Connect with us

Recenzje

MEMENTO… inaczej

Człowiek, który nie zapamiętuje nowych wspomnień, rusza na tropy zabójcy żony, a każdy krok może być ostatnim. Opowieść o pamięci i zemście. Memento.

Published

on

Kadr z filmu „Memento”

Poniższa recenzja ukazała się również w miesięczniku FILM – numer LUTY 2002

Advertisement

Od autora:

Kadr z filmu „Memento”: mężczyzna w garniturze idzie ciemnym korytarzem w czerni i bieli

Niniejsza recenzja jest tekstem eksperymentalnym. Powstała pod wielkim wpływem filmu Memento i utrzymana jest w jego konwencji. Tekst czytany zarówno normalnie, jak i od końca (zdania w odwróconej kolejności)

Advertisement

– zachowuje swój sens. W filmie mamy 22 sceny czarno-białe i tyleż samo kolorowych. Niniejszy tekst napisałem tak, że składa się z 22 zdań.

Kadr z filmu „Memento”: dłoń z wytatuowanym napisem na nadgarstku wystająca z rękawa

O czym to ja myślałem?!

Advertisement

„Remember Sammy Jankis” – Tatuaż na nadgarstku, który jest jednym z kluczowych zdań w życiu Lenny’ego, przypomina mu kim był, kim mógł być, kim nie był, lub nie chciał być…

Kadr z filmu „Memento”: mężczyzna z jasnymi włosami patrzy w dół w ciemności

Idźcie koniecznie na Memento do kina, bo film już zdobył miano kultowego, a zdobędzie jeszcze Oscara za scenariusz!

Advertisement

Ciężko opowiadać o tym filmie, ciężko o nim mówić, żeby nie zepsuć komuś zabawy jaką mamy podczas samodzielnego poznawania faktów i rozgryzania całości.

Kadr z filmu „Memento”: dwaj mężczyźni przy bagażniku czarnego samochodu na zewnątrz

Ludzie po seansie wychodzą zgwałceni intelektualnie, spoceni umysłowo i zakręceni jak po jeździe na szalonej karuzeli.

Advertisement

Gdy widzi się Memento po raz pierwszy, trzeba się zdrowo napocić, żeby nie pogubić się w akcji.

Kadr z filmu „Memento”: mężczyzna trzyma przed sobą zdjęcie polaroid na zewnątrz

Scenariusz Memento to prawdziwy majstersztyk, ewenement i nowatorstwo w każdym calu!

Advertisement

Czegoś takiego jeszcze w kinie nie było!

Kadr z filmu „Memento”: tors z tatuażami na piersi i brzuchu w zbliżeniu

Wszystko w filmie jest przedstawione na opak, zdawałoby się (chwilami) nielogicznie, ale w istocie jest to dopięta na ostatni guzik perfekcyjna całość; bezbłędnie zawiła i diabelnie inteligentna. Christopher Nolan (reżyser), głównym bohaterem Memento uczynił jednostkę, która będąc niezdolną do życia, zamiast być zamknięta (?) w wariatkowie – chodzi po mieście w poszukiwaniu zemsty, skrywając pod marynarką pistolet.

Advertisement

Nie ma pamięci, nie ma wyrzutów sumienia; jest tylko jasny garnitur, Jaguar, Aparat Polaroida (którym uwiecznia napotkane osoby) i pistolet.

Kadr z filmu „Memento”: mężczyzna z tatuażami na klatce piersiowej patrzy w bok

Gość, który nie pamiętając swych czynów, nie może być za nie odpowiedzialny i robi w zasadzie co zechce, nie odczuwając nawet strachu.

Advertisement

Człowiek, który nie może mieć nowych wspomnień.

Kadr z filmu „Memento”: mężczyzna leży w łóżku obok śpiącej kobiety w ciemności

Leonard Shelby (rewelacyjny Guy Pearce)

Advertisement

– człowiek który nie potrafi zapamiętywać.

Kadr z filmu „Memento”: kobieta w ciemnych okularach siedzi naprzeciw mężczyzny w barze

Lenny próbuje jednak normalnie żyć, zapisując najważniejsze fakty i informacje na własnym ciele – za pomocą tatuaży. Nieustający koszmar, ciągła niepewność i wrażenie osaczenia.

Advertisement

Właśnie z takich uczuć składa się życie Lenny’ego.

Kadr z filmu „Memento”: mężczyzna w jasnej marynarce spogląda przez ramię w restauracji

To straszne, jak musi się czuć nasz bohater, którego ostatnim wspomnieniem jest… jego umierająca żona.

Advertisement

Równie dziwnie, jak w momencie, gdy budzi się obok kobiety (żony?) i nie wie kim ona jest?

Kadr z filmu „Memento”: tatuaż na torsie mężczyzny przed lustrem obok kobiety

Jak się czuje nie pamiętając co robił godzinę temu?

Advertisement

Lenny kawałek po kawałku, krok po kroku, próbuje rozwiązać zagadkę, rozplątać skłębione nici niepewnych poszlak… znaleźć Johna G.

Kadr z filmu „Memento”: mężczyzna w samochodzie czyta kartkę z krwią na twarzy

W poszukiwaniach pomaga mu Teddy (świetny Joe Pantoliano) i Natalie (Carrie Anne Moss) – czyli ekipa znana z Matrixa.

Advertisement

A Może Leonardowi już udało się znaleźć mordercę żony, tylko tego nie pamięta…

Kadr z filmu „Memento”: kobieta w czarnym płaszczu stoi przy płocie przed domem

Błądząc po omacku wciąż szuka Johna G. w celu (ponownego?) zabicia go.

Advertisement

„John G. zgwałcił i zamordował mi żonę” – To najważniejszy tatuaż na ciele Lenny’ego; jego motto, sentencja która trzyma go przy zdrowych (?) zmysłach i wciąż na nowo motywuje do życia…

Kadr z filmu „Memento”: zbliżenie profilu twarzy w ciemności z oświetlonym okiem

O czym to ja myślałem?!

Advertisement

„John G. zgwałcił i zamordował mi żonę” – To najważniejszy tatuaż na ciele Lenny’ego; jego motto, sentencja która trzyma go przy zdrowych (?) zmysłach i wciąż na nowo motywuje do życia…

Kadr z filmu „Memento”: czarno-biały kadr mężczyzna siedzi na łóżku odwrócony plecami

Błądząc po omacku wciąż szuka Johna G. w celu (ponownego?) zabicia go.

Advertisement

A Może Leonardowi już udało się znaleźć mordercę żony, tylko tego nie pamięta…

Kadr z filmu „Memento”: mężczyzna kuca w oknie z płomieniem za plecami

W poszukiwaniach pomaga mu Teddy (Świetny Joe Pantoliano) i Natalie (Carrie Anne Moss) – czyli ekipa znana z Matrixa.

Advertisement

Lenny kawałek po kawałku, krok po kroku, próbuje rozwiązać zagadkę, rozplątać skłębione nici niepewnych poszlak… znaleźć Johna G.

Kadr z filmu „Memento”: mężczyzna z tatuażami opiera się o ścianę trzymając zdjęcie

Jak się czuje nie pamiętając co robił godzinę temu?

Advertisement

Równie dziwnie, jak w momencie, gdy budzi się obok kobiety (żony?) i nie wie kim ona jest?

Kadr z filmu „Memento”: dłonie trzymają aparat polaroid oko patrzy przez wizjer

To straszne, jak musi się czuć nasz bohater, którego ostatnim wspomnieniem jest… jego umierająca żona.

Advertisement

Właśnie z takich uczuć składa się życie Lenny’ego.

Kadr z filmu „Memento”: mężczyzna z zakrwawioną twarzą siedzi w samochodzie

Nieustający koszmar, ciągła niepewność i wrażenie osaczenia.

Advertisement

Lenny próbuje jednak normalnie żyć, zapisując najważniejsze fakty i informacje na własnym ciele – za pomocą tatuaży. Leonard Shelby (rewelacyjny Guy Pearce)

Kadr z filmu „Memento”: mężczyzna w ciemnej kurtce stoi w drzwiach oświetlonego korytarza

– człowiek który nie potrafi zapamiętywać.

Advertisement

Człowiek, który nie może mieć nowych wspomnień.

Kadr z filmu „Memento”: mężczyzna leży na łóżku i ogląda zdjęcie polaroid

Gość, który nie pamiętając swych czynów, nie może być za nie odpowiedzialny i robi w zasadzie co zechce, nie odczuwając nawet strachu.

Advertisement

Nie ma pamięci, nie ma wyrzutów sumienia; jest tylko jasny garnitur, Jaguar, Aparat Polaroida (którym uwiecznia napotkane osoby) i pistolet.

Kadr z filmu „Memento”: mężczyzna w białej koszuli patrzy w bok w jasnym pomieszczeniu

Christopher Nolan (reżyser), głównym bohaterem Memento uczynił jednostkę, która będąc niezdolną do życia, zamiast być zamknięta (?) w wariatkowie – chodzi po mieście w poszukiwaniu zemsty, skrywając pod marynarką pistolet.

Advertisement

Wszystko w filmie jest przedstawione na opak, zdawałoby się (chwilami) nielogicznie, ale w istocie jest to dopięta na ostatni guzik perfekcyjna całość; bezbłędnie zawiła i diabelnie inteligentna.

Kadr z filmu „Memento”: dwaj mężczyźni w ciemnym pokoju, jeden trzyma drugiego za koszulę

Czegoś takiego jeszcze w kinie nie było!

Advertisement

Scenariusz Memento to prawdziwy majstersztyk, ewenement i nowatorstwo w każdym calu!

Kadr z filmu „Memento”: czarno-białe zbliżenie na tatuaż na przedramieniu z napisem

Gdy widzi się Memento po raz pierwszy, trzeba się zdrowo napocić, żeby nie pogubić się w akcji.

Advertisement

Ludzie po seansie wychodzą zgwałceni intelektualnie, spoceni umysłowo i zakręceni jak po jeździe na szalonej karuzeli.

Kadr z filmu „Memento”: nagi tors z wytatuowanym napisem na klatce piersiowej

Ciężko opowiadać o tym filmie, ciężko o nim mówić, żeby nie zepsuć komuś zabawy jaką mamy podczas samodzielnego poznawania faktów i rozgryzania całości.

Advertisement

Idźcie koniecznie na Memento do kina, bo film już zdobył miano kultowego, a zdobędzie jeszcze Oscara za scenariusz!

Kadr z filmu „Memento”: mężczyzna z krótkimi włosami rozmawia przez telefon w ciemnym pokoju

„Remember Sammy Jankis” – Tatuaż na nadgarstku, który jest jednym z kluczowych zdań w życiu Lenny’ego, przypomina mu kim był, kim mógł być, kim nie był, lub nie chciał być…

Advertisement

CIEKAWOSTKI

SPOILER ALERT!!!

Kadr z filmu „Memento”: zbliżenie na oko i profil mężczyzny w czerni i bieli

W scenie na końcu filmu, gdy Lenny jadąc samochodem przypomina sobie żonę, widać przez ułamek sekundy, że na jego lewej piersi widnieje tatuaż o treści „I’VE DONE IT” którego nie widzimy w żadnej innej scenie… za to na zdjęciu na którym jest Lenny, wyraźnie pokazuje on palcem miejsce na swojej lewej piersi… puste miejsce…

Advertisement

SPOILER ALERT!!!

Kadr z filmu „Memento”: kobieta opiera się o bar w ciemnym wnętrzu

Gdy Lenny kończy opowiadać historię Sammy’ego Jankisa, widzimy długie ujęcie, na którym Sammy siedzi na krześle w szpitalu psychiatrycznym. Nagle przed nim przechodzi pielęgniarka i po jej przejściu, przez ułamek sekundy zamiast Sammy’ego widzimy Lenny’ego.

Advertisement

Ciekawość nie dawała mi spokoju. Musiałem zrobić to, o czym pomyślałem gdy pierwszy raz oglądałem Memento na pokazie przedpremierowym. Wpadłem wtedy na pomysł przemontowania filmu tak, żeby można go było obejrzeć w układzie chronologicznym. Zrobiłem to. Najpierw posklejałem wszystkie sceny czarno-białe, które pod koniec filmu same przechodzą w kolorowe i wtedy akcja zawraca, by biec od końca filmu do jego początku.

Kadr z filmu „Memento”: wytatuowany mężczyzna leży w ciemnym łóżku

Później posklejałem wszystkie sceny kolorowe i wyszedł z tego film ze standardowym układem przyczynowo-skutkowym. Oglądając wersję przemontowaną, utwierdziłem się tylko w przekonaniu, że wszystko w tym filmie dopięte było na ostatni guzik! Obejrzenie filmu w układzie chronologicznym to zupełnie nowe doznanie, inne i równie fascynujące jak oglądanie oryginalnej wersji filmu. Gorąco polecam!

Advertisement
Kadr z filmu „Memento”: kobieta i mężczyzna odbijają się w lustrze

Od chwili obejrzenia "Łowcy androidów” pasjonat kina (uwielbia "Akirę”, "Drive”, "Ucieczkę z Nowego Jorku", "Północ, północny zachód", i niedocenioną "Nienawistną ósemkę”). Wielbiciel Szekspira, Lema i literatury rosyjskiej (Bułhakow, Tołstoj i Dostojewski ponad wszystko). Ukończył studia w Wyższej Szkole Dziennikarstwa im. Melchiora Wańkowicza w Warszawie na kierunku realizacji filmowo-telewizyjnej. Autor książki "Frankenstein 100 lat w kinie". Założyciel, i w latach 1999 – 2012 redaktor naczelny portalu FILM.ORG.PL. Współpracownik miesięczników CINEMA oraz FILM, publikował w Newsweek Polska, CKM i kwartalniku LŚNIENIE. Od 2016 roku zawodowo zajmuje się fotografią reportażową.

Advertisement