ZAGINIONA DZIEWCZYNA i OSTRE PRZEDMIOTY w jednym. Siedmioodcinkowy thriller od reżysera GRAWITACJI

Co, jeśli ktoś opowie historię twojego życia, zanim zdążysz przedstawić własną wersję wydarzeń? I co, jeśli odbiorcy uwierzą w nią bez sprawdzania faktów? W tym psychologicznym thrillerze Alfonso Cuarón zamienia pozornie prostą opowieść o zemście w niepokojącą grę z percepcją widza. Cate Blanchett gra kobietę, której starannie zbudowany świat rozpada się pod wpływem anonimowej książki. Z każdym odcinkiem zmienia się nie tylko obraz głównej bohaterki, lecz także nasze przekonanie, że wiemy, co naprawdę się wydarzyło. Sprostowanie.

Sprostowanie zadebiutowało 11 października 2024 roku na Apple TV+. Stworzył je Alfonso Cuarón (Ludzkie dzieci, Grawitacja), który napisał scenariusz, wyreżyserował wszystkie odcinki i pełnił funkcję producenta wykonawczego. Siedmioodcinkowa miniseria powstała na podstawie powieści Disclaimer Renée Knight z 2015 roku. W głównej roli występuje Cate Blanchett jako Catherine Ravenscroft, ceniona dziennikarka telewizyjna. Partnerują jej Kevin Kline, Sacha Baron Cohen, Lesley Manville i Kodi Smit-McPhee. Narratorką jest Indira Varma, której głos od początku nadaje historii ton niepokojącej, niemal literackiej opowieści.

Książka, która stała się oskarżeniem

Catherine zbudowała karierę, ujawniając sekrety innych ludzi. Pewnego dnia otrzymuje powieść nieznanego autora, której treść sugeruje, że skrywa ona mroczną tajemnicę z przeszłości. Książka nie jest zwykłą fikcją: jej autor zna szczegóły, które mogą zniszczyć życie dziennikarki, jej małżeństwo z Robertem i relację z dorosłym synem Nicholasem. Catherine próbuje odkryć, kto stoi za publikacją i skąd pochodzą informacje. Równolegle poznajemy historię Stephena Brigstocke’a, emerytowanego nauczyciela, który ma własne powody, by uwierzyć w przedstawioną w książce wersję wydarzeń. Jego żałoba stopniowo przeradza się w obsesję, a pragnienie sprawiedliwości zaczyna przypominać plan zemsty.

Największą siłą miniserii Sprostowanie jest sposób, w jaki serial dzieli się z widzem informacjami. Jako odbiorca nie otrzymujesz jednej stabilnej wersji przeszłości, lecz kilka perspektyw, które wzajemnie się podważają. Cuarón nieustannie zmienia kontekst, sprawiając, że wcześniejsze oceny bohaterów stają się coraz mniej pewne. To wciągająca, pełna zwrotów akcji intryga, ale jej celem nie jest wyłącznie zaskoczenie, bo serial zadaje również sensowne pytanie, dlaczego tak łatwo wierzymy w opowieść zgodną z naszymi uprzedzeniami.

Sprostowanie ma obsadę, która nie pozwala oderwać wzroku od ekranu

Cate Blanchett tworzy portret kobiety, która usiłuje zachować kontrolę nad własnym życiem, choć kolejne wydarzenia odbierają jej możliwość decydowania o tym, jak postrzegają ją inni. Jej Catherine bywa chłodna, wyniosła i trudna do polubienia, ale właśnie dlatego nie przypomina typowej bohaterki thrillera, której niewinność od początku nie budzi wątpliwości.

Kevin Kline jest nawet bardziej przekonujący jako Stephen. Jego bohater nie uważa się za złoczyńcę, jest przekonany, że dochodzi sprawiedliwości, a własny ból daje mu prawo do osądzania innych. Sacha Baron Cohen, kojarzony przede wszystkim z rolami komediowymi, pokazuje bardziej stonowaną stronę swojego talentu jako Robert, mąż Catherine. Na uwagę zasługują również Lesley Manville i młodzi aktorzy odtwarzający bohaterów w retrospekcjach. Cała obsada sprawia, że konflikt nie sprowadza się do prostego starcia dobra ze złem, ale nadaje mu bardzo ludzki charakter, z którym łatwo się zidentyfikować.

Zaginiona dziewczyna w świecie Ostrych przedmiotów

Sprostowanie można najłatwiej opisać jako połączenie Zaginionej dziewczyny Davida Finchera i Ostrych przedmiotów, hitowego serialu HBO z Amy Adams. Z pierwszego tytułu czerpie manipulowanie informacjami, nieufność wobec bohaterów i pytanie o to, kto kontroluje narrację, a z drugiego – ciężar sekretów ukrywanych przez pozornie uporządkowane rodziny oraz konsekwencje, jakie przynosi ich ujawnienie.

Cuarón nadaje jednak tej historii własny charakter dzięki wysmakowanym zdjęciom, starannie skomponowanym kadrom i montażowi, który płynnie przechodzi między teraźniejszością, wspomnieniami i wyobrażeniami. Każdy odcinek przypomina kolejny rozdział powieści, a narracja Indiry Varmy nie tylko łączy wydarzenia, lecz także wpływa na sposób ich odbioru. Serial wykorzystuje język literatury, by pokazać, jak opowieść może stać się narzędziem manipulacji.

Sprostowanie – sukces artystyczny czy pretensjonalna łamigłówka?

Sprostowanie spotkało się z mieszanym, choć generalnie przychylnym odbiorem. Serial obecnie ma 78% pozytywnych recenzji od krytyków na Rotten Tomatoes i 7,5 od widzów na IMDb. Krytycy chwalili reżyserię Cuaróna, zdjęcia i aktorstwo, ale część widzów uznała, że siedem odcinków to zbyt wiele jak na historię, której napięcie opiera się na stopniowym ujawnianiu przeszłości. Szczególnie finał podzielił odbiorców. Jedni docenili sposób, w jaki przewartościowuje wcześniejsze wydarzenia, inni zarzucali serialowi, że próbuje pouczać widzów, zamiast pozwolić im samodzielnie wyciągnąć wnioski.

Kontrowersje wzbudził przede wszystkim sposób przedstawienia przemocy seksualnej i odpowiedzialności za traumatyczne wydarzenia. The Washington Post krytykował finał za uproszczenie niektórych kwestii związanych z krzywdą i relacjami między bohaterami, z kolei Vanity Fair interpretował zakończenie jako ostrzeżenie przed światem, w którym ludzie zbyt łatwo uznają cudzą wersję wydarzeń za prawdę.

Sprostowanie to propozycja dla widzów, którzy od thrillera oczekują czegoś więcej niż kolejnych zwrotów akcji – jest dopracowany wizualnie, świetnie zagrany i konsekwentnie buduje niepewność. Są momenty, że jego ambicje okazują się większe niż skuteczność scenariusza, ale nawet wtedy trudno odmówić mu odwagi w podejmowaniu niewygodnych tematów. Cuarón pokazuje, że prawda może zostać zagłuszona przez cudze uprzedzenia, a osąd wydany bez znajomości wszystkich faktów potrafi wyrządzić nieodwracalne szkody.