Miniserial CHIMERA. Upiorny horror SCIENCE FICTION

Chimera Lawrence’a Gordona Clarka z 1991 roku to upiorny miniserial, który w ramach fantastycznonaukowego horroru porusza wątki natury etycznej.

W kierowanej przez doktora Jennera prywatnej klinice leczenia niepłodności dochodzi do masakry: członkowie personelu zostają brutalnie zamordowani, a budynek – podpalony. Na miejscu zbrodni pojawiają się przedstawiciele rządu i wojskowi, którzy natychmiast przejmują śledztwo od lokalnej policji. Cała sprawa trzymana jest w tajemnicy, o morderstwach dowiadują się tylko krewni i bliscy ofiar. Peter, partner jednej z zabitych pielęgniarek, wszczyna prywatne dochodzenie. Trop prowadzi do eksperymentów w dziedzinie inżynierii genetycznej, a mordercą nie jest istotka ludzka, lecz hybryda człowieka i szympansa.

Chimera – nie mylić z nudnym artystowskim knotem La Chimera (2023) Alice Rohrwacher, równie beznadziejną Chimerą (2018) Maurice’a Haeemsa ani koreańskim serialem Chimera (2021) Kima Do-hoona – to ekranizacja wydanej również w Polsce powieści Stephena Gallaghera z 1982 roku. Adaptacja powstała z inicjatywy wytwórni Zenith Productions i Anglia Films dla stacji telewizyjnej ITV. Scenariusz autorstwa samego Gallaghera przeniósł na ekran Lawrence Gordon Clark, autor m.in. rewelacyjnej telewizyjnej serii A Ghost Story for Christmas z lat 1971-1978, kontynuowanej zresztą od 2005 roku aż po dziś dzień.

Oryginalna wersja Chimery to trwający w sumie 208 minut miniserial rozłożony na cztery odcinki (emitowane na falach ITV w lipcu 1991 roku; co ciekawe, w tej samej dekadzie serial pokazywano również w polskojęzycznej telewizji). Na potrzeby rynku wideo zrealizowano też wersję okrojoną dokładnie o połowę – do 104 minut; w USA ten wariant funkcjonował jako Moneky Boy, w innych regionach zachował pierwotny tytuł. Kto pamięta polskie wypożyczalnie VHS, ten kojarzy okładkę Chimery, która przestraszyła niejednego dzieciaka: krwistoczerwony napis, szarfa z hasłem thriller ’91 i morda tytułowego małpoluda.

W serialu – który zaczyna się jak hybryda horroru i science fiction, by przeobrazić się w mieszankę historii detektywistycznej z politycznym dreszczowcem o spisku na szeroką skalę – twórcy mieli odpowiednio dużo czasu na stworzenie pogłębionego rysunku postaci, budowanie napięcia, rozwój wątków fabularnych oraz nieoczekiwane zwroty akcji; przykładem pierwszy odcinek, w którym pielęgniarka Tracy kreowana jest na główną bohaterkę, po czym zostaje nagle uśmiercona. Taki zabieg znany jest choćby z Psychozy (1960) Alfreda Hitchcocka, ale w ówczesnej telewizji stanowił zjawisko nader rzadkie i zaskakujące.

W filmie Tracy pada ofiarą potwora w pierwszych minutach seansu, toteż jej śmierć nie robi już takiego wrażenia, ponieważ widz nie zdążył jej poznać. Siłą rzeczy struktura i logika wydarzeń w tej wersji Chimery nieco ucierpiała na skutek skrótów, lecz i tak ogląda się ją z zaangażowaniem. Jest to oczywiście niskobudżetowa produkcja telewizyjna, ale nadzwyczaj sprawnie zrealizowana i należycie upiorna. Na dodatek twórcy poruszyli interesujące kwestie natury etycznej, co wyniosło całość ponad zwykłą telewizyjną rozrywkę. Tutaj prawdziwym potworem okazuje się nie małpolud, a człowiek. Niby nic odkrywczego, ale…