Connect with us

Recenzje

PI. Liczby, które mogą odsłonić sens świata

Matematyk Max Cohen szuka klucza do wszystkich prawidłowości świata w liczbach, a jego poszukiwania wciągają w czarno-białą spiralę obsesji. Pi.

Published

on

Kadr z filmu „Pi”

CHAOSMOS

1. Matematyka jest językiem natury.

Advertisement

2. Wszystko wokół nas może być opisane i zrozumiane dzięki liczbom.

Kadr z filmu „Pi”: mężczyzna przy metalowych urządzeniach w ciasnym wnętrzu

3. Jeżeli zbierzesz liczby z dowolnego systemu pojawi się wzór……a więc wszędzie wokół nas występują prawidłowości.

Advertisement

Myślę, że mozna założyć, że matematyka to nauka poniekąd wyrastająca z filozofii. Jednym z jej kierunków jest ontologia. Jej główne zagadnienie można wyrazić w pytaniu: Czy istnieje reguła, zasada rządząca naszym światem? Jeśli świat jest tak różnorodny – co go jednoczy, jaki charakter ma ta siła spajająca wszystko i wszystkich?

Kadr z filmu „Pi”: ręka z ołówkiem wskazuje kółko na wykresie z liczbami

W tej chwili powienienem błysnąć erudycją i pochwalić się znajomością filozofii i filozofów, jednakże jestem jeszcze zbyt niedouczony aby snuć jakieś myśli zapewne dla wielu bez ładu i składu, a i narażać się na śmieszność (dla znających temat) nie bedę.

Advertisement

Jednakże zdaję sobie sprawę, że ogniwa spajajacego świat z pewnością szukano.

Kadr z filmu „Pi”: mężczyzna z intensywnym spojrzeniem w zbliżeniu na ciemnym

W filmie Aronofskiego główny bohater szuka klucza do zrozumienia WSZYSTKIEGO. Chodzi o cyfry, liczby i zależności między nimi. Świat jest zbudowany z liczb. Wszystko układa się w sensowną całość, brak tu duchowości, brak idealizmu. Często zdaje się, że powtarza za Pitagorasem, że liczba jest istotą bytu. Przypominam sobie kiedyś omawiane na zajęciach filozofii określenie matematyzacja przyrody.

Advertisement

Główny bohater, Cohen, nie wierzy w Boga gdyż Bóg jest niejako zaprzeczeniem racjonalizmu z którego wyrasta trzeźwa matematyka.

Kadr z filmu „Pi”: ciemna sylwetka przy stanowisku pełnym monitorów i sprzętu

Dowody:

Advertisement

cykliczne pojawianie się epidemii i chorób zakaźnych, zależności między populacjami drapieżników i roślinożerców, koliste plamy światła słonecznego.

A giełda papierów wartościowych…?

Advertisement

Nieskończenie złożony system liczb reprezentujacych globalne zależności ekonomiczne…

Kadr z filmu „Pi”: mężczyzna z dłonią przy głowie

Jednak z drugiej strony mamy znak, że matematyka to również język samego Boga. Ba! Imię Najwyższego! Max Cohen spotyka Chasydów, którzy badają od wielu lat Talmud. Tenże został już spisany w taki sposób, że litery hebrajskie zamieniono na cyfry. Kłopot w tym, że należy odczytać prawidłowości w tymże tekście cyfrowym. Rozwiązaniem jest… samo imię Boga. Kto pozna to imię będzie znał klucz do wszelkich prawidłowości rządzących światem.

Advertisement

Nowe dowody:

Kadr z filmu „Pi”: mężczyzna czyta gazetę o finansach między półkami sklepu

Pitagoras, grecki matematyk i filozof z VI wieku p.n.e.

Advertisement

Wierzył, że cały wszechświat zbudowany jest z liczb.

Kadr z filmu „Pi”: grupa brodatych mężczyzn w chasydzkich nakryciach głowy wokół starca

Jego największym osiągnięciem było odkrycie złotego podziału… którego najlepszą reprezentacją geometryczną jest złoty prostokąt.

Advertisement

Wizualnie nie istnieje żadna zależność pomiędzy jego długością i szerokością.

Kadr z filmu „Pi”: mężczyzna przy biurku pełnym książek i papierów

Ale po wydzieleniu kwadratu pozostaje mniejszy prostokąt o takim samy stosunku boków!

Advertisement

Tworząc coraz mniejsze prostokąty podział można kontynuować… w nieskończoność.

Kadr z filmu „Pi”: mężczyzna w ciemnym płaszczu patrzy w bok na jasnym

Można sie zgodzić lub nie z takim postawieniem sprawy jakoby matematyka to klucz do zrozumienia świata. Jednakże istnieje już od dawna stwierdzenie iż ta nauka to sama królowa nauk. Statystyka, logika, wszelkie rachunki prawdopodobieństwa mogą opisywac świat z dość duża dozą prawdopodobieństwa. Kłopot w tym czy warto poświęcać się temu nawałowi myśli i wiedzy niestrawnej dla wielu, a przecież o ogromnym potencjale intelektualnym i wręcz filozoficznym.

Advertisement

I wizja Aronofskiego, choć sensowna, to jednak dla mnie, humanisty, dość ciężko zrozumiała, lecz fascynujaca zarazem.

Kadr z filmu „Pi”: mężczyzna trzyma szklankę, na zdjęciu widać spiralne smugi

Film wciąga widza w tą zabawę myślową. Pobudza do życia skrytą rządzę filozofowania o sensie istnienia wszystkiego… Nie, nie. Nie o sensie, o zasadzie istnienia. O regule w jaką się wpisuje wszystko – można to jednak nazwac poniekąd sensem.

Advertisement

Film też działa hipnotyzująco. Czarno-białe zdjęcia są nasycone tym dwu-kolorem. Poddajemy się klimatowi filmu. Liczbowy nastrój potegują częste ujęcia spirali i symetrii zauważalnych praktycznie na każdym kroku. Jest to prawdziwie obraz matematyczny, ale w humanistycznym tego słowa pojęciu. I ta muzyka – idealnie komponuje sie z obrazem. Clint Mansell dobrał artystów ze sceny klubowej, ale nie tej dyskotekowej, a bardziej niezaleznej, offowej (znakomity islandzki Gus Gus, Massive Attack, zakręcony Aphex Twin, Roni Size, Orbital).

Kadr z filmu „Pi”: samotny mężczyzna na schodach w pustym korytarzu metra

Nowe dowody:

Advertisement

Leonardo da Vinci, włoski malarz, rzeźbiarz, uczony i myśliciel z XV wieku.

Na nowo odkrył geometryczną doskonałość złotego prostokąta… i wkomponował go w swoje dzieła.

Advertisement

Prowadząc krzywą przez kolejne prostokąty można otrzymać mistyczną złotą spirale.

Kadr z filmu „Pi”: mężczyzna siedzi samotnie na schodach pustej stacji metra

Pitagoras był zafascynowany tym kształtem odnajdując jego doskonałość w całym otaczającym go świecie.

Advertisement

Muszle ślimaków. Wiry wodne. Tornada. Odciski palców. DNA. Nasza galaktyka.

Kadr z filmu „Pi”: mężczyzna widoczny przez wzór klatek taśmy filmowej

Doskonale zakręcony więc można go położyć na półce obok Zagubionej autostrady i Głowy do wycierania.

Advertisement

Kilka utworów z filmu znajdziecie w dziale muzycznym [mp3]

Kadr z filmu „Pi”: mężczyzna siedzi zamyślony na kamieniach przy metalowej wieży

A TUTAJ 50 zdjęć z filmu (rozmiar 640×480, zip 1.5mb)

Advertisement
Kadr z filmu „Pi”: mężczyzna w ciemnym płaszczu czyta na ławce na peronie

Celuloidowy fetyszysta niegardzący żadnym rodzajem kina. Nie ogląda wszystkiego, bo to nie ma sensu, tylko ogląda to, co może mieć sens.

Advertisement