Koszmar SEVERANCE i dreszcze rodem ze STEPHENA KINGA to ta zapomniana MINISERIA

W 2023 roku Prime Video wypuściło serial łączący korporacyjną satyrę, czarną komedię i thriller. Miał mocny atut: Christopha Waltza w roli szefa, którego uprzejmość budzi większy lęk niż otwarte groźby. Mimo to nie udało mu się przebić. Czy słusznie? Warto do niego wrócić, zwłaszcza jeśli lubicie historie, w których zwyczajna instytucja stopniowo zmienia się w miejsce rodem z koszmaru Stephena Kinga. Konsultant.

Serial Konsultant zadebiutował 24 lutego 2023 roku w Prime Video. Stworzył go Tony Basgallop najbardziej zanany z serialu Servant, a inspiracją była powieść The Consultant Bentleya Little’a z 2015 roku. Pierwszy i jedyny sezon liczy osiem odcinków. Obok Waltza występują Nat Wolff jako programista Craig, Brittany O’Grady jako ambitna Elaine oraz Aimee Carrero jako Patti, narzeczona Craiga.

Nowy szef, nowe zasady

Akcja zaczyna się po śmierci młodego założyciela CompWare, firmy tworzącej gry mobilne. Do biura przybywa tajemniczy Regus Patoff (I see what you did there!), który twierdzi, że został zatrudniony jako konsultant, i szybko przejmuje kontrolę nad przedsiębiorstwem. Wprowadza osobliwe reguły, ingeruje w życie prywatne pracowników i oczekuje bezwzględnego posłuszeństwa. Craig i Elaine próbują ustalić, kim naprawdę jest Patoff i dlaczego jego wpływ staje się coraz bardziej złowrogi.

Biuro staje się zamkniętym ekosystemem, w którym strach przed zwolnieniem i ambicja stopniowo skłaniają ludzi do przekraczania granic. Patoff może być demonicznym manipulatorem, genialnym specjalistą od zarządzania albo kimś znacznie dziwniejszym. Serial podsyca podejrzenia, nie spiesząc się z odpowiedziami.

Konsultant, czyli Stephen King, Severance i korporacyjny koszmar

Największą siłą serii bez wątpienia jest sam Waltz – Patoff zawsze jest spokojny, ale zachowuje się tak, jakby każdy kaprys można było uzasadnić dobrem firmy. Produkcja wyśmiewa kult produktywności i przekonanie, że pracownik powinien oddać firmie nie tylko czas, ale też stuprocentową lojalność i prywatność. Satyra przechodzi w groteskę i horror, a kolejne tropy sugerują, że Patoff może być czymś nieludzkim.

Jest w tym coś ze Stephena Kinga: codzienność nie ustępuje miejsca nadnaturalnemu potworowi, lecz okazuje się idealnym środowiskiem dla grozy. Podobieństwo do Severance jest nawet bardziej oczywiste – widać je w biurze, które staje się osobnym światem z własnymi regułami, a praca zaczyna pożerać tożsamość bohaterów. Rozdzielenie buduje jednak precyzyjną dystopię osadzoną w sci-fi, Konsultant zaś jest bardziej groteskowy i niejednoznaczny, wręcz na granicy thrillera i horroru.

Serial został dobrze przyjęty przez krytyków – na Rotten Tomatoes zanotował 80% pozytywnych recenzji, ale widzowie byli wyraźnie podzieleni. Chwalono magnetyczną kreację Waltza, czarny humor i osobliwą atmosferę. Zastrzeżenia dotyczyły nierównego tempa, ciężkiej symboliki oraz zagadek, które nie zawsze prowadzą do satysfakcjonujących wyjaśnień. Dla jednych to intrygująca łamigłówka, dla innych historia obiecująca więcej, niż ostatecznie dostarcza. Nie jest to thriller, który na końcu porządkuje wszystkie tropy i lepiej oglądać go jako groteskową przypowieść o władzy, pracy i posłuszeństwie.

Amazon nie zamówił kontynuacji. Basgallop mówił jednak w wywiadzie dla Collidera, że projekt przedstawiał jako historię, która może rozwijać się przez kolejne sezony. Każdy miał być osobnym rozdziałem z własnym wątkiem i zakończeniem, nie zaś opowieścią urwaną cliffhangerem. Twórca przyznawał, że ma pomysły na dalsze przygody Patoffa, ale platforma nie ogłosiła wznowienia.

Basgallop szukał materiału do thrillera rozgrywającego się w środowisku pracy, gdy producent Andrew Mittman polecił mu powieść Little’a. Jak opowiadał w Creative Screenwriting, książka dała adaptacji przede wszystkim ton i postać Patoffa; serial jest interpretacją, a nie wiernym przeniesieniem fabuły. Pracę nad nim rozpoczęto tuż przed pandemią, gdy nie było jasne, czy widzowie będą chcieli oglądać opowieść o biurze. Późniejsze obawy związane z niepewnością zatrudnienia i władzą menedżerów nadały tej satyrze dodatkowy kontekst.

Mimo że Konsultant nie dorównał popularnością Severance, to osiem odcinków pozwoliło zobaczyć Waltza w nowej dla niego, niepokojącej roli telewizyjnej. Serial nie wyjaśnia wszystkiego, ale ma wyrazisty klimat i cierpki humor. Stawia też przewrotne pytanie: co, jeśli najgorszym koszmarem pracownika nie jest przełożony, który krzyczy, lecz taki, który zawsze jest spokojny, ale pod cienką warstwą czai się prawdziwy demon?