sun. Powstały cztery sezony i łącznie 88 odcinków. Regularna emisja zakończyła się w 2003 roku, ale historia dostała później czterogodzinną miniserię Farscape: The Peacekeeper Wars (Ucieczka w kosmos i wojny Rozjemców) z 2004 roku, która domknęła najważniejsze wątki pozostawione po anulowaniu.

O czym opowiadała Ucieczka w kosmos?

Crichton jest astronautą NASA testującym eksperymentalny statek. Podczas jednego z lotów zostaje wyrzucony przez tunel czasoprzestrzenny do odległej części galaktyki. Trafia prosto w sam środek konfliktu i przypadkowo doprowadza do śmierci jednego z żołnierzy Rozjemców (Peacekeepers). Ucieka na pokładzie Moyi, ogromnego, żywego statku kosmicznego, wraz z grupą zbiegłych więźniów. Dla Crichtona początkowo najważniejszy jest powrót na Ziemię, ale szybko okazuje się, że załoga musi przede wszystkim przetrwać pościg Peacekeepers.

To nie jest klasyczna historia o dzielnych bohaterach ratujących galaktykę – bohaterowie są egoistyczni, przerażeni, brutalni często podejmują złe decyzje. Crichton nie jest typowym kapitanem, a Aeryn nie jest typową wojowniczką – ich relacja rozwija się przez konflikty, wzajemną nieufność i traumatyczne doświadczenia.

Ucieczka w kosmos była kosmicznie droga

Jak na telewizję kablową końca lat 90. Ucieczka w kosmos była przedsięwzięciem wyjątkowo ambitnym. Serial kręcono w Australii, a za stworzenie niezwykłych obcych odpowiadał Jim Henson’s Creature Shop. Lalki, animatronika, kostiumy, makijaż, scenografia, efekty specjalne i rozbudowane dekoracje sprawiały, że każdy odcinek kosztował znacznie więcej niż typowa produkcja telewizyjna. W 2002 roku koszt jednego odcinka szacowano na około 1,4 mln dolarów, co na ówczesne czasy sprzed Złotej Ery było kwotą iście astronomiczną.

Dlaczego został anulowany?

W 2002 roku Sci-Fi Channel zdecydował, że nie zamówi planowanego piątego sezonu, mimo że początkowo wszystko wskazywało na to, że powstanie. Stacja chciała realizować 22 odcinki, ale wraz ze spadkiem oglądalności i rosnącymi kosztami zaczęła szukać tańszego rozwiązania. Serial przyciągał około miliona widzów – z punktu widzenia stacji ekonomia projektu przestała się zgadzać. Później próbowano jeszcze wynegocjować skrócony, 13-odcinkowy sezon piąty. Nie udało się jednak zawrzeć odpowiedniej umowy z partnerami produkcyjnymi. Serial został zakończony, a czwarty sezon pozostawił widzów z ogromnym cliffhangerem.

Fani zareagowali wyjątkowo gwałtownie. Kampania Save Farscape stała się jednym z najbardziej znanych przykładów fanowskiej walki o ratunek dla serialu. Dzięki niej Sci-Fi Channel zgodził się ostatecznie na realizację The Peacekeeper Wars, która pozwoliła twórcom zamknąć historię.

Seria była ważna dla telewizyjnej sci-fi

Ucieczka w kosmos dowiodła, że telewizyjna space opera nie musi wyglądać jak Star Trek. Była znacznie bardziej chaotyczna i nieprzewidywalna, pozwalała bohaterom popełniać błędy, niszczyła status quo i bardzo mocno inwestowała w relacje między postaciami. Serial słynął również z bezkompromisowych zwrotów fabularnych. Twórcy nie bali się zabijać lub radykalnie zmieniać bohaterów, a relacje między postaciami często przechodziły przez punkty bez powrotu.

Co chyba jednak najważniejsze jego wpływ widać później w serialach, które łączyły wielką kosmiczną przygodę z humorem, dziwnością i zespołem niepasujących do siebie bohaterów, jak chociażby Firefly. Nieprzypadkowo po latach porównywano jego energię do Strażników Galaktyki. Co równie ważne, Ucieczka w kosmos pokazała, że lalki i animatronika nie muszą oznaczać produkcji dla dzieci. Henson Creature Shop stworzył jedne z najbardziej pamiętnych postaci całej telewizyjnej sci-fi.

Ucieczka w kosmos była kosztownym eksperymentem, który okazał się zbyt ambitny dla ekonomii telewizji kablowej początku XXI wieku. Za około 1,4 mln dolarów za odcinek oferował świat pełen praktycznych efektów, niezwykłych stworzeń, rozbudowanej mitologii i bohaterów dalekich od stereotypowych herosów. Dzięki temu wyrósł jeden z najważniejszych kultowych tytułów telewizyjnej science fiction.