Recenzje
ZAKOCHANY SZEKSPIR. Brudny Londyn, czysta miłość
Film Johna Maddena zabiera w brudny, śmierdzący Londyn elżbietańskiej epoki, gdzie miłość natchnie wielką tragedię. Zakochany Szekspir.
ZAKOCHANY SZEKSPIR | Klub Miłośników Filmu
Romeo i Julia w śmierdzącym Londynie…

30.01.2002
Przyjdzie mi natenczas omówić film, który wzbudzał i nadal wzbudza wiele kontrowersji. Otóż przez wielu kinomanów, w tym i krytyków (wszak oni też kochają kino) panuje zgodna opinia iż film ten jest jedną z największych pomyłek w historii Oscarów. Amerykańska Akademia Filmowa nagrodziła ów obraz wieloma statuetkami pozłacanego faceta z mieczykiem co wzbudza u jednych zażenowanie, u drugich niepokój („gdzie idziesz, Oscarze?!”), natomiast u trzecich… No cóż, polubili ten film. Tak po prostu, ot, dobre kino.

Niektórzy werdykt nazwali skandalem, inni zmieszali z błotem biedny AMPAS, a jeszcze inni zaczęli z cynicznym i wrednym uśmiechem krytykowac większość corocznych posunieć oscarowych. Bo z Akademią jest taki kłopot, że lubi co jakiś czas nagradzać tzw. film ambitniejszy, aby po roku znów nagrodzić jakiegoś hollywoodzkiego molocha w typie Titanica czy Gladiatora.
Ale jak to było z Zakochanym Szekspirem? Jest kilka powodów sukcesu tego filmu. Po pierwsze AMPAS kino dramatyczne lubi, a gdy się po ekranie pałętają znani aktorzy w strojach sprzed kilkuset lat, oklaski zewsząd można usłyszeć. Poza tym jest to dramat szekspirowski, z tymże zaaranżowany w iście oryginalny sposób bo to historia i samego Willa Szekspira i jednego z jego dramatów, Romea i Julii (w filmie jeszcze roboczy tytuł brzmi Romeo i Edhel, córka pirata).

Po drugie nie jest to kretyńska komedia jakich wiele na ekranach, a komedia wielce inteligentna, przewrotna i oryginalna. Humor delikatny, pełen wdzięku, acz nie stroniący od tradycyjnej burleski. Zasmakowali członkowie AMPAS w tym smacznym ciastku filmowym, przy czym warto powiedzieć, że ciastko przeterminowane nie było, tylko bardzo świeże i prosto z brytyjskiej piekarni… Ale to powód już trzeci „zakochania” w Zakochanym Szekspirze – angielskość obrazu często jest doceniana, tym bardziej gdy opowiada o historii (przecie to nie Hollywood, który spłyci i przekręci wszystko).
Po czwarte warto tu wspomnieć o pewnym zwiastunie, który spowodował niemały ferment w tysiącach kin w USA. Otóż pod koniec 1998 roku zawitał do kin Zakochany Szekspir. Nie byłoby w tym nic dziwnego gdyby nie jeden mały szkopuł-przed tym właśnie obrazem puszczano w kinach zwiastun Najbardziej Oczekiwanego Filmu w Historii czyli Star Wars: Episode I – the Phantom Manace.

Fani Gwiezdnej Sagi walili do kin drzwiami i oknami, wykupywano całą masę biletów na Zakochanego Szekspira żeby zobaczyć choć te 3 minuty trailera i… wyjść z kina. Zakochany Szekspir zarobił blisko 100 milionów zielonych. Szczerze wierzę, że w znaczącycm stopniu przyczynili się do tego fani Star Wars, bo na angielski film, z angielską obsadą, film o Szekspirze wyreżyserowany przez debiutanta tłumy przecież nie walą! A zauważony film ów został.
Czy słusznie? W moim mniemaniu… TAK! A i owszem. Zakochany Szekspir to świetny film, mimo, że tytuł wskazuje na tematykę telenowelowo-licealną. Nie jest tak, że film mnie zachwycił, rzuciło mną o podłogę z wrażenia. Nie, nie, nic z tych rzeczy.

Jednak muszę przyznać rację Akademii, która nagrodziła Szekspira Oscarem za najlepszy oryginalny scenariusz. Oto bowiem historia ta to połączenie klasycznego melodramatu z komedią obyczajową. XVI-wieczny Londyn jest tutaj tłem dla romansowych poczynań Williama z Violą de Lasseps. Warto odnotować, że stolica Anglli wygląda tak autentycznie jak nigdy wcześniej, a wypada dodać tutaj jeszcze świetną charakteryzację – Londyn śmierdzi (bo naprawdę śmierdział), ludzie chadzają w brudnych łachmanach (przecież co 3 dni żaden proszek Omo w XVI wieku nie istniał), mają ochydny, bezzębny oddech…
A sam Will Szekspir z pewnością manicure nie miał, bo kamera często pokazuje jego brudne paznokcie, ręce, nogi itp. Cóż, takie czasy. Dlatego też wielkie brawa nalezą się dla Szekspira za tak odważne i autentyczne odwzorowanie epoki z jej przywarami, brudami i śmieciami. Żadna brytyjska „cepelia”.

Dialogi! Są boskie! Żywe, ciekawe, dowcipne. Rozmowy między Willem a Henslowem (menadżer Willa) to językowy majstersztyk (każdy każdemu próbuje dokopać i robi to w sposób literacki, szekspirowski właśnie!). Czy znakomite komentarze królowej Elżbiety I, „gwiazdorstwo” Neda Alleyna (Ben Affleck) czy romantyczne monologi Violi. Obraz jest przesączony duchem epoki co czuć w każdej sekundzie obrazu.
Aktorsko też film znakomicie sie prezentuje. Joseph Fiennes (brat Ralpha) doskonale gra niespełnionego choleryka jakim jawi się w jego interpretacji Szekspir. Nerwowy, porywczy, a w duchu romantyczny młodzian zakochuje się w Violi. Gwyneth „tyczka” Paltrow dostała za swoją rolę Oscara… Jest dobra, ale nie powiedziałbym, że znakomita (Cate Blanchett w Elizabeth to dopiero była klasa sama w sobie!).

Chyba, że zaskarbiła sobie uznanie Akademii swoją podwójną rolą: dziewiczej niewiasty Violi i młodego chłopięcia, który pragnie zostać aktorem (chłopię mężczyzną nie jest, kobietą jest, a warto zaznaczyć, że na deski teatru elżbietańskiego kobiety wychodzić nie mogły). Judi Dench jako Elżbieta I również dostała Oscara, ale szczerze Wam powiem – nie wiem za co. Rola poprawna, ale co w niej wyjątkowego? Nie wiem, może kiedyś zrobią sequel to się dowiem…
Na sam koniec rzeknę jedno: lubię Zakochanego Szekspira. Lubię na tyle, żeby postawić mu z czystym sumieniem 8/10. Największa wpadka Akademii w latach 90? Nieee… Taka ocena zdecydowanie na wyrost…

