Recenzje
W BLASKU EKRANU. Pamięć, która pożera życie, czyli HORROR przemijania
Owen i Maddy to nastolatkowie zanurzeni w serialu The Pink Opaque. Po latach dorosły Owen konfrontuje się z własną pamięcią i jej pułapkami. W blasku ekranu.
Od długiego czasu zbierałem się, żeby napisać o filmie w reżyserii Jane Schoenbrun. Zwlekałem i uciekałem od laptopa, gdy tylko głowę przeszywała myśl, że czas zabrać się do pracy nad tekstem. Dlaczego? Bo od dawna żadna produkcja nie wybudziła ze snu wszystkich kotłujących się pod moją czaszką egzystencjalnych lęków. Jest późna godzina, za oknem leje jak z cebra. Powoli zbliża się godzina duchów, fusy po herbacie dawno wyschły. Nastała idealna pora, by zmierzyć się z W blasku ekranu.
Dwoje nastolatków, Owen i Maddy, to szkolne wyrzutki funkcjonujące na marginesie licealnego życia. Oboje fascynują się serialem The Pink Opaque i pochodzą z dysfunkcyjnych rodzin. Zaborczy ojciec chłopaka nie pozwala mu oglądać ulubionego programu późną nocą, twierdząc, że jest zbyt babski. Za sprawą fortelu Owen zakrada się do domu Maddy, gdzie wspólnie zostają pochłonięci przez świat wykreowany na ekranie telewizora. Od tamtej pory The Pink Opaque stanowi fundament ich wyjątkowej przyjaźni. Ufają sobie i mówią nawzajem więcej niż komukolwiek innemu. Kolejne odcinki pozwalają im na chwilę wytchnienia od klaustrofobicznej rzeczywistości. Gdy jednak przestają radzić sobie z presją otoczenia, planują ucieczkę z miasta.

The Pink Opaque to proceduralny serial o dwóch nastolatkach połączonych głęboką przyjaźnią. W każdym odcinku muszą stawiać czoła potworom, poplecznikom głównego złoczyńcy, Pana Melancholii, który poi ofiary księżycowym sokiem. Za jego sprawą zamyka je w mrocznym królestwie nocy. Nic dziwnego, że Owen i Maddy przepadają w świecie wykreowanym na kilkudziesięciu calach.
Ich nastoletnie życie również z każdym tygodniem przynosi kolejne komplikacje i trudne do rozwiązania problemy. Począwszy od zmagań z własną intymnością, gdy Maddy odkrywa, że jest lesbijką, przez co odtrąca ją przyjaciółka, skończywszy na narastających napięciach w relacjach z rodzicami. Chcieliby móc z banalną łatwością zażegnywać trudności, jak czynią to bohaterowie ich ukochanej produkcji.

Dorastanie wiąże się z jeszcze jednym przykrym aspektem, który stanowi sedno filmu. W tym szczególnym okresie po raz pierwszy doświadczamy szorstkości czasu na własnej skórze. Brutalnie przekonuje się o tym Owen. Jego matka umiera na raka, zanim zdąży on skończyć liceum. Pośrednio doświadcza przemijania, które powoli wyciąga ku niemu swoje oślizgłe macki. Dlatego nieustannie wraca do nagranego na VHS The Pink Opaque. To dla niego bezpieczna przystań zakonserwowana na taśmie. Wydaje się, że ona jedna opiera się działaniu czasu. Ale nawet najtwardszy głaz z biegiem lat rozsypie się w proch.
Maddy namawia przyjaciela na ucieczkę do gdzieś, gdzie będzie dobrze, zapominając, że tocząca się w ich żyłach melancholia podąży razem z nimi, nieważne, jak daleko wyjadą. Ostatecznie Owen pęka i nie daje rady opuścić rodzinnego miasta. Maddy znika bez śladu, pozostawiając po sobie jedynie płonący telewizor. Dowiadujemy się, że kolejne sezony kochanego przez bohaterów serialu zostają skasowane.

To moment, w którym Owen przestaje być nastolatkiem. Po skończeniu liceum nadal mieszka z ojcem, a szkołę zamienił na pracę w lokalnym kinie. Wciąż jest samotnikiem, teraz nieco wyśmiewanym przez współpracowników. Czas pędzi naprzód, on stoi w nim po kostki i nie zamierza płynąć z jego nurtem. Przesadą byłoby napisać, że żyje, bo bliższe prawdzie jest stwierdzenie, że trwa.
Niespodziewanie, po prawie dekadzie, ponownie zjawia się Maddy. Enigmatycznie pyta starego przyjaciela, czy nie miewa wrażenia, że we wspomnieniach wydarzenia z The Pink Opaque oraz z ich życia mieszają się jak drobinki w potrząsanej kuli śnieżnej. Dopytuje, czy Owen nie doświadcza swojego życia jak widz, oglądając je z zewnątrz. W końcu Maddy przekonuje Owena, że przez ostatnie lata żyła w świecie serialu. Podczas drugiego spotkania w dawnej szkole opowiada, co działo się z nią po ucieczce. Podróżowała od miasta do miasta, zmieniała nazwiska, parała się nudnymi i słabo płatnymi zajęciami. Nieustannie usiłowała zgubić przeświadczenie, że czas gra nie fair.

Lata mijały niczym sekundy, Maddy nie była w stanie dotrzymać kroku wskazówkom zegara ani odnaleźć się w chaosie własnego życia. Wpadła w błędne koło, zrozpaczona dała się porwać Panu Melancholii i pogrzebać za życia. Nigdy nie pogodziła się z myślą, że młodość przemija, że wszystko wokół powoli dryfuje ku kosmosowi. Pragnie, by The Pink Opaque nigdy się nie kończyło. Wróciła, aby wciągnąć Owena razem z sobą pod ziemię, ale Owen odnajduje w sobie krztę nadziei, że życie może przynieść mu coś lepszego. W jednej ze scen w szkolnym korytarzu widnieje napis wywieszony na korkowej tablicy: Ból to słabość opuszczająca ciało.
Bohater ucieka ze szkolnego boiska, za którym Maddy wykopała dla nich grób. Po konfrontacji z przyjaciółką już więcej jej nie zobaczył. Jednak nawiedzają go wątpliwości, czy przypadkiem nie miała racji. Owen utknął na mieliźnie, życie nie prowadzi go donikąd, a on sam nie potrafi go okiełznać ani narzucić mu kierunku. Otrzymuje na dodatek potężny cios, gdy po latach sprawia sobie telewizor w technologii 4K. Po raz pierwszy od dawna urządza rewatch The Pink Opaque.

To, co ogląda, w niczym nie przypomina zmitologizowanego w jego pamięci serialu, który jednocześnie straszył i fascynował. Aktorzy są bardziej drętwi niż idiotyczne dialogi. Przerażające dawniej potwory mogą wywołać już tylko ciarki żenady. Ostatnia forteca tego, co znane i stałe, została zdobyta. Kuglarz z kukułką nie oszczędził niczego. To jedna z najbardziej przejmujących scen w filmie, ponieważ udowadnia, że nie mamy kontroli nawet nad własnymi wspomnieniami.
Po zamknięciu kina Owen zostaje zatrudniony w centrum rozrywki rozświetlonym światłami automatów do gier. Pracując tam, dożywa późnego wieku, a jego siwizna oraz zmarszczki kontrastują z miejscem przepełnionym młodzieńczą energią. Już dawno przestał przynależeć do świata radości i wigoru. Podczas obsługi przyjęcia urodzinowego popada w spazmatyczny atak histerii. Wydaje się, że wywołuje go widok chłopca, który lada moment zdmuchnie świeczki na torcie. Chłopca, którym sam był jeszcze przed kilkoma sekundami. Wokół wszystko zastyga, a Owen sprawia wrażenie człowieka stojącego na granicy śmierci.

W jednej ze scen, jeszcze w szkole, Owen zwierza się Maddy, że czuje się pusty w środku, jakby ktoś łopatą pozbawił go wnętrzności. W finałowych fragmentach filmu widzimy go stojącego przed lustrem, gdy rozcina klatkę piersiową. Zalewa nas lśnienie pulsującej magmy z wnętrza jego ciała. To pamięć Owena, z której, podobnie jak my, jest ulepiony, strumień zebranych przez całe życie wspomnień. Nieustannie mieszają się w nas, bulgoczą i z każdym oddechem wygotowują.
Spod rolet nieśmiało sączą się promienie słońca, zapowiadając pierwszy prawdziwie piękny dzień w roku. Zamiast z niego skorzystać, zamierzam wpełznąć pod ciężką kołdrę i nie opuszczać łóżka. Za dużo wypiłem księżycowego soku od Pana Melancholii.

