Recenzje
OSZUKAĆ PRZEZNACZENIE: WIĘZY KRWI. Śmierć nie czeka na pozwolenie
Kostucha w nowej odsłonie serii nie zna litości, a śmierć bywa tu brutalna, absurdalna i zaskakująco realna. Oszukać przeznaczenie: Więzy krwi.
Podczas seansu Oszukać przeznaczenie: Więzy krwi bawiłem się dobrze niczym wujek na wiejskim weselu. Była to odtrutka na wszelkie inne dzieła popkultury, gdzie śmierci zawsze musi towarzyszyć gloria opromieniona zachodzącym słońcem.
Nowa część słynnej serii nie dość, że niespodziewanie ożywia umarlaka, to nawet sprawia, że zamiast trupiego fetoru czujemy morską bryzę. Tym razem główna bohaterka, Stefani, jest nawiedzana przez koszmary, w których ogląda budowlaną katastrofę pochłaniającą dziesiątki istnień. Okazuje się, że sny są związane z babcią protagonistki, która cudem uniknęła śmierci w tej tragedii. Od tamtej pory, porzuciwszy rodzinę, żyje na odludziu, chroniąc ją przed nieuniknionym. Jednak kostucha, niczym fiskus, nie zna uchybień. Gdy w końcu fatum dopada babkę Stefani, śmiertelna ruletka idzie w ruch. Miecze Demoklesa sukcesywnie opadają na głowy członków rodziny. Bohaterka za wszelką cenę pragnie opóźnić nadejście kresu i uratować siebie oraz krewnych.

W ubiegłym roku, miesiąc wcześniej niż Więzy krwi, na srebrnym ekranie oglądaliśmy Sztukę pięknego życia. To skrajnie inny film niż kolejna odsłona horrorowego cyklu. Śledzimy romans pary milenialsów, który z czasem przeradza się w wielką miłość. Postać grana przez Andrew Garfielda to poczciwa fajtłapa i pracownik korporacji, w którego uporządkowane życie wjeżdża (dosłownie i w przenośni) Almut. Ambitna szefowa kuchni, znająca najlepszy sposób na rozbicie jajka. W tę rolę wciela się Florence Pugh. Niestety na drodze ku finałowi żyli długo i szczęśliwie staje nowotwór, który dotyka Almut.
Oba filmy, położone na antypodach, łączy tematyka śmierci, chociaż prezentują jej całkowicie różny obraz. Jeden z nich jest rzadszy i bardziej potrzebny współczesnemu widzowi. Portret kostuchy w Więzach krwi jest pozbawiony instagramowego filtra. Śmierć w tym filmie bywa okrutna, głupia i mało wyrafinowana. Zgładzić bohaterów może dosłownie wszystko: pokruszone szkło ukryte między kostkami lodu w drinku, odpalona przypadkiem kosiarka albo szwankujący rezonans.

Kostucha na nikogo nie czeka i nie pozwala na kwadrans zwłoki. Bohaterowie nie mają podarowanej okazji, po wykorzystaniu której mogliby odejść, co prawda przedwcześnie, ale z uczuciem spełnienia. Oczywiście, zgodnie z regułami rządzącymi serią Oszukać przeznaczenie, każda śmierć w filmie jest przerysowana i komiksowa. Paradoksalnie jednak przez to bliższa jest jej realnej wersji. Wcale nie mniej groteskowej czy absurdalnej.
Z kolei w Sztuce pięknego życia śmierć jest przedstawiona jako długotrwały proces. Jest w nim miejsce na wychowywanie dziecka oraz słodko-gorzką scenę zgolenia włosów na świeżym powietrzu. Rak sprawia, że Almut blednie na twarzy, lecz wciąż ma siłę na poranny jogging. Reżyser nie oszczędza nam widoków wymiocin wywołanych chemioterapią, ale to najbrutalniejszy obraz choroby, jaki w filmie uświadczymy. Kostucha tym razem ma w sobie sporo wyrozumiałości. Ze spokojem pozwala protagonistce spełnić marzenie o zdobyciu kulinarnego mistrzostwa. Nie odmawia jej kolejnych pięciu minut, aby ta mogła ostatni raz wspólnie z rodziną pojeździć na łyżwach.

Finał jest wykastrowany ze scen pogrzebu i żałoby, których nie bały się Więzy krwi. Po cięciu, gdy w lirycznej scenie na lodowisku Almut odjeżdża w zaświaty, następuje natychmiastowe rozpogodzenie. Jakby zniknięcie gwiazdy, wokół której krążyło wiele planet, nie miało wpływu na pozostałe ciała niebieskie.
Sztuka pięknego życia jest przykładem algofobii, czyli lęku przed bólem. Według filozofa Byung-Chul Hana ból jest szyfrem, dzięki któremu możemy lepiej zrozumieć ludzką kondycję. Społeczeństwo przesiąknięte algofobią określa on mianem paliatywnego. Wszystko w nim sprowadza się do przyjemności, a ból jest oznaką słabości. Panicznie unikająca cierpienia zbiorowość skazana jest na impotencję.

To chocholi taniec uniemożliwiający wytworzenie nowych idei, przeprowadzenie reform czy stworzenie dzieła kultury, które nie jest odgrzewanym kotletem. Błahą przyjemnostką odbierającą szansę na katharsis. Sztuka pięknego życia głaszcze podjęte tematy śmierci i choroby zamiast nimi szarpnąć. Powołując się na słowa starszego kolegi po fachu, Theodora Adorna, Han przekonuje, że sztuka musi niepokoić i ranić.
Oszukać przeznaczenie: Więzy krwi to celebracja bólu. Stefani nie jest karykaturą, a jej prosta motywacja, polegająca na chęci przetrwania razem z rodziną o jeden dzień dłużej, to pierwotny mechanizm zaszyty w każdym z nas. W tej produkcji obecna jest akceptacja śmierci z całym dobrodziejstwem inwentarza. Żałoba, nieodłączny od niej żal po stracie, nie są zamiatane pod dywan. Mogą wybrzmieć tak samo jak abstrakcyjna myśl o własnym przemijaniu.

Puenta horroru, że nie ma szans wywinąć się spod ostrza kosy, elektryzuje. Nie zatapia nas w tym, co oswojone i gnuśne. Wzbudza obcość wobec świata. Hollywoodzka piąta woda po kisielu skrobie nas w spód czaszki, wołając: memento mori. Wbrew jednemu ze stwierdzeń Byung-Chul Hana w tym przypadku ból z komercją idą razem za rękę.

