NEUROMANCER, legenda cybperpunk sci-fi: „…telewizor nastrojony na martwy kanał”

Niebo nad portem miało kolor telewizora nastrojonego na martwy kanał – to kultowe otwarcie kultowej powieści fundamentalnej dla całego gatunku cyberpunku od czterech dekad fascynuje czytelników. Perfekcyjnie wprowadza w ponurą rzeczywistość książki Neuromancer, legendarnego pisarza Williama Gibsona. A teraz zmierzy się z nim J.D. Dillard i Graham Roland w serialowej adaptacji dla Apple.

W latach 80., gdy Gibson pisał swoją powieść, martwy kanał oznaczał śnieżny szum lampowego telewizora – czarne kropki na białym tle z charakterystycznym szumem w tle. Dla kogoś z pokolenia lat 80 i wcześniejszych coś kompletnie oczywistego, ale dla późniejszych -kompletna egzotyka, bo samo pojęcio tzw. śniegu przestało istnieć ustępując miejsca czerni, a czasem niebieskiemu ekranowi (dziękujemy ci drogi Billu).

Jak przypomina ScreenRant, sam autor przyznał, że opisywał anachronizm z własnego dzieciństwa, nie przewidując, jak dosłowne znaczenie cytatu się zmieni. Samo zdanie pewnie nie jest kluczowe dla geniuszu Neuromancera (a potencjalnie też serialu), ale dobrze obrazuje, że musi zmierzyć się z trudnym zadaniem: nie może nadmiernie unowocześnić interpretacji, ryzykując utratę kapitalnego ducha oryginału, ale jednocześnie nie może stworzyć wizji niezrozumiałej dla współczesnego (i co do dużo gadać, raczej młodego) widza.

Oddanie metaforycznego znaczenia tego kluczowego dla atmosfery Neuromancera zdania – to uczucie rozpaczy i izolacji zawarte w pojęciu martwego kanału będzie trudne do przełożenia na język obrazu bez utraty głębi literackiego oryginału – prognozuje SR. Oczywiście przekłada się to na cały serial, nie tylko jedną czy drugą frazę lub obraz.

Kreatywne rozwiązania są z pewnością dostępne – serial mógłby przyjąć retrofuturystyczną estetykę, podobną do Severance (Rozdzielenie), ujmując white noise jako swego rodzaju obraz życia tzw. normalnego człowieka – symbolizujący ich poszarpane egzystencje w świecie kontrolowanym przez megakorporacje. Cyberpunk z założenia jest brudny i zanieczyszczony (nie na darmo inny z gigantów tego gatunku Neal Stephenson zadebiutował świetnym thrillerem ekologicznym), a Neuromancer ma szansę wyróżnić się na tle zbyt czystych współczesnych produkcji science fiction.