Polscy widzowie uwielbiają polskie filmy.

Blisko połowa biletów sprzedana w ostatnich latach związana jest z rodzimymi tytułami. Oczywiście prym wiedzie Kler Smarzowskiego, który w 2018 roku rozbił bank, ale również filmy Patryka Vegi zbierają rocznie po 3 mln widzów, polskie kom-romy – lepsze i gorsze – regularnie wypełniają sale kinowe, a bardzo przyzwoity wynik na poziomie pół miliona widzów w kinach jest dostępny dla wielu filmów: czasem typowo rozrywkowych [Underdog, (Nie)znajomi], czasem ambitniejszych i docenianych (Boże ciało, Zimna wojna). Udział polskich produkcji w box offisie budzi zdziwienie i zazdrość w wielu europejskich krajach, bo jednak pewnego rodzaju normą jest totalna dominacja kina amerykańskiego.

Radujmy się! Tym bardziej, że co roku trafiają do kin filmy co najmniej bardzo dobre!

CO BĘDZIE?

2020 rok będzie bardzo ciekawym okresem w polskim kinie, szczególnie ze względu na gatunki, za które wzięli się twórcy, oraz scenariusze, które oparto o autentyczne historie. Wyobraźcie sobie bowiem polskie kino, które nie boi się romansować z horrorem o twarzy slashera; które bawi się w mniej lub bardziej spektakularne kino wojenne sponsorowane hojnymi dotacjami PISF; które śmiało wrzuca do kin erotyk nawiązujący do sukcesu 50 twarzy Greya. Czekają nas ekranizacje najpopularniejszej polskiej powieści ostatnich lat (niestety), globalnie rozpoznawalnej sztuki scenicznej i kilka filmów historycznych. Ponadto czeka nas kilka powrotów do dobrze znanych marek, sporo biografii osobliwych postaci, zapewne z tuzin komedii romantycznych oraz trzy filmy Patryka Vegi.

CZEGO NIE BĘDZIE?

Niestety, nie będzie nowego filmu Wojciecha Smarzowskiego o Jedwabnem (trop, który może być mylący), podobnie jak pysznie zapowiadającego się Broad Peak o Macieju Berbece, Żeby nie było śladów Matuszyńskiego albo nowego filmu Pawła Pawlikowskiego – te filmy trafią na ekrany dopiero w 2021 roku, ale już teraz możemy być pewni, że będą to duże wydarzenia w świecie rodzimego kina. Być może większe niż jakakolwiek z poniższych premier.

LISTA SUBIEKTYWNA

W 2020 roku pojawi się jednak blisko 50 filmów, spośród których wybieram 15 najciekawszych (niekoniecznie najlepiej się zapowiadających). Na dzisiaj, oczywiście, bowiem o wielu tytułach zwyczajnie nic nie wiadomo, pozostają w ukryciu po realizacji, gdzieś na etapie postprodukcji, więc mogą zaatakować niespodziewanie (szczególnie dotyczy to tych, które nie starają się o dofinansowanie od PISF-u, a co za tym idzie trudno do jakichkolwiek informacji dotrzeć).

Nie alfabetycznie lub po dacie premiery, tylko filtrując subiektywnie. Na zdrowie.

*

15. MISTRZ
Premiera 16.10.2020

Reżyseria: Maciej Barczewski (debiutant)
Obsada: Piotr Głowacki, Marian Dziędziel, Marcin Bosak, Rafał Zawierucha, Piotr Witkowski

Bardzo ciekawie zapowiadająca się historia boksera, Tadeusza Pietrzykowskiego, który w 1940 roku trafia do obozu koncentracyjnego w Auschwitz, gdzie – w ramach rozrywki? – urządzano walki, w których był niekwestionowanym mistrzem wszechwag. Debiut Macieja Barczewskiego bardzo mocno przypomina znakomity i zapomniany film z Willemem Dafoe’em z 1989 roku, czyli Triumf ducha, niemniej tamten był tylko inspirowany historią Teddy’ego, a film, który ma wejść na ekrany jesienią, przedstawi tę historię z nowej perspektywy, w oparciu o liczne relacje i dokumenty. Zgromadzono tu świetną obsadę na czele z Piotrem Głowackim, który długo i intensywnie przygotowywał się do roli.

Hit czy kit? Może być hit, którego najmocniejszym punktem będzie Głowacki w roli życia.

14. MAYDAY
Premiera 10.01.2020

Reżyseria: Sam Akina (Planeta Singli)
Obsada: Piotr Adamczyk, Adam Woronowicz, Weronika Książkiewicz, Anna Dereszowska

Nie umieściłbym tradycyjnej polskiej komedii romantycznej w tego typu zestawieniu, gdyby nie fakt, że kolejna tradycyjna polska komedia romantyczna jest ekranizacją bardzo znanej i triumfującej na wielu światowych scenach komedii Raya Cooneya (także w Polsce). Nie powiedziałbym nic o rodzimym kom-romie, gdyby nie to, że za scenariusz i reżyserię odpowiada Sam Akina, a to przecież facet, który dał światu bardzo przyzwoite Planety Singli. Więc tak, patrzę z zaciekawieniem, mimo dojmującego wrażenia, że Piotr Adamczyk powtarza po raz 35 tę samą rolę.

Hit czy kit? W kinach przebój na bank. Czy to dobrze?

13. BAD BOY
Premiera 21.02.2020

Reżyseria: Patryk Vega
Obsada: Antoni Królikowski, Maciej Stuhr, Andrzej Grabowski, Zbigniew Zamachowski, Katarzyna Zawadzka

Pierwszy z trzech filmów Patryka Vegi, który zobaczymy w 2020 roku. Podobnie jak w przypadku Polityki czy Kobiet mafii poprzedzony dużą obietnicą: oto wreszcie zobaczymy kulisy piłkarskiego świata bez retuszu, a objawione prawdy mają być jak mocny cios w twarz zatroskanego kibica (szczególnie Wisły Kraków, której menadżerska historia miała stać się inspiracją dla scenariusza).

Nie spodziewajmy się jednak niczego więcej ponad ekranizację najgłośniejszych nagłówków tabloidów z całą masą oczywistości źle działających na inteligencję, fabularnego chaosu i kilku zdjęć z drona. Cóż jednak z narzekań krytyczków takich jak ja, skoro i tak pewnie pójdzie do kin ponad milion widzów? I dobrze! Nie wypada bowiem szydzić z jednego z niewielu prawdziwie niezależnych twórców, którzy przyznają się, że robią filmy, które chcą oglądać widzowie, a co za tym idzie – Vega może zarabiać furę kasy. Nie doceniam twórczości, szanuję twórcę.

Hit czy kit? Vega ściągnie tłumy jak zawsze, choć nie spodziewajmy się wyjątkowej jakości.

12. ZENEK
Premiera 14.02.2020

Reżyseria: Jan Hryniak (Trzeci, Trick)
Obsada: Krzysztof Czeczot, Jan Frycz, Klara Bielawka, Jakub Zając, Piotr Cyrwus

Nasz rodzimy Bohemian Rhapsody. Rocketman z Podlasia. Król klubów disco. Oto ostateczny rozrachunek z popularnością disco polo w naszym kraju, czyli filmowa biografia największej gwiazdy scen dożynkowych, Zenka Martyniuka. Muzyczna ikona, która prawdopodobnie przeżyła wiele wzlotów i upadków, o których – będę z wami szczery – nic nie wiem. I nie wiem, czy się dowiem, bo można też trafić na informację, jakoby film był paradokumentalną historią disco polo, które uosabia Zenek. Ale dowiem się, i to w walentynki. Miliony wyłożyła TVP, która liczy na milion widzów w kinach. Dołożę coś od siebie, niech ma.

Hit czy kit? Raczej kit będący emanacją koniunkturalizmu Jacka Kurskiego.

11. NAJMRO
Premiera 20.11.2020

Reżyseria: Mateusz Rakowicz (debiutant)
Obsada: Dawid Ogrodnik, Robert Więckiewicz, Jakub Gierszał, Olga Bołądź, Rafał Zawierucha, Tomasz Sapryk

Historia Zdzisława Najmrodzkiego, króla złodziei lat 70. i 80., który napadał na pewexy, kradł polonezy, wielokrotnie uciekał z aresztów, konwojów, sądów, a nawet z więzienia (zapadając się pod spacerniak). Barwne życie słynnego przestępcy długo czekało na ekranizację i aż dziwne, że taki Juliusz Machulski nie podjął się tematu, wszak niejako specjalizuje się w drobnej gangsterce (a może i dobrze, patrząc na jego dokonania z ostatnich lat…). Mamy za to debiutującego w długim metrażu Mateusza Rakowicza, który zgromadził na planie sporo gwiazd (Ogrodnik w roli głównej, Więckiewicz, Zawierucha, Gierszał, Bołądź).

Czego możemy oczekiwać? Lekkiej, zgrabnej, dynamicznej komedii kryminalnej w rodzaju Vabank, czerpiącej z najlepszych rozwiązań kina gatunkowego. Niby dużo, ale patrząc na wiek twórców (urodzeni w latach 80., wychowani na kinie jankeskim), mogą być świadomi tego, co jest po prostu fajne, nawet jeśli szablonowe.

Hit czy kit? Może być kinowy hit, o ile film okaże się dobrym kinem gatunkowym.

10. JAK ZOSTAŁEM GANGSTEREM. HISTORIA PRAWDZIWA
Premiera 3.01.2020

Reżyseria: Maciej Kawulski (Underdog)
Obsada: Maciej Kowalczyk, Tomasz Włosok, Jan Frycz, Natalia Szroeder, Natalia Siwiec

Kino gangsterskie o podobno prawdziwej twarzy mafii w Polsce lat 80. i 90. Na ile tak odważna teza jest prawdziwa? Wiedzę o polskich gangsterach zaczerpnąłem jedynie z reportaży Piotra Pytlakowskiego (Alfabet mafii, wiele świetnych materiałów w Polityce), głośniejszych fragmentów biografii zdradzieckiej Masy i obrazków z filmów Vegi (przepraszam). Czyli podobno wiem niewiele, a to, co wiem, jest pewnie koślawe, nieprzystające, nieprawdziwe. Kawulski więc obiecuje sporo, a seanse przedpremierowe pod koniec 2019 roku potwierdzają, że jest naprawdę nieźle.

Fajnie zobaczyć w głównej roli Marcina Kowalczyka, który po Jesteś Bogiem (2012) i Hardkor Disko zniknął z radaru.

Hit czy kit? Może być hit, może nawet przyzwoite kino sensacyjne.

9. 25 LAT NIEWINNOŚCI. SPRAWA TOMKA KOMENDY
Premiera 25.09.2020

Reżyseria: Jan Holoubek (debiutant)
Obsada: Piotr Trojan, Agata Kulesza, Jan Frycz, Magdalena Róźdżka

Nie trzeba było długo czekać na ekranizację losów Tomasza Komendy. W 2018 roku cała Polska żyła sprawą jego uniewinnienia i wyjścia z więzienia po długich 18 latach. Musicie przyznać, że taka historia to filmowy samograj – gwałt i zabójstwo młodej dziewczyny, dowody, oskarżenie, szybkie osądzenie, pobyt w więzieniu, tam ciągłe znęcanie psychiczne i fizyczne, walka o ponowny proces i w końcu upragnione zwycięstwo. Mógłby to być nasz W imię ojca lub Dead Man Walking: kino mocno angażujące emocjonalnie, ale też wgryzające się w kulisy działania polskiego wymiaru sprawiedliwości. Produkuje TVN (cóż, nie zawsze jest to dobra rekomendacja), reżyseruje debiutant Jan Holoubek (reżyserował Rojsta, napisał scenariusz do 1800 gramów), w roli głównej Piotr Trojan. Nie mam zbyt wielkich nadziei, ale jestem ciekaw.

Hit czy kit? Raczej kit idący drogą pełną oczywistości

8. SMALL WORLD
Premiera 26.06.2020

Reżyseria: Patryk Vega
Obsada: Julia Wieniawa, Piotr Adamczyk, Marieta Żukowska, Marta Żmuda-Trzebiatowska, Piotr Stramowski

Drugi film Vegi w tym roku, którego premiera przewidziana jest na czerwiec. Podobno jego najambitniejszy projekt, którego fabuła jest osnuta wokół tematyki porwań dla okupu i dzieje się na dwóch kontynentach na przestrzeni kilku lat. Film został już ukończony jakiś czas temu, a Patryk Vega dopieszcza go w postprodukcji zdecydowanie dłużej niż jakiekolwiek swoje dotychczasowe dzieło (np. Bad Boy – zdjęcia we wrześniu, premiera w lutym), planuje też podbijanie festiwalu w Cannes. Oczywiście to nie jest obietnica czegoś wyjątkowo dobrego, ale kto wie, może Vega zaskoczy niedowiarków? Wszak ślepej kurze również trafia się ziarno. ..

Hit czy kit? Komercyjnie nie tak udany jak inne przedsięwzięcia Vegi, ale jakościowo może być zaskoczeniem.

7. 365 DNI
Premiera 7.02.2020

Reżyseria: Barbara Białowąs (Big Love)
Obsada: Anna Maria Sieklucka, Michele Morrone, Grażyna Szapołowska, Tomasz Stockinger, Natasza Urbańska

Ekranizacja fatalnej powieści Blanki Lipińskiej. Książka (oraz jej kontynuacje) sprzedały się w nakładzie bliskim miliona egzemplarzy – i zaprawdę trzeba się mocno postarać, żeby przebrnąć przez choćby połowę pierwszej części, która składa się z mocno ograniczonej ilości czasowników i przymiotników towarzyszących klasycznym scenom porno. Zdecydowanie lepiej brzmiało to w Czytadłach (ktoś pamięta?), a słynne 50 twarzy Greya wypada wręcz postawić obok Ksiąg Jakubowych. Co z filmem? Reżyseruje Barbara Białowąs (pamiętacie dyskusję z Michałem Walkiewiczem przy okazji Big Love? To ona!), w rolach głównych nieznane piękne ciała, które będą starały się utrzymać naszą uwagę przez 2 godziny. Wyobrażacie sobie seans na pornhubie, który trwa 120 minut? No właśnie. Mimo wszystko – chcę to zobaczyć. Taka perwersyjna przyjemność.

Hit czy kit? Wielki hit. Ładne porno w sam raz na Walentynki. Trudno będzie wysiedzieć w kinie, ale nie mogę oprzeć się, żeby tego nie zobaczyć.

6. ŚMIERĆ ZYGIELBOJMA
Premiera – jesień 2020

Reżyseria: Ryszard Brylski (Żurek, Cudowne lato)
Obsada: Wojciech Mecwaldowski, Karolina Gruszka, Tomasz Sapryk, Aleksandra Popławska, Jacek Roth

Szmul Zygielbojm

Postać Szmula Zygielbojma nie jest powszechnie znana, a był on jedną z kluczowych osób, które poinformowały świat zachodni o zagładzie Żydów. Najbardziej przejmujący jest fakt, że oczy świata zwróciły się w stronę tego, co działo się w Polsce z ludnością żydowską, dopiero po jego samobójczej śmierci będącej wyrazem bezradności.

Jest tu więc materiał na mocne, przejmujące kino, któremu najbardziej może zaszkodzić reżyserska nijakość i brak emocji. Czy Ryszard Brylski, reżyser doświadczony, z którym można skojarzyć przede wszystkim Żurek z 2003 roku, da radę? Nie mam pojęcia, choć na pewno pomoże mu solidna obsada: Wojciech Mecwaldowski, Karolina Gruszka, Aleksandra Popławska.

Hit czy kit? Hit, ale bardziej jakościowy niż frekwencyjny.

5. PSY 3. W IMIĘ ZASAD
Premiera 17.01.2020

Reżyseria: Władysław Pasikowski (Psy, Pokłosie, Kroll)
Obsada: Bogusław Linda, Marcin Dorociński, Cezary Pazura, Olaf Lubaszenko, Artur Żmijewski, Sebastian Fabijański, Mirosław Baka, Eryk Lubos, Jan Frycz, Arkadiusz Jakubik

Trzeci film Władysława Pasikowskiego w ciągu trzech lat. Trzecia część Psów, czyli kontynuacja najlepszego filmu reżysera oraz – po prostu – najlepszego polskiego filmu lat 90. Mam obaw tyle samo, co nadziei. Powrót dobrze znanych postaci, z których każda dostanie swój czas, w ogóle mocarna obsada na czele z Marcinem Dorocińskim, który podciąga ocenę o co najmniej punkt, mięsiste dialogi, wykorzystanie charakterystycznej muzyki Lorenca – to z pewnością dostaniemy, dobry jak na polskie warunki trailer sporo obiecuje.

Martwię się jednak o ten kontekst Psów, który i w 1992 roku, i obecnie jest najbardziej podniecający – mocne zaczepienie w rzeczywistości politycznej, wyraziste tło przemiany ustrojowej, której istotną częścią są psy i ich panowie. Innymi słowy, Psy to coś więcej niż tylko kino akcji – to niejako symbol swoich czasów, nośnik emocji towarzyszących transformacji. Na ile ta warstwa będzie odczuwalna? Na ile sobie pozwoli Pasikowski? A może uznał, że nie warto zadowalać krytyczków intelektualnie i lepiej zrobić fajne kino sensacyjne o wytatuowanym Maurerze i jego zemście?

Hit czy kit? Hit pierwszego kwartału. Zdecydowanie.

4. W LESIE DZIŚ NIE ZAŚNIE NIKT
Premiera 13.03.2020

Reżyseria: Bartosz M. Kowalski (Plac zabaw)
Obsada: Julia Wieniawa, Wiktoria Gąsiewska, Michał Lupa, Stanisław Cywka, Sebastian Dela, Mirosław Zbrojewicz i Gabriela Muskała

Slasher. Pierwszy polski nieamatorski slasher. Grupa nastolatków idzie na wycieczkę do lasu, gdzie trafia na wiadomo kogo. Schemat grzany już na setki sposobów, ale przy sprawnym reżyserze, który nie boi się inteligentnego cytowania klasyki gatunku, wcale nie musi być na straconej pozycji w oczach miłośników tej formy straszenia. Bartosz M. Kowalski na razie pokazał (w świetnym Placu zabaw z 2016 r. ), że potrafi w sposób przekonujący i dosadny przedstawić przemoc, i bardzo jestem ciekaw, czy potrafi to samo, ale w innej konwencji, luźniejszej, nieznanej w rodzimym kinie.

Hit czy kit? Ja bym bardzo chciał hitu i… trzymam mocno kciuki!

3. HEJTER
Premiera 13.03.2020

Reżyseria: Jan Komasa (Sala samobójców, Miasto 44, Boże ciało)
Obsada: Jakub Gierszał, Roma Gąsiorowska, Krzysztof Pieczyński, Danuta Stenka, Maciej Stuhr

Lubię Salę samobójców mimo jej ewidentnych ułomności. To film, który pod względem formy był innowacyjny na tle bardzo przeciętnego kina polskiego. Poruszał jakiś społeczny problem, był wypełniony uczuciami, widać w nim było dużo serca – mimo naiwności i dosłowności w obrazowaniu moralnych dylematów nastolatków. Z każdym kolejnym filmem, szczególnie z Bożym ciałem, Jan Komasa uczył się reżyserskiej wrażliwości, uciekał od ckliwości i być może Hejter, swoista kontynuacja debiutu, będzie dowodem twórczej dojrzałości.

Z pewnością tematyka internetowej nienawiści ma olbrzymi potencjał, szczególnie podsycany przez Czarne lustro, które w przejmujący sposób łączyło wątki technologiczne, społeczne i moralne w jedną całość. Wydaje się, że podobnym tropem pójdzie Jan Komasa – a przynajmniej życzyłbym sobie tego, żeby ekranizacja hejtu poruszyła podobne struny, tak samo skutecznie nacisnęła na wyobraźnię i wygenerowała odpowiedni niepokój.

Hit czy kit? Komasa udowodni, że to jeden z najważniejszych polskich twórców. Obstawiam hit komercyjny i spełnienie artystyczne.

2. MISTRZ MOTYL
Premiera – jesień 2020 (?)

Reżyseria: Jan Jurkowski, Marek Hucz
Obsada: Jan Jurkowski, Marek Hucz, Mateusz Trembaczowski

Że niby jak na YouTubie to nie film? Że niby Hucz i Jurkowski nie zasługują na miejsce gdzieś pomiędzy Pasikowskim, Komasą i innymi podobno prawdziwymi twórcami? A takiego! Najbardziej profesjonalni, niebanalni i pomysłowi twórcy z YT już w styczniu wchodzą na plan swojego filmu długometrażowego. Czego się spodziewam? Błyskotliwości, której nie uświadczymy w świecie polskiej komedii, gry absurdami będącymi ukłonem w stronę Monty Pythona, świetnego aktorstwa i nieszablonowej reżyserii.

Wierzę, że chłopaki dadzą z siebie wszystko, zostawią w projekcie dużo dobrych emocji bez umizgiwania się do widzów. Kto wie, może znajdzie się kinowy dystrybutor? Wszak ambicje Darwinów idą zdecydowanie dalej niż obecność na jutubowym kanale…

Hit czy kit? Hicior internetowy, który udowodni, jak klasowymi i ważnymi twórcami są Darwini.

1. ORZEŁ. OSTATNI PATROL
Premiera 13.11.2020

Reżyseria: Jacek Bławut
Obsada: Adam Woronowicz, Antoni Pawlicki, Dawid Ogrodnik, Rafał Zawierucha,Tomasz Ziętek, Tomasz Schuchardt i Mateusz Kościukiewicz

Czyżby polski Das Boot? Co prawda w 1958 roku powstał Orzeł Leonarda Buczkowskiego (warto!) opowiadający historię słynnego okrętu podwodnego, jednak po 60 latach wiemy o losach okrętu więcej, nie musimy filtrować rzeczywistości przez sowieckie okulary i bardzo nam brakuje intensywnego, emocjonalnie gęstego kina wojennego (a filmy o łodziach podwodnych to gwarantują). Jacek Bławut, znakomity dokumentalista i raczej niespełniony w długim metrażu, dostał duży budżet (6 milionów dofinansowania, czyli całość pewnie przekracza 20 milionów), ma świetną obsadę i znakomitą historię, która może być spektakularna (niekoniecznie efekciarska). Projekt nie może się nie udać. Bardzo trzymam kciuki.

Hit czy kit? Jeśli tylko twórcy obejrzeli i zobaczyli, jak się robi filmy o okrętach podwodnych, to jestem spokojny o jakość i frekwencję w kinach.

[socialpoll id=”2591733″]