NAJLEPSZE RODZAJE FILMÓW DO OBEJRZENIA W ŚRODKU LASU. Horrory, westerny i nadrabianie klasyków

Środek lasu, późny wieczór. Za oknem widzę gładką taflę jeziora i drzewa porastające drugi brzeg w oddali. Podnosząc wzrok, mogę zobaczyć korony starych sosen na tle ciemniejącego nieba. Z małego wbudowanego w ścianę piecyka słyszę trzaskający ogień, który powoli spopiela zebrane kawałki okolicznych drzew i wypełnia pomieszczenie delikatną wonią dymu. Według mojej wiedzy jestem jedyną osobą w tym starym drewnianym domku. W lewej ręce trzymam zimne piwo, a obok prawej leżą gotowa na każde zawołanie paczka papierosów i wierna benzynówka. Przede mną stoi zaś monitor komputera oczekującego na ważną decyzję: jaki film obejrzę w tak klimatycznym otoczeniu?

Od wielu lat bardziej niż cokolwiek innego na świecie cenię czas spędzony nad jeziorem, z dala od zgiełku i wszelkiego chaosu. Szybko zdałem też sobie sprawę, jak magiczne w takim miejscu są seanse filmowe. Początkowo oglądałem tam to, co i tak zamierzałem prędzej czy później obejrzeć. Z czasem zrozumiałem jednak, że niektóre dzieła zyskują w takich okolicznościach bardziej niż inne. Oczywiście nie jestem pierwszym, który zwrócił na to uwagę – o tym, że miejsce seansu koresponduje z samym filmem, wiedzą organizatorzy rozmaitych festiwali, czego fantastycznym świadectwem była formuła zeszłorocznej edycji Festiwalu Filmów Kultowych. Z biegiem czasu zacząłem zauważać te zależności, dzięki czemu udało mi się wyodrębnić kilka rodzajów filmów, które najlepiej ogląda się w głębi ciemnego lasu:

Filmy z nurtu Southern Gothic

Głębokie Południe w Stanach Zjednoczonych to fascynujący obszar, który doskonale sprawdza się jako miejsce akcji prawdziwie mrocznego kina. Thrillery kryminalne, kino zemsty, dramaty obyczajowe i horrory – oto gatunki, w których najczęściej możemy podziwiać bagniste i gęsto zalesione tereny zapadłego Południa.

Bieda i nędza są tam pożywką dla przestępczości i rozmaitych patologii społecznych, a za tło tych wydarzeń służy krajobraz rodem z kina postapokaliptycznego. W tym roku takim klimatem urzekł mnie Let Me Make You a Martyr z Marilynem Mansonem i Sweet Virginia z Jonem Bernthalem (pomijając klimat, nie są to jednak szczególnie udane produkcje).  Siedząc w lesie zahaczającym o małą rozsypującą się wioskę, często zauważam podobieństwa między filmowymi kadrami a okolicznymi widokami.

Magicznym seansem były też opowiadające o podstarzałym muzyku country Szalone serce oraz Uciekinier, z którego najbardziej zapamiętałem atmosferę ciepłego lata i niejednoznaczność postaci Matthew McConaugheya. A skoro już jesteśmy przy tym ostatnim, to nie sposób nie wspomnieć o genialnym Detektywie.

Od kilku lat każdy swój pobyt nad jeziorem otwieram oglądaniem tej przerażającej i zarazem niebywale klimatycznej opowieści o mroku kryjącym się w człowieku. I kiedy tak słucham o tych wszystkich kobietach, które zaginęły na bagnach, i małych dzieciach, których nigdy nie odnaleziono, wyglądam przez okno, spoglądam na ciemne sylwetki drzew i zastanawiam się, jakie ponure tajemnice mogą kryć okoliczne lasy.

Audiowizualne odjazdy

Samotne wieczory w kompletnej głuszy to dobry czas na dziwaczne doświadczenia filmowe. Tego typu dzieła wypadają najciekawiej mniej więcej po trzecim piwie, kiedy analityczna część umysłu udaje się na zasłużony odpoczynek, pozwalając reszcie w spokoju doświadczać niepokojących wizji odważnych twórców. Jednym z bardziej intensywnych seansów w całym moim życiu był Tylko Bóg wybacza Nicolasa Windinga Refna. Zabijając głód krewetkową zupką chińską (która nawet pasowała do azjatyckiej stylistyki filmu) i – jakże by inaczej – popijając kolejne piwo, próbowałem objąć umysłem poszatkowaną narrację tego dzieła. Momenty irytacji nadmiernie (jak wówczas uważałem) minimalistycznym scenariuszem występowały na zmianę z bezgranicznym zachwytem warstwą audiowizualną, która wprowadzała mnie w prawdziwy trans. W tym samym miejscu oglądałem i intensywnie przeżywałem również Drive, Bronsona, Spring Breakers i jedno z większych moich odkryć tego roku – Straconych chłopców. Film Joela Schumachera nie zaskakuje tak nietypową narracją jak reszta, ale jest za to kompletnie odjechany jeśli chodzi o klimat i konstrukcję świata. Rozkosznie kiczowata scenografia i przepiękne Cry Little Sister wciąż chodzą mi po głowie.

Westerny

Garstka bohaterów niezmordowanie przemierzających dziewicze prerie Stanów Zjednoczonych. Surowe warunki, śmiertelne niebezpieczeństwa, poczucie wspólnoty w niedoli i zachwyt pięknem natury. Wieczory przy ognisku w prowizorycznym obozie otoczonym przez tajemniczy mrok nocy. Chłodne letnie noce to najlepszy czas na oglądanie takich filmów. Kiedy ogień w piecyku przestaje pełnić funkcję estetyczną i staje się jedynym sposobem na uniknięcie przemarznięcia, a dookoła jest przede wszystkim dzika przyroda, sympatyzowanie z bohaterami wchodzi na wyższy poziom.

Dodajmy do tego zajadanie się suszoną wołowiną (ewentualnie bekonowymi prażynkami) i popijanie jej rozgrzewającą whisky, a seans stanie się jeszcze bardziej charakterystyczny. 3:10 do Yumy, zeszłoroczne Hostiles (również z Christianem Bale’em) oraz mroczna Wendeta – każdy z tych filmów współtworzył pamiętny wieczór. Równie intensywne doznania zapewniło mi ponowne oglądanie Zjawy i Django, które także wiele zyskały dzięki tej otoczce (nie żeby były to filmy, które potrzebują jakiejkolwiek pomocy, by zachwycić).

Horrory/Pastisze horrorów

Gdzie można bać się bardziej niż w środku ciemnego lasu? Ludzka wyobraźnia ma to do siebie, że dopowiada najdziwniejsze rzeczy do tego, co niewiadome. Widząc czerń nocy, umieszczamy w niej przeróżne monstra, agresywne zwierzęta czy najbardziej sadystyczne jednostki ludzkie. Znam takich, którzy za nic nie spędziliby samotnej nocy w domku w lesie. Trudno ich winić – dziwne odgłosy i świadomość, że nikt nie usłyszałby naszego wołania o pomoc, potrafią zjeżyć włos na karku.

To idealny stan umysłu do obejrzenia takich filmów jak klimatyczne Coś za mną chodzi, kuriozalny Southbound czy rozkosznie kiczowata Pustka.

The Witch miałem wprawdzie przyjemność (?) obejrzeć w towarzystwie trójki kumpli, ale nie powiedziałbym, że podniosło mnie to na duchu. Po ostatniej scenie każdy z nas wstał ze swojego miejsca i w milczeniu podszedł pod inne okno, żeby zapalić i zastanowić się nad tym, czego właśnie był świadkiem.

Naturalnie, dobrym pomysłem okazują się także lżejsze filmy pokroju młodzieżowych slasherów, których akcja często ma miejsce w podobnej scenerii do tej, w jakiej są oglądane. Koszmar minionego lata i Piątek trzynastego to oczywiste wybory, ale równie dobrze sprawdzają się gatunkowe pastisze pokroju Krzyku, Domu w głębi lasu (zyskującego kolejne punkty z oczywistych względów) czy niedorzecznych Zombiebobrów. Wciąż jest lekko upiornie, a do tego rozrywkowo i bardzo nastrojowo.

Nadrabianie klasyków

Z wielkim kinem warto obcować w wyjątkowym miejscu. Kierując się tą zasadą, co roku wybieram kilka niewidzianych wcześniej klasyków, by obejrzeć je w pełnym spokoju skupieniu w moim ulubionym miejscu na Ziemi. Do dziś dobrze pamiętam każde z takich posiedzeń: kompletny szok podczas ostatnich scen Siedem, liczne wzruszenia na Truman Show, deszczowe popołudnie uświetnione przez Dwunastu gniewnych ludzi i stopniowe odkrywanie prawdy stojącej za historią Pięknego umysłu. Nigdy nie zapomnę też, jak bardzo porwała mnie relacja bohaterów Między słowami – zainspirowany tym filmem i magią miejsca, w którym go oglądałem, zdobyłem się na czyn, który okazał się punktem zwrotnym w moim życiu.

Ponowne seanse ulubionych filmów

To dość oczywista grupa filmów, które w tak nastrojowym środowisku stają się jeszcze bardziej zachwycające. Wspomniany wcześniej Django z pewnością jest takim tytułem, podobnie jak Czas apokalipsy (idealnie pasujący do otoczenia pełnego wody i roślinności) i Zagubiona autostrada, która jeszcze mocniej wytrąca z równowagi podczas nocy spędzanej w odmiennym stanie świadomości. Corocznym zwyczajem stało się dla mnie oglądanie Jarheada, a i Park Jurajski (oraz sequele) to dobry wybór na film oglądany w lesie.

Kiedy pisałem ten tekst, zdałem sobie sprawę, że to właśnie te klimatyczne filmowe wieczory rozpaliły moją miłość do kina (istniejącą już wcześniej, ale w mniej intensywnej formie), a dzięki nim mam całą kolekcję niepowtarzalnych wspomnień związanych z różnymi tytułami. Szczerze życzę każdemu z was takiego wyjątkowego miejsca, w którym będziecie mogli w spokoju przeżywać pamiętne filmowe przygody.