10 seriali HBO, które są o WIELE LEPSZE, niż je pamiętasz

HBO potrafi wciągnąć równie skutecznie w polityczne rozgrywki starożytnego Rzymu, jak w codzienność muzyków z Treme albo kłopoty pisarza, który postanawia zostać detektywem. Przy takich historiach łatwo przypomnieć sobie pojedynczą scenę, niezwykłą atmosferę czy ulubionego bohatera, a znacznie trudniej odtworzyć to, co decyduje, że warto do nich wrócić. Ponowny seans bywa więc czymś więcej niż sentymentalną wycieczką: pozwala docenić cierpliwie opowiadane relacje, celność komediowych dialogów i światy, w których chciałoby się spędzić jeszcze trochę czasu.

Znudzony na śmierć (Bored to Death, 2009)

Brooklyński pisarz Jonathan Ames po rozstaniu postanawia spróbować życia prywatnego detektywa, choć jego nowe zajęcie opiera się przede wszystkim na udawaniu kogoś, kim nie jest. Obok niego są Ray Hueston i George Christopher, a sprawy detektywistyczne coraz mocniej mieszają się z codziennością tej osobliwej trójki. Jonathan chce przeżyć przygodę i wyjść poza własne kłopoty, lecz do nowej roli zabiera te same neurozy, które towarzyszą mu przy pisaniu i w relacjach z ludźmi, więc nawet śledztwo trudno oddzielić od jego prywatnego zamieszania.

Jonathan Ames połączył detektywistyczną zabawę z literackim humorem, ale najwięcej uwagi poświęca relacjom trzech bohaterów. Twórca pozwala im być jednocześnie absurdalnymi, neurotycznymi i zwyczajnie ujmującymi, dzięki czemu komedia nie kończy się na samym pomyśle pisarza udającego śledczego. Świetnie wypadają zwłaszcza wspólne sceny: nawet gdy sprawa schodzi na drugi plan, nadal chce się zostać w tym towarzystwie. Miłośnicy osobliwych rozmów znajdą tu więcej powodów do śmiechu niż w niejednej komedii nastawionej wyłącznie na głośną puentę.

Treme (2010)

Mieszkańcy Nowego Orleanu próbują na nowo ułożyć życie po huraganie Katrina, a wśród nich są muzycy oraz ludzie związani z miejscową kulturą i codziennością miasta. LaDonna, Delmond i Janette mierzą się z własnymi sprawami w społeczności, dla której powrót do normalności oznacza znacznie więcej niż naprawienie zniszczonych budynków. Każde z nich musi znaleźć sposób, żeby dalej pracować, podtrzymywać relacje i zachować to, co uważa za swoje, gdy po katastrofie nawet najbardziej znajome otoczenie wymaga ponownego oswojenia.

David Simon i Eric Overmyer poświęcają mieszkańcom tyle uwagi, ile zwykle serialowi twórcy rezerwują dla wielkiej intrygi. Słuchają muzyki, przyglądają się pracy i pozwalają bohaterom istnieć także poza momentami dramatycznych rozstrzygnięć, dzięki czemu Nowy Orlean poznaje się przez codzienność konkretnych ludzi. Znakomicie sprawdza się ta cierpliwość: występ czy zwykłe spotkanie potrafią znaczyć równie dużo jak gwałtowny zwrot wydarzeń. Warto zostać z tymi bohaterami na dłużej. Nowy Orlean rzadko bywał w telewizji tak żywy.

Iluminacja (Enlightened, 2011)

Amy Jellicoe po załamaniu psychicznym wraca do pracy i chce zacząć od nowa, tym razem żyjąc lepiej oraz zmieniając także swoje otoczenie. Jest przekonana, że odkryła właściwy kierunek, ale nie zawsze zauważa własną skłonność do przekraczania cudzych granic i narzucania innym swojej wizji poprawy. Musi więc odnaleźć się między dawnymi przyzwyczajeniami a nowymi przekonaniami, wśród ludzi, którzy niekoniecznie podzielają jej entuzjazm, i w pracy, do której wraca już z zupełnie innymi oczekiwaniami wobec siebie oraz współpracowników.

Twórcy Iluminacji znakomicie pokazują człowieka, którego dobre intencje nie zawsze idą w parze z trafnym rozpoznaniem sytuacji. Laura Dern gra Amy bez redukowania jej do żartu o nieznośnej koleżance z pracy: pozwala dostrzec potrzebę zmiany, upór i to, czego bohaterka w sobie nie widzi. Nie rozdziela łatwo racji i kompromitacji, bo można rozumieć Amy i jednocześnie widzieć, jak bardzo komplikuje kontakty z ludźmi. Tak niejednoznaczna postać zostaje w pamięci na długo — zwłaszcza gdy w jej niezręcznych zachowaniach rozpozna się odrobinę siebie.

Spojrzenia (Looking, 2014)

Trzej geje mieszkający w San Francisco próbują odnaleźć się w związkach, przyjaźni i codziennych kontaktach z ludźmi, z którymi chcą dzielić życie. Każdy z nich ma własne oczekiwania wobec bliskości, a wspólne doświadczenia nie sprawiają, że tak samo rozumieją miłość czy podejmują podobne decyzje. Bohaterowie poznają innych i samych siebie w zwyczajnych sytuacjach, dlatego najważniejsze staje się nie wielkie wydarzenie, lecz to, jak rozmawiają, czego od siebie oczekują i czy potrafią dostrzec potrzeby drugiej osoby.

Autorzy Spojrzeń świetnie rozumieją, że o związku najwięcej można powiedzieć bez doprowadzania bohaterów do wielkiej deklaracji. Przyglądają się drobnym różnicom oczekiwań i sposobom porozumiewania się, zachowując naturalność, dzięki której postaci nie wyglądają na wymyślone wyłącznie po to, by zilustrować problem. Szczególnie ujmuje subtelność: serial daje czas na poznanie ludzi, zanim zażąda od widza stanowczej oceny ich wyborów. Kameralne historie zyskują tu niezwykłą siłę, bo nawet w najzwyklejszej rozmowie naprawdę czuje się bliskość.

Bliskość (Togetherness, 2015)

Brett i Michelle próbują odzyskać bliskość w małżeństwie, a przybycie jej siostry oraz jego przyjaciela dodatkowo komplikuje ich wspólną codzienność. W jednym otoczeniu spotykają się ludzie z różnymi potrzebami, przyzwyczajeniami i wyobrażeniami o tym, jak powinno wyglądać dorosłe życie oraz ile można wymagać od najbliższych. Małżonkowie muszą więc przyjrzeć się swojej relacji w sytuacji, gdy obok są także cudze emocje i problemy, a znalezienie miejsca dla innych wcale nie oznacza, że łatwiej będzie znaleźć czas dla siebie.

Scenarzyści Bliskości trafnie rozpoznają emocje, które w codziennym życiu rzadko układają się w elegancką rozmowę: potrzebę uwagi, niezręczność i rozczarowanie, że ktoś bliski nie odczytał intencji. Opowiadają o nich z intymnością i humorem, bez zamieniania każdej trudnej sytuacji w pokazową scenę małżeńskiego kryzysu. Przekonują zwłaszcza wtedy, gdy pozwalają bohaterom być jednocześnie zabawnymi i poruszającymi, bo tak często wygląda zwykłe nieporozumienie. Kto choć raz bezskutecznie próbował porozumieć się z kimś bliskim, rozpozna tu siebie.

Kto się odważy (Show Me a Hero, 2015)

Nick Wasicsko, młody burmistrz Yonkers, musi wykonać federalny nakaz budowy mieszkań dla osób o niskich dochodach w dzielnicach zamieszkanych przez białą społeczność. Decyzja wywołuje gwałtowny sprzeciw, a polityk staje wobec konfliktu, w którym obowiązek prawny zderza się z oczekiwaniami części mieszkańców i lokalnymi uprzedzeniami. Wasicsko próbuje działać w mieście coraz mocniej podzielonym wokół sprawy mieszkań, podczas gdy osoby czekające na szansę poprawy własnego życia muszą liczyć się ze skutkami cudzych politycznych decyzji.

David Simon pokazuje lokalną politykę z precyzją, dzięki której spór o mieszkania staje się przejmującą historią konkretnych ludzi. Nie potrzebuje sensacyjnego dodatku, bo w samych decyzjach urzędników, reakcjach mieszkańców i ich wzajemnych zależnościach znajduje wystarczająco dużo dramatyzmu. Oscar Isaac świetnie gra człowieka, który musi działać publicznie, choć cenę konfliktu ponosi także osobiście, i nadaje politycznej opowieści wyraźny ludzki wymiar. Tak właśnie powinien wyglądać dramat społeczny: konkretny, poruszający i wolny od uproszczeń.

W potrzebie (High Maintenance, 2016)

Bezimienny diler marihuany przemierza Nowy Jork i odwiedza klientów, a każde spotkanie staje się początkiem osobnej historii o mieszkańcach miasta. Łączy ich kontakt z tym samym dostawcą, lecz za kolejnymi drzwiami widz poznaje innych ludzi, ich codzienność i relacje, którym nie przyjrzałby się z perspektywy ulicy. Diler pomaga zajrzeć do ich świata, ale nie musi pozostawać w centrum uwagi: ważniejsze staje się to, jak żyją jego klienci i co zajmuje ich wtedy, gdy dla przybysza są tylko kolejnym przystankiem podczas pracy.

Katja Blichfeld i Ben Sinclair znakomicie wykorzystują prosty pomysł, by opowiadać o mieście bez wybierania jednego bohatera na przewodnika po wszystkich jego sprawach. Każdej odwiedzanej osobie poświęcają uwagę i traktują ją z empatią, a naturalność spotkań łączą z pomysłową formą krótkich, odrębnych historii. Nie trzeba wielkiego zwrotu wydarzeń, żeby zainteresować się kimś, kogo jeszcze przed chwilą w ogóle się nie znało. Właśnie dla tej ciekawości ludzi warto oglądać dalej — po każdej wizycie chce się otworzyć następne drzwi.

Rzym (Rome, 2005)

Lucjusz Worenus i Tytus Pullo służą w wojsku, gdy Cezar wraca z Galii, a republika pogrąża się w politycznym kryzysie. Dwaj żołnierze mają własne sprawy, zobowiązania i temperamenty, lecz ich losy coraz mocniej splatają się z decyzjami ludzi walczących o władzę nad Rzymem. Obserwują wielką historię z bliska, nie przestając być jej zwykłymi uczestnikami: między osobistą lojalnością a polityczną koniecznością muszą odnaleźć sposób na życie w mieście, w którym spór możnych nigdy nie pozostaje wyłącznie sprawą możnych.

Bruno Heller pokazał starożytność jako miejsce zamieszkane przez ludzi, a nie uroczystą galerię historycznych nazwisk. Imponująca scenografia ma znaczenie właśnie dlatego, że bohaterowie rzeczywiście w niej żyją: polityczne intrygi ogląda się obok ich prywatnych spraw, a nie zamiast nich. Oba porządki stale się przenikają, bez odbierania żołnierzom osobowości i własnych interesów. Worenusa i Pulla chce się śledzić równie uważnie jak walkę o władzę. Historyczne widowisko z tak wyrazistymi charakterami to prawdziwa przyjemność.

Generation Kill: Czas wojny (Generation Kill, 2008)

Brad Colbert, Ray Person i pozostali zwiadowcy piechoty morskiej ruszają w stronę Bagdadu podczas inwazji na Irak, a ich działaniom przygląda się reporter Evan Wright. Żołnierze poznają wojnę od strony własnej jednostki, codziennych obowiązków i decyzji podejmowanych w warunkach, których nie da się ogarnąć jednym spojrzeniem. Wright towarzyszy im w drodze, dzięki czemu zamiast obserwować konflikt z bezpiecznego dystansu, widz przebywa wśród konkretnych ludzi, zdanych na siebie, kolegów i wojskową hierarchię.

David Simon postawił na reportażowy szczegół i wojskową codzienność, dzięki czemu nie potrzebuje wielkich przemówień, żeby opowiedzieć o doświadczeniu uczestników inwazji. Konsekwentnie trzyma się perspektywy żołnierzy: widz poznaje ludzi i ich zachowania, zanim zdąży wygodnie przypisać im role w gotowej opowieści o wojnie. Twórcy ufają konkretom, a ich bohaterowie pozostają ludźmi także wtedy, gdy trudno ich ocenić jednym zdaniem. Właśnie dla tej bliskości warto wrócić do miniserialu — trudno o bardziej przekonującą wojskową codzienność.

Kroniki Times Square (The Deuce, 2017)

Na Times Square początku lat siedemdziesiątych spotykają się osoby pracujące w branży seksualnej, właściciele lokali i ludzie szukający sposobu na zarobek w zmieniającym się Nowym Jorku. Wśród nich są Candy oraz bracia Vincent i Frankie Martino, których losy splatają się z rozwojem przemysłu pornograficznego i interesami ludzi działających w tej samej okolicy. Każdy próbuje znaleźć dla siebie miejsce, lecz zarabianie na cudzych pragnieniach oznacza także zależności, w których nie wszyscy mogą równie swobodnie wybierać własną drogę.

David Simon i George Pelecanos stworzyli gęsty portret miasta, w którym równie ważne jak interesy są ludzie ponoszący ich konsekwencje. Szczególnie dobrze piszą postaci kobiet: zamiast traktować je jako dekorację opowieści o przestępczym świecie, przyglądają się ich sytuacji, ambicjom i możliwościom działania. Dzięki wielu perspektywom pokazują tę samą okolicę jako miejsce pracy, interesów i prywatnego życia, nie gubiąc pojedynczych bohaterów. Rozmach miejskiej panoramy łączą z uwagą dla człowieka.