13 odcinków solidnego SCI-FI od twórców FRINGE i ALMOST HUMAN

W 2021 roku na antenie NBC zadebiutował serial science fiction, który miał szansę przypaść do gustu miłośnikom zagadek rodem z Z Archiwum X. Serial opowiadał o tajemniczych szczątkach obcego statku, których fragmenty trafiają na Ziemię i wywołują zjawiska przeczące prawom fizyki. Pomysł był obiecujący, atmosfera niepokojąca, a twórca miał doświadczenie w budowaniu skomplikowanych światów. Mimo to produkcja zakończyła się po jednym sezonie, pozostawiając widzów z pytaniami, na które nie zdążyła odpowiedzieć. Obcy element (Debris).

Serial zadebiutował 1 marca 2021 roku na amerykańskim kanale NBC. Jego twórcą był J.H. Wyman, scenarzysta i producent znany przede wszystkim z pracy przy Fringe oraz stworzenia Almost Human. Pierwszy i jedyny sezon liczył 13 odcinków, a w rolach głównych wystąpili Jonathan Tucker jako agent CIA Bryan Beneventi i Riann Steele jako agentka brytyjskiego wywiadu Finola Jones. Serial nie jest niestety dostępny w Polsce w streamingu, był za to emitowany przez stację FX.

Punktem wyjścia jest katastrofa pozaziemskiego statku, którego fragmenty rozprzestrzeniają się po zachodniej półkuli. Wkrótce okazuje się, że nie są zwykłym kosmicznym złomem. Każdy może wywoływać inne, często niebezpieczne anomalie: zaburzać czas i przestrzeń, wpływać na ludzką świadomość albo zmieniać rzeczywistość w sposób trudny do przewidzenia. Zadaniem dwójki agentów jest odnalezienie szczątków, zbadanie ich właściwości i niedopuszczenie, by trafiły w niepowołane ręce.

Obcy element, czyli Z Archiwum X i Fringe w jednym

Z pierwszego serialu czerpie formułę śledztw dotyczących niewytłumaczalnych zjawisk, tajemniczych artefaktów i ukrytych sił próbujących kontrolować sytuację, z drugiego zamiłowanie do naukowych anomalii, niepokojących eksperymentów oraz stopniowego odsłaniania większej intrygi. Wyman próbował połączyć sprawy rozwiązywane w kolejnych odcinkach z nadrzędną historią, której znaczenie miało rosnąć wraz z odkrywaniem kolejnych fragmentów tajemnicy.

Istotna była również relacja głównych bohaterów – Finola jest uważna, empatyczna i metodyczna, Bryan zaś bardziej cyniczny, skryty i skłonny do improwizacji. Ich różnice nie ograniczały się do typowego policyjnego przekomarzania. W miarę rozwoju śledztwa oboje konfrontowali się z własnymi stratami i przekonaniami, a obca technologia stawała się nie tylko zagrożeniem, lecz także katalizatorem osobistych przemian.

Obcy element wyróżniał się na tle innych seriali science fiction

Największym atutem produkcji była różnorodność pomysłów – każdy fragment statku stanowił osobną zagadkę, a jego działanie mogło prowadzić do historii z pogranicza thrillera, horroru i dramatu psychologicznego. Zamiast ograniczać się do widowiskowych eksplozji i walk z kosmitami, serial pokazywał, jak zetknięcie z czymś niezrozumiałym wpływa na zwykłych ludzi. Obca technologia potrafiła spełniać marzenia, przywracać utracone możliwości, ale również niszczyć życie i zacierać granicę między tym, co rzeczywiste, a tym, co niemożliwe.

Wyman interesował się przede wszystkim konsekwencjami odkrycia, które wymyka się ludzkiemu rozumieniu. W wywiadach podkreślał znaczenie emocjonalnego wymiaru science fiction oraz stopniowego odkrywania tajemnicy. Nie chciał, aby serial sprowadzał się do cotygodniowych zagadek pozbawionych większego znaczenia, a poszczególne przypadki miały prowadzić do odkrycia szerszego planu. Widzowie uważnie śledzący szczegóły mieli z czasem dostrzegać związki między pozornie niezależnymi wydarzeniami. Serial ma klimat klasycznego telewizyjnego science fiction, w którym tajemnica jest ważniejsza niż natychmiastowe wyjaśnienie wszystkiego.

W serwisie Rotten Tomatoes zyskał solidne 74% pozytywów od krytyków i 70% od widzów. Chwalono ambitny pomysł, atmosferę i potencjał głównej zagadki, krytykowano natomiast nierówne scenariusze, momentami zbyt powolne tempo oraz skłonność do komplikowania fabuły bez dostarczania satysfakcjonującej odpowiedzi. Problemem okazała się oglądalność. Według danych TVLine serial przyciągał średnio 2,8 miliona widzów, co nie wystarczyło, by przekonać NBC do dalszego finansowania produkcji. Stacja anulowała Obcy element 27 maja 2021 roku, zaledwie kilka dni po emisji finału pierwszego sezonu.

Finał, który miał być dopiero początkiem

Serial niestety nie otrzymał szansy na rozwinięcie swojej mitologii. Finał przyniósł istotne odkrycia dotyczące tajemniczej organizacji Influx, a także wprowadził nową postać graną przez Johna Noble’a, znanego fanom Fringe. Jego Otto miał odegrać ważną rolę w kolejnych wydarzeniach. W rozmowie z portalem SYFY twórca wyjaśniał, że zakończenie pierwszego sezonu miało podsumować wątki, ale dopiero kolejne odsłony stopniowo odsłaniałyby większą tajemnicę. Wyman miał już pomysł na dalszy rozwój wydarzeń, a Jonathan Tucker zapewniał wcześniej, że twórcy znają już nawet ostatnią scenę całej planowanej historii.

Obcy element to propozycja przede wszystkim dla tych, którzy tęsknią za ambitnym, pełnym tajemnic science fiction. Serial nie osiąga poziomu najlepszych sezonów Fringe ani nie ma równie wyrazistej tożsamości jak Z Archiwum X, nie miał też czasu, żeby ją poprawnie wykształcić, a mimo to potrafi zaintrygować koncepcją obcej technologii wpływającej na rzeczywistość i ludzkie życie.