Recenzje
HANNIBAL. Doktor Lecter na wolności i w cieniu Starling
Co zostaje z Lectera, gdy znika strach? Ridley Scott wypuszcza doktora na wolność, a Julianne Moore wchodzi w buty Clarice Starling. Hannibal.
Od kiedy Thomas Harris oglosił, ze zabiera się za kontynuację Milczenia Owiec, w filmowym świecie zawrzało. Producenci zacierali ręce licząc na ogromne zyski, a widzowie zastanawiali się czym zaskoczy nas groźny doktor. Długo trwał czas niepewności; w końcu dzieło wypłynęło spod skrzydeł samego Ridleya Scotta. I? I zawiodło wszystkich. Chyba domyślam się dlaczego. Hannibal nie niesie już w sobie takiego ładunku napięcia jak Milczenie owiec. Postać doktora utraciła swoją demoniczność. Film skłania się ku wątkowi romantycznemu (nie mylić z czymś tak trywialnym jak wątek romansowy), miast tumanić i przestraszać. Jedyne co zostało z Milczenia… to trochę obrzydliwości i sir Hopkins. Ale czy na pewno?
Zapoznając się z literackimi oryginałami i oglądając jeden po drugim dzieło Demme’a i Scotta zauważyć można, że Hannibal nie mógł wyglądać inaczej. Dlaczego?

Spróbujmy wyobrazić sobie Hannibala jako tygrysa (co powinno być o tyle prostsze, że wielki imiennik doktora; Hannibal Kartagińczyk, takim symbolem się tytułował). Zamknięty w klatce (milczenie owiec) krąży po swym więzieniu i ze spokojem szuka możliwej drogi ucieczki. Gdy ją odnajduje, bez żadnych oporów korzysta z niej by znalazłszy się na wolności, po wieczne czasy wypoczywać troszcząc się jedynie o jedzenie i czyste łapy.
Film Scotta traktuje o takim właśnie lizaniu łap, które jednak w przypadku tak niebezpiecznego tygrysa jak Lecter nie może być możliwe długo.

Rozpoczyna się kolejny pościg, tyle, że na arenie pojawiają się nowi myśliwi, o innych motywacjach. Dołączywszy do tego wątek dziwnie rozwijającej się zażyłości między Lecterem a Starling, mamy nie tylko przed oczami fabułę Hannibala ale i zapis jak powinna wyglądać kontynuacja losów bohaterów Milczenia….
Wszystkich tych, którzy krytykują dzieło Scotta/Harrisa pytam: Jak wy wyobrażacie sobie kontynuacje losów doktora? Wyjdzie i zacznie zabijać dla zabawy? Bzdura. Już Milczenie… mówi, że doktor nawet przed aresztowaniem tak nie robił. Więc? Gdy pomyślicie dłużej dojdziecie do wniosku, że rozwiązanie przyjęte przez twórców jest jedynym sensownym.

Dość już o fabule, skupmy się może na tym jak została ona przedstawiona. Otóż nastąpiło tu pewne bardzo ciekawe zjawisko. Zanim film powstał wszyscy (łącznie ze mną) pomstowali na Moore, że zgodziła się zastąpić Foster. Teraz po obejrzeniu filmu stwierdzam, że nikt, nawet Foster, nie byłby w stanie lepiej wcielić się w tym filmie w rolę agentki Starling niż Juliane Moore. Czy to znaczy, że ujmuję kunsztu Jodie Foster, bądź negatywnie oceniam jej wersję Starling?
Broń Boże. Powiem nawet, że do Milczenia… nie zatrudniłbym Moore za żadne skarby. Skąd ta dziwna rozbieżność? Otóż bohaterka obu filmów będąc pozornie tą samą osobą, jest w rzeczywistości kimś zupełnie innym. Jedna jest młodziutką poznającą świat dziewczyną, a druga w pewnym sensie nauczycielką życia i świata. I nie jest to tylko różnica wieku i doświadczeń. Tak przedstawiał Starling Harris i tak (dzięki kaprysom Foster) pokazali ją filmowcy.

To ciekawe zjawisko ma swój ciąg dalszy. Otóż idąc dalej za moim tokiem myślowym można by stwierdzić, że Hannibala Lectera powinien zagrać ktoś inny niż Hopkins. Przecież tu zmiany są bardziej oczywiste. Tak, ale wbrew pozorom Lecter jest dalej tą samą postacią. To złożoność jego umysłu daje wspomniane już złudzenie. Za ukazanie tego złożenia wielkie brawa należą się sir Hopkinsowi.
Reżyseria Scotta jest w tym obrazie ledwo widoczna. Wielki reżyser mający tendencję do dziwnego piętnowania swych bohaterów tym razem pozwolił im żyć swoim życiem, od czasu do czasu wprowadzając niezbędne skróty.

Ogólnie uważam film Hannibal za nie tylko udane przedsięwzięcie, ale za znakomite zjawisko godne swych twórców.
Ps. Harrisowi należą się podziękowania za to, że nie uczynił Lectera Kruegerem dla inteligentniejszych (choć pewnie wielu tego właśnie chciało)

Autor: Jakub Ćwiek

