Avengers: KORONAWIRUS. Jak pandemia COVID-19 odbija się na kinie i telewizji

Człowiek może żyć bez kultury. Co innego bez papieru toaletowego… Kina się zamykają, dystrybutorzy przesuwają premiery filmów, a studia zawieszają prace na planach filmowych. Skutki gospodarcze pandemii koronawirusa, który opanował już większość państw świata, będą dla wielu krajów dramatyczne, a eksperci już zaczynają szacować potencjalne straty. W przeciwieństwie do wielu małych i średnich przedsiębiorstw wielcy giganci rynku filmowego raczej nie mają się czego obawiać, ale straty z powodu zawieszonych produkcji i przełożonych premier będą dla nich dotkliwe.

Kolejne kraje zamykają kina. W Polsce nie zasiądziemy w kinowym fotelu aż do 25 marca, choć już teraz można spodziewać się, że ten okres się wydłuży. Filmową kwarantannę odzwierciedlają tragiczne wyniki światowego box office’u. W Stanach Zjednoczonych zamknięto już kilkaset kin w całym kraju, a w ostatni weekend odnotowano najgorsze wyniki finansowe od 1995 roku.

Filmy będące gwarancją pewnego zysku, które w normalnych warunkach powinny bez problemu zarabiać w dziesiątkach milionów dolarów, takie jak animacja Pixara Naprzód, horror z Elizabeth Moss Niewidzialny człowiek czy Bloodshot, film akcji z Vinem Dieslem, w dwa tygodnie zarabiają tyle, ile powinny w sam weekend otwarcia.

Obawiając się jeszcze większej utraty zysków, wielkie studia przesuwają premiery swoich największych hitów, chociaż i to nie obędzie się bez konsekwencji finansowych, głównie ze względu na poniesione dotychczas koszty promocji i wykupione reklamy. Przeniesienie nowego filmu o przygodach Jamesa Bonda Nie czas umierać z kwietnia na listopad będzie wiązało się ze stratami od 30 do 50 milionów dolarów. Byłyby one jednak dużo większe, gdyby film zdecydowano się wypuścić do kin w terminie – na całym świecie produkcja straciłaby minimum 30% z globalnych zysków, choć prawdopodobnie sporo więcej (co dałoby minimum 300 milionów dolarów strat z przewidywanego miliarda zysków).

Opóźnienie premiery drugiej części horrorowego hitu Ciche miejsce osiem dni przed oficjalną premierą będzie kosztować Paramount około 30 milionów dolarów, stracą także producenci dziewiątej odsłony Szybkich i wściekłych. Disney zdecydował się przenieść premierę Mulan, aktorskiej wersji swojej słynnej animacji z 1998 roku, także dlatego, że głównym targetem producenta są chińscy kinomani, którzy nie pójdą do kina jeszcze przez długi czas. Już teraz szacuje się, że Hollywood może stracić na pandemii koronawirusa aż 20 miliardów dolarów.

W Polsce przesunięto premiery m.in. slashera W lesie dziś nie zaśnie nikt, filmu Zdrajca – o najgłośniejszym procesie przeciwko włoskiej mafii czy Smak pho – o wietnamskiej rodzinie mieszkającej w Polsce.

Właściciele kin już liczą straty i apelują do rządu o obniżenie kosztów działalności, które wciąż muszą ponosić, choć nie zarabiają. 

Ze względu na ryzyko zarażenia się koronawirusem producenci wstrzymują prace na planach wielu filmów i seriali. Wstrzymano zdjęcia do aktorskiej wersji Małej syrenki, trzeciej części Fantastycznych zwierząt i jak je znaleźć, czwartej części Matrixa, The Last Duel – najnowszego filmu Ridleya Scotta z Mattem Damonem, Adamem Driverem i Benem Affleckiem, do Nightmare Alley z Bradleyem Cooperem, Cate Blanchett i Rooney Marą w reżyserii Guillerma del Toro i do dramatu The Nightingale z siostrami Dakotą i Elle Fanning.

Na planie Batmana nie postanie na razie noga Roberta Pattinsona. Po tym, jak Tom Hanks i jego żona Rita Wilson zostali pozytywnie zdiagnozowani na obecność koronawirusa, Warner Bros. zatrzymał prace na planie filmu o Elvisie Presleyu, gdzie aktor grał rolę managera słynnego piosenkarza. Oprócz Hanksa na chwilę obecną zakażeni koronawirusem są aktor Idris Elba, aktorka i modelka Olga Kurylenko, a także Kristofer Hivju, znany z Gry o tron, a obecnie zatrudniony do drugiego sezonu Wiedźmina.

Wielkie platformy streamingowe zgodnie zawieszają prace nad nowymi produkcjami i kolejnymi sezonami lubianych seriali, między innymi: drugim sezonem Wiedźmina, Euforii, The Morning Show, Servant, czwartym sezonem Stranger Things, Fargo, Opowieści podręcznej, piątym sezonem Riverdale, a także szóstym sezonem Peaky Blinders. Amazon anulował prace na planie serialu Władca pierścieni.

Wstrzymywane są również największe imprezy filmowe. Decyzję o odwołaniu SXSW – wielkiego, wpływowego festiwalu, gdzie prezentowane są najnowsze trendy z zakresu filmu, muzyki, gier i nowych technologii – podjęli organizatorzy imprezy po tym, jak zaczęły się z niej wycofywać duże firmy, a mieszkańcy Austin, gdzie festiwal się odbywa, bombardowali organizatorów petycjami o odwołanie festiwalu. Straty są liczone na około 350 milionów dolarów. Brak imprezy odczuje także z pewnością gospodarka samego miasta, które co roku zarabiało przy okazji wydarzenia.

Na razie odwołano także CinemaCon – wielkie wydarzenie dla kiniarzy, MFF w San Francisco, francuski festiwal filmów dokumentalnych Cinéma du Réel i ważny Festiwal Filmów Dokumentalnych w Salonikach w Grecji.

Organizatorzy Millenium Docs Against Gravity, który co roku w maju cieszył widzów kilku polskich miast premierami najlepszych filmów dokumentalnych, zadecydowali niedawno o przesunięciu daty festiwalu na wrzesień. Z podobną decyzją musiała zmierzyć się ekipa krakowskiego festiwalu Off Camera, odbywającego się na przełomie kwietnia i maja, która odwołała imprezę, na razie nie podając nowej daty. Ze Święta Niemego Kina – przeglądu kina niemego, odbywającego się na początku kwietnia, zrezygnowała Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny, a organizatorzy Wiosny Filmów rozpoczynającej się w Warszawie 17 kwietnia już zastrzegli, że termin wydarzenia może ulec zmianie.

Festiwal Filmowy w Cannes na razie jest nieugięty. Pierre Lescure, prezes festiwalu, ma nadzieję, że sytuacja związana ze światową pandemią uspokoi się i festiwal odbędzie się w zaplanowanym terminie 12–23 maja. Ostrożne reakcje organizatorów nie dziwią, festiwal kosztuje jakieś 32 miliony euro, a w przypadku odwołania imprezy mielibyśmy do czynienia z branżową katastrofą.

Cannes to kluczowe ogniwo na filmowym rynku biznesowych powiązań. Jeśli festiwal się nie odbędzie, opóźnią się światowe premiery najważniejszych filmów z Europy i ze świata (przypomnieć można, że w tym roku filmy z Cannes otrzymały 22 nominacje do Oscara). Cannes to szansa dla agentów na sprzedaż filmów, dla krajowych dystrybutorów – na zakupy, a dla wielu zagranicznych rynków to szansa na zaprezentowanie swoich produkcji. Odwołanie festiwalu może mieć dla wielu lokalnych kinematografii dramatyczne skutki. Anulowanie Cannes uniemożliwi zawarcie biznesowych umów i sprawi, że większość premier będzie musiała odbyć się na kolejnych dużych festiwalach – w Wenecji, Telluride, Toronto czy w Nowym Jorku, co może skutkować tym, że filmów będzie za dużo i część z nich będzie musiała wypaść z festiwalowego obiegu.

A co pozostaje nam, kinomanom, siedzącym w większości na domowych kwarantannach? Korzystajmy z okazji i wspierajmy twórców, oglądając jak najwięcej filmów i seriali z legalnych źródeł. Może już niedługo wszystkie kinowe premiery będziemy mieli szansę zobaczyć bez wychodzenia z domu – studio Universal Pictures zapowiada udostępnienie swoich kinowych filmów w internetowej dystrybucji od 20 marca. Na razie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale niewykluczone, że wkrótce usługa zostanie rozszerzona, a w ślad za Universal Pictures pójdą inni.