HORROR rodem z H.P. Lovecrafta na środku Morza Północnego

Wyobraźcie sobie Obcego bez statku kosmicznego, Coś bez Antarktydy i Mgłę bez miasteczka. Zamiast tego dostajemy platformę wiertniczą pośrodku Morza Północnego, kilkudziesięciu pracowników odciętych od świata i tajemniczą mgłę, która pojawia się dokładnie wtedy, gdy człowiek zaczyna wydobywać z dna coś, czego zdecydowanie nie powinien był ruszać. The Rig (Platforma) wykorzystuje bardzo prosty pomysł, by zbudować klaustrofobiczny horror science fiction, którego największą bronią przez długi czas jest właśnie to, czego nie widać.

Platforma zadebiutowała 6 stycznia 2023. Twórcą serialu jest David Macpherson, a wszystkie odcinki pierwszego sezonu wyreżyserował John Strickland, znany między innymi z Line of Duty i Bodyguard. W głównych rolach wystąpili Iain Glen jako Magnus MacMillan, szef załogi Kinloch Bravo, Martin Compston jako Fulmer Hamilton oraz Emily Hampshire jako Rose Mason. Łącznie serial ma obecnie dwa sezony i 12 odcinków. W Polsce w całości dostępny jest na Prime Video.

Platforma wiertnicza = klaustrofobiczny horror

Załoga Kinloch Bravo czeka na zakończenie pracy, kiedy platformę nagle otacza tajemnicza mgła. Łączność z lądem zostaje zerwana, pojawiają się awarie, dziwne zachowania ludzi i zjawiska, których nie można wyjaśnić. Wkrótce okazuje się, że problem może mieć związek z odwiertami. To platforma, nie można więc po prostu wyjść i pójść do domu, a każdy korytarz, maszynownia czy pomieszczenie techniczne staje się potencjalną pułapką.

Twórcy wykorzystali izolację platformy podobnie jak inne współczesne horrory wykorzystują nawiedzone domy, statki kosmiczne czy polarne stacje badawcze. Serial nie potrzebuje niczego pokazywać od razu, strach wynika z oczekiwania. Co jest mgle? Co wydarzyło się pod platformą? Dlaczego natura nagle zachowuje się tak, jakby próbowała odegrać się na człowieku.

Coś pradawnego = H.P. Lovecraft

Zagadka w centrum fabuły jest iście lovecraftowska: człowiek sięga w najgłębsze zakamarki Ziemi i przypadkowo uwalnia coś pradawnego, czego nie jest w stanie zrozumieć. To jeden z najważniejszych motywów twórczości H.P. Lovecrafta. Bohater nie staje naprzeciwko zła, które można po prostu pokonać, odkrywa raczej, że ludzka cywilizacja jest niewielkim fragmentem znacznie starszego świata. Wiedza nie daje bezpieczeństwa, wręcz przeciwnie – może doprowadzić do szaleństwa.

Ludzie wiercą coraz głębiej, nie wiedząc, co znajduje się pod powierzchnią, natura jednak nie jest wyłącznie biernym zasobem – okazuje się, że może posiadać własną historię, pamięć i mechanizmy obronne. Do Lovecrafta dochodzi zatem aspekt, który do pewnego stopnia można byłoby określić eko-horrorem: największym przeciwnikiem człowieka nie jest żaden klasyczny potwór, lecz coś starszego od ludzkości. Pierwszy sezon długo utrzymuje tę tajemnicę budując własną mitologię, ale lovecraftowski mechanizm pozostaje nienaruszony.

Co zmienił drugi sezon

Po katastrofalnych wydarzeniach finału pierwszej serii ocalała załoga trafia do Stac – tajnej placówki położonej w Arktyce. To rozszerzenie świata ma swoje zalety, ale część krytyków uznała, że serial stracił przez to część atmosfery pierwszej odsłony. Platforma najlepiej działała wtedy, gdy bohaterowie byli odizolowani i nie wiedzieli, co znajduje się po drugiej stronie drzwi. Wraz z kolejnymi odpowiedziami tajemnica zaczęła ustępować miejsca bardziej klasycznej historii science fiction.

Co ciekawe, Platforma jest pierwszym serialem Amazona nakręconym w całości w Szkocji. Produkcja wykorzystywała zarówno rzeczywistą platformę, jak i FirstStage Studios w Edynburgu.

Czy Platforma będzie kontynuowana?

Trzeci sezon nie został oficjalnie zamówiony ani też serial nie został oficjalnie anulowany przez Prime Video. Druga seria zdecydowanie nie zamknęła wszystkich wątków, ale sytuacja nie wygląda optymistycznie. Od premiery drugiego sezonu minęło już ponad półtora roku, a Amazon nadal nie ogłosił kontynuacji. Niektóre źródła branżowe zaczęły więc określać serial jako prawdopodobnie zakończony, choć bez oficjalnego komunikatu platformy nie można jeszcze mówić o formalnym anulowaniu. Toczą się za to spekulacje, kto mógłby przejąć serię, jeżeli faktycznie by do tego doszło.

Platforma nie jest serialem idealnym, ale jej pierwszy sezon ma coś, czego brakuje wielu współczesnym horrorom science fiction: poczucie prawdziwej izolacji z takim sukcesem wykorzystanej w Obcym czy Coś. Platforma pośrodku oceanu, mgła, odcięta komunikacja, fakt, że pod nogami może znajdować się coś starszego od człowieka, i do tego ta przerażająca świadomość, że możemy nawet nie mieć odpowiednich słów, żeby opisać, to co tam znaleźliśmy.