Recenzje
KRONIKI PORTOWE. Nieudacznik szuka swojego miejsca na świecie
Quoyle od dziecka słyszy, że nic nie jest wart, i długo w to wierzy. Ostre wybrzeża Nowej Fundlandii mają to zmienić. Kroniki Portowe.
Schematyczny nieszczęśnik
Quoyle to nieudacznik życiowy. Od wczesnego dzieciństwa, aż do wieku średniego cały świat (począwszy od ojca) wmawia mu, że jest człowiekiem kompletnie pozbawionym wartości. I Quoyle w to wierzy. Nie udaje mu się skończyć studiów, nie ma porządnej pracy, jego małżeństwo to koszmar. I nie ma żadnej nadziei na przyszłość, bo Quyle jest człowiekiem, który nie chce, a może nie potrafi odmienić sam swojego losu.
Przyznaję, ze tak rozpoczynający się najnowszy film Lasse Hallstroma budzi uzasadnione nadzieje, na interesujący portret człowieka przegranego i doświadczonego przez życie. Niestety – zbytnie zaufanie reżysera dla hollywodzkich schematów filmowych niszczy interesująco zapoczątkowane dzieło.

Kroniki portowe to w zasadzie kolejny film o samotnym i nieszczęśliwym człowieku, który na skutek splotu okoliczności trafia do małej społeczności ludzi, którzy odmieniają jego życie. Wiele było już podobnych filmów, które jednak miały zazwyczaj wiele ciekawego do powiedzenia. Kroniki…. niestety są wtórne i pełne fabularnych klisz, które powodują poczucie obcowania z banałem, a z czasem i nudę.
Schematyzm scenariusza nie jest niestety jedynym zarzutem, jaki można postawić temu filmowi. Otóż całkiem sporym problemem tego filmu jest pewnego rodzaju niezdecydowanie reżysera co do gatunku filmu, jaki chciał nakręcić. O ile bowiem początkowo film wydaje się całkiem zgrabnym i ciekawym dramatem psychologicznym, to z czasem przemienia się w komedię, by momentami przeistoczyć się w melodramat.
Szczęściem w nieszczęściu te dwa ostatnie wątki nie biorą nigdy przewagi nad dramatem i film dzięki temu jest jako tako spójny, jednak pewien niepokój może pozostać.
Można też temu filmowi zarzucić pewien mechaniczny sposób kreowania tajemniczej i mrocznej przeszłości bohaterów. Po pewnym czasie śledzenia losów bohaterów okazuje się, że niemal każdy z kim styka się nasz bohater cierpi z powodu swojej przeszłości – a to mamy historię o kazirodczym związku, a to kobietę porzuconą przez męża w ostanim stadium ciąży, czy haniebną historię rodu Quoyle’ów. Te drobiazgi początkowo nadają specyficzny smaczek filmowi, jednak co za dużo to niezdrowo. Zbyt wiele takich historii powoduje po pewnym czasie zwyczajną obojętność widza. Scenarzysta tym razem posunął się chyba nieco zbyt daleko w komplikowaniu życia bohaterom filmu.
Mocniejszą stroną Kronik portowych są jego aktorzy.
Zaskoczył mnie jednak Kevin Spacey, który gra jakoś tak bez większego przekonania. Jego Quoyle jest niemal wzorowym nieudacznikiem i człowiekiem niezwykle biernie reagującym na swój los. Szczególnie w początkowych scenach jego nieudacznictwo i bezradność życiowa bardziej śmieszą niż wzruszają. Co gorsza, gdy w życiu naszego bohatera zachodzą poważne zmiany, które zmieniają i jego charakter, Kevin Spacey nie potrafi pokazać logicznego procesu przemiany swojego bohatera.
Po prostu od pewnego momentu Quyle staje się człowiekiem biorącym swój los w swoje ręce i już. Jest to mały zgrzyt, który jednak może razić. Tak przy okazji – Spacey zaczyna specjalizować się w rolach zagubionych i nieszczęśliwych ludzi z mroczną przeszłością. Nie jest to chyba jednak najlepsza droga – zdecydowanie lepiej wypada w rolach cynicznych outsiderów, tak jak to po mistrzowsku zrobił w American Beauty.
Całkiem nieźle wypadła Julianne Moore, która z dużym wdziękiem zagrała rolę wyciszonej i skrzywdzonej kobiety, która powoli odzyskuje wiarę w miłość. Nie jest to może jakiś fajerwerk umiejętności aktorskich, ale miłe to jest dla oka.

Zdecydowanie najlepiej wypadła Cate Blanchet jako zona głównego bohatera. Jest podła, zepsuta do szpiku kości, ale jej gra to istny popis możliwości tej niezwykle utalentowanej aktorki. Szkoda wielka, że jej rola jest w sumie bardzo niewielka, żeby nie powiedzieć – epizodyczna.
Dużym plusem filmu są zdjęcia. Przepiękne ujęcia nowofunlandzkich wybrzeży porażają swoim rozmachem i jednoczesną surowością.
Monotonia i szara kolorystyka obrazów idealnie oddaje kondycję psychiczną niektórych bohaterów, jednocześnie nie tracąc nic ze swojego piękna.
Kroniki portowe to film straconej szansy. Interesujący temat został niefortunnie wpasowany w konwencjonalne standardy kina hollywodzkiego. Poraża przez to banałem i wtórnością, nie postawiając wolnej przestrzeni na nowe odkrycia i refleksje. Także zachwianie proporcji gatunkowych filmu raczej nie może się podobać. Od całkowitej klęski ratują film niezłe kreacje aktorskie, bez których nie obeszło by się bez katastrofy.
No i ten finałowy, hollywodzki aż do przesady happy end….

