Recenzje
ZA LINIĄ WROGA. Owen Wilson zestrzelony nad Bośnią
Amerykański pilot zestrzelony nad Bośnią ucieka przez góry pełne serbskich żołnierzy, a początek filmu zapiera dech w piersiach. Za linią wroga.
Ścigany goni Top Gun
Taka była pierwsza myśl jak mnie naszła w czasie oglądania filmu Za linią wroga.

Jest to bowiem film czerpiący to co najlepsze z tych dwóch znanych tytułów, ale niestety dodaje do tego sporo od siebie i nie jest to dobry wkład.
Film opowiada historię amerykańskiego pilota F-18 zestrzelonego nad Bośnią i starającego się przedostać do strefy ewakuacyjnej. Historia niby prosta jak drut, ale dająca ogromne możliwości dla stworzenia świetnego i dynamicznego filmu akcji. A przyznaję uczciwie, że mi brakowało takiego właśnie filmu bardzo i to juz od wielu lat. Niestety – moje oczekiwania zostały zaspokojone tylko w części.

Od razu zaznaczę, że jestem wielkim miłośnikiem współczesnych filmów wojennych traktujących o współczesnych konfliktach wojennych – nic tak bardzo nie pieści moich oczu, jak atakujące myśliwce, majestatycznie sunące okręty podwodne, czy pędzące ogromne lotniskowce. Dlatego takie filmy jak Top Gun, czy Karmazynowy przypływ należą do grona moich faworytów i wciąż wyczekuję na nowe tytuły, które będę mógł zaliczyć do tej grupy.
Z dużą niecierpliwością oczekiwałem więc na Za linią wroga i gdy tylko film pojawił się w kinach – natychmiast na niego pobiegłem. Dodatkowego smaczku filmowi dodaje fakt, że jest oparty dość luźno na autentycznej historii sprzed kilku lat, a dotyczącej zestrzelenia nad byłą Jugosławią amerykańskiego myśliwca F-16.

Początek filmu można uznać za rewelację od strony wizualnej – mamy bowiem oto scenę alarmu na lotniskowcu i przygotowaniu załogi F-18 do startu alarmowego. W rytm efektownej muzyki widzimy pilotów włączających poszczególne urządzenia awioniki samolotu, ruch na pokładzie lotniskowca, przygotowania obsługi. Właśnie ten fragment jako żywo przypomina początek Top Gun i nie wierzę, ze twórcy Za linią wroga nie wzorowali się na tym słynnym filmie. Scena rozpoczynająca film to jednak dopiero zaledwie rozgrzewka przed jedną z najlepszych scen w historii filmów traktujących o lotnictwie wojskowym, a na pewno najlepszą w tym filmie, czyli sceną zestrzelenia samolotu głównego bohatera filmu – Chrisa Burnetta.
Zrealizowana w manierze teledysku sekwencja namierzenia F-18 naszego bohatera przez serbską baterię rakiet przeciwlotniczych i pościg rakiet za samolotem zmusza widza do wstrzymania oddechu i zsuwa go na sam skraj fotela kinowego. Nie szkodzi, że nie ma to wiele wspólnego z realiami – nie ma takiej możliwości, żeby rakieta przeleciała o centymetry od samolotu nie robiąc mu krzywdy (tak naprawdę głowica rakiety eksploduje w pobliżu samolotu, bez konieczności uderzenia w niego) – liczy się tylko efekt wizualny, a ten jest porażający.

Trudno to opisać (najlepiej obejrzeć samemu) gdyż dynamicznie poruszająca się wraz samolotem kamera (w tle przygrywa muzyka techno), na przemian za pędzącymi pociskami budzi tak silne emocje u widza, iż efektu tego nie mogą oddać słowa. Do tego swoistym małym arcydziełem jest ujęcie katapultowania się pilotów ze zniszczonego samolotu – kamera pędzi po obwodach elektrycznych urządzeń do odpalania foteli, widać na zbliżeniach jak wystrzeliwane są poszczególne ładunki wybuchowe odrzucające owiewkę kabiny, w końcu same fotele są wyrzucone w powietrze – to robi wielkie wrażenie. Niestety – tuż po tej właśnie scenie film zdecydowanie traci tempo i staje się zwykłym thrillerem.
I tutaj można zacząć porównywać film do słynnego Ściganego, gdyż nasz dzielny pilot (po brutalnym mordzie przez serbskiego agenta-mordercy swojego kolegi pilota) zaczyna przedzierać się przez górzyste tereny Bośni do miejsca ewakuacji, mając na karku całe oddziały żądnych krwi serbskich żołnierzy. Oczywiście ta część filmu nie jest zła, ale daleko jej do rewelacji. Film staje się wtedy po prostu niezłym, miejscami jednak zupełnie przeciętnym filmem akcji, bez specjalnych dłużyzn, ale i też bez jakichś fajerwerków fabularnych.

Pewną niespodzianką jest w tym filmie rola Owena Wilsona, znanego ostatnio z głupawych komedii jak Zoolander czy Kowboj z Szanghaju. Obsadzenie go dla odmiany w filmie sensacyjnym okazuje się niezłym pomysłem – aktor nieźle gra zagubionego, przestraszonego, a jednak dzielnego żołnierza. Daleko mu jednak do roli Harrisona Forda w Ściganym – jest niezły, ale nie wystaje ponad przeciętność.
O ile jednak Wilson do uznanych aktorów jeszcze nie należy, to do takich na pewno zalicza się Gene Hackman, grający w tym filmie admirała Reigarta – dowódcę lotniskowca, na którym służy Burnett. Rola twardego i oschłego dowódcy, który za wszelką cenę stara się uratować swojego podwładnego dawała pewne pole do popisu, jednak Hackaman nie zdecydował się wykorzystać tej szansy.

Praktycznie kalkuje swoją rolę z Karmazynowego przypływu jednak bez takiego zaangażowania jak w tamtym filmie.
Do listy zarzutów należy też dołączyć niepewną reżyserię Johna Moora, który miał wyraźnie pomysł tylko na pierwsze 40 minut filmu. Reszta to zwykłe rzemiosło, nie wskazujące na większy talent. Szczególnie rażą te sceny, w których nasz bohater zdaje się być pozostawiony w sytuacji bez wyjścia, by w następnej już scenie – bez słowa wyjaśnienia – znaleźć się wybawionym ze wszelkich opresji. A to są już poważne błędy scenarzysty.

Mimo tych zdecydowanych wad Za linią wroga jest filmem udanym, emocjonującym i miejscami nawet porywającym.
Szczególnie początkowe sekwencje lotnicze są godne uwagi i dla nich choćby należy obejrzeć ten film. Po nich można się katapultować z kina – chociaż może i warto dotrwać do końca?

