Niemal IDEALNE seriale, które POGRĄŻYŁ jeden sezon

Do serialowych bohaterów widzowie przywiązują się na długo przed tym, zanim dowiedzą się, dokąd właściwie zmierzają ich historie. Tym trudniej przełknąć sezon, w którym inteligentni ludzie podejmują niewiarygodne decyzje, misterną zagadkę zastępuje melodramat, a twórcy spieszą się do zakończenia bardziej niż publiczność. Wystarczy jeden słabszy sezon, żeby zmienić sposób patrzenia na całą opowieść – zamiast wspominać ulubione sceny, widzowie zaczynają się zastanawiać, w którym momencie scenarzyści przestali panować nad własnymi pomysłami. Jednym słowem: seriale zepsute przez jeden sezon.

Gra o tron (Game of Thrones, 2011)

Król Robert Baratheon przybywa do Winterfell, by powierzyć dawnemu przyjacielowi obowiązki namiestnika. Eddard Stark musi więc odnaleźć się wśród dworskich zależności i rywalizacji o władzę. Przy królu trzymają się Lannisterowie, rodzina królowej, a wygnani Targaryenowie szukają tymczasem sposobu na odzyskanie tronu. Za Murem pojawiają się zaś Biali Wędrowcy. Kiedy możni pilnują własnych interesów, na północy rośnie zagrożenie, przy którym ich spory mogą okazać się dramatycznie małostkowe, choć uczestnicy politycznej rozgrywki nie chcą tego dostrzec.

Przez lata David Benioff i D. B. Weiss budowali opowieść, w której decyzje bohaterów wymagały przygotowania, a konsekwencje potrafiły nadejść znacznie później. W ósmym sezonie Gra o tron pędzi do rozstrzygnięć i zbyt często zastępuje rozwój postaci widowiskowym gestem. Bolesny los ulubieńca można zaakceptować. Trudniej uwierzyć w przemianę, do której scenarzyści nie doprowadzili go przekonująco. Krytycy i widzowie zarzucali finałowi właśnie pośpiech oraz podporządkowanie bohaterów wielkim scenom, przez co zakończenie przypomina odhaczanie kolejnych punktów.

Dexter (2006)

Dexter Morgan analizuje ślady krwi dla policji w Miami, a po godzinach zabija ludzi, którzy uniknęli sprawiedliwości. Kieruje się przy tym kodeksem przekazanym przez przybranego ojca. Działa więc wewnątrz systemu ścigania przestępców i zarazem poza nim, a otoczenie nie ma pojęcia, kim naprawdę jest. Już sam punkt wyjścia każe przyglądać mu się z niewygodną ciekawością: zawodowe kompetencje służą człowiekowi, który sam powinien trafić pod lupę śledczych, a widz śledzi jego podwójne życie, zamiast po prostu czekać, aż policjanci zatrzymają kolejnego mordercę.

Siłą pomysłu Jamesa Manosa Jr. było napięcie między sympatią do bohatera a świadomością jego zbrodni, a najpełniej wykorzystano je w cenionym czwartym sezonie. Później Dexter miewał już kłopoty z formą, a ósma seria rozprasza uwagę, choć powinna doprowadzić konflikt do przekonującego rozstrzygnięcia. Krytycy wytykali, że czyny antybohatera nie mają konsekwencji, a finał przeczy wcześniejszemu rozwojowi postaci. Widzowie wskazywali również logiczne niespójności. Zakończenie zawodzi przede wszystkim dlatego, że twórcy nie rozliczają bohatera równie wnikliwie, jak wcześniej go obserwowali.

Sherlock (2010)

Wracający z wojny lekarz John Watson poznaje ekscentrycznego detektywa i towarzyszy mu w kolejnych śledztwach we współczesnym Londynie. Sherlock Holmes rozwiązuje kryminalne zagadki dzięki nadzwyczajnej przenikliwości, a nowy znajomy pomaga mu prowadzić sprawy. Dla Holmesa obserwowanie innych i wyciąganie wniosków to codzienne zajęcie. Watson uczestniczy w dochodzeniach, ale musi też odnaleźć się w relacji z człowiekiem, którego sposób myślenia w niczym nie przypomina jego własnego.

Błyskotliwe dialogi i relacja głównych bohaterów sprawiały, że Sherlock bawił także w przerwach między zagadkami. W czwartej serii Mark Gatiss i Steven Moffat przesunęli jednak uwagę ku melodramatowi, a śledztwa ustąpiły miejsca mało wiarygodnym zwrotom akcji. Kłopot nie w tym, że detektyw przeżywa emocje, ale w tym, że scenarzyści naginają logikę, by je wywołać. W samych zagadkach coraz trudniej dostrzec spójne reguły, według których widz mógłby sam szukać odpowiedzi. Część recenzentów chwaliła mimo to aktorstwo i emocjonalny wymiar finału.

Westworld (2016)

Goście parku stylizowanego na Dziki Zachód mogą spełniać swoje fantazje wśród hostów – androidów do złudzenia przypominających ludzi, które traktuje się jak część zakupionej atrakcji. Za westernową scenerią kryje się park stworzony przez technologię, a podobieństwo gospodarzy do człowieka prowokuje pytania o świadomość i moralną odpowiedzialność przyjezdnych. Zabawa nie jest więc niewinna, nawet jeśli uczestnicy uważają ją za bezpieczną. Widz ogląda istoty stworzone do spełniania cudzych zachcianek i musi się zastanowić, co właściwie odróżnia je od klientów.

Kiedy w trzecim sezonie akcja opuściła park, świat Westworld się poszerzył, ale Jonathan Nolan i Lisa Joy osłabili przy tym to, co wyróżniało początek opowieści. Dopóki bohaterowie żyli w westernowej scenerii, pytania o świadomość wynikały z relacji między gośćmi a hostami. Poza parkiem twórcy postawili na akcję kosztem zagadki. Część krytyków doceniła czytelniejszą narrację, inni wskazywali utratę głębi, a niektórzy widzowie po prostu tęsknili za parkiem. Zmianę widać zwłaszcza po postaciach, które w nowej scenerii wydają się chłodniejsze i trudniej przejąć się ich losem.

Miasteczko Twin Peaks (Twin Peaks, 1990)

Agent FBI Dale Cooper przyjeżdża do niewielkiego miasteczka, by zbadać zabójstwo uczennicy Laury Palmer, i przy okazji śledztwa poznaje lokalną społeczność. Kryminalna zagadka splata się tu z surrealizmem, więc trudno oddzielić zwykłą małomiasteczkową codzienność od czegoś niepokojącego, co wymyka się racjonalnym wyjaśnieniom. Poszukiwanie sprawcy wciąga, ale równie silnie przyciągają mieszkańcy i osobliwość samego miejsca. Widz zbiera informacje potrzebne do rozwiązania zbrodni, a przy tym próbuje zrozumieć świat, do którego trafił razem ze śledczym.

Po ujawnieniu zabójcy w drugim sezonie Miasteczko Twin Peaks grzęźnie w pobocznych wątkach obyczajowych, a obrońców mają głównie początek i finał serii. Mark Frost wspominał, że stacja uzależniała kontynuację od rozwiązania zagadki, i wskazywał też, że dalsza historia nie była dopracowana. Twórcy stracili główny wątek, zanim zdążyli przygotować równie wciągający ciąg dalszy. David Lynch przyznawał później, że po wymuszonym zamknięciu śledztwa serial nie odzyskał już dawnego rozpędu.