JOURNEYMAN, niesłusznie skasowana seria SCI-FI ze 100% pozytywów

W telewizji nie brakuje historii o podróżach w czasie, ale niewiele z nich podchodzi do tego motywu tak inteligentnie i emocjonalnie jak Journeyman. Serial NBC pojawił się w momencie, gdy widzowie byli już gotowi na skomplikowane narracje science fiction, ale jednocześnie nie zdążył zdobyć publiczności, na jaką zasługiwał. Dziś pozostaje jednym z ciekawszych przykładów produkcji, która potraktowała podróże w czasie nie jako pretekst do widowiskowej zabawy, lecz jako narzędzie opowiadania o rodzinie, wyborach i konsekwencjach własnych działań.

Journeyman zadebiutował 24 września 2007 roku na antenie NBC. Twórcą serialu był Kevin Falls, scenarzysta związany wcześniej między innymi z serialem Prezydencki poker. Producentem wykonawczym oraz reżyserem pilota został Alex Graves. Główną rolę zagrał, znany ze słynnego serialu Rzym, Kevin McKidd jako Dan Vasser, reporter z San Francisco, który niespodziewanie zaczyna przenosić się w przeszłość. Gretchen Egolf wcieliła się w jego żonę Katie, a Moon Bloodgood w Livię Beale, dawną narzeczoną Dana, która okazuje się mieć z podróżami w czasie znacznie więcej wspólnego, niż początkowo można przypuszczać. Serial miał tylko jeden sezon i 13 odcinków.

Science fiction, które nie dostało swojej szansy

Journeyman nigdy nie został odpowiednio doceniony jako serial science fiction. W momencie premiery łatwo było sprowadzić go do kolejnej wariacji na temat Zagubionego w czasie, który odniósł ogromny sukces frekwencyjny kilkanaście lat wcześniej: człowiek trafia do przeszłości i musi naprawić czyjeś życie. Sam Falls przyznawał, że takie porównania długo towarzyszyły produkcji, choć z czasem zarówno twórcy, jak i widzowie zaczęli dostrzegać, że serial ma własne zasady i ambicje.

Problemem okazała się oglądalność. Serial wystartował przyzwoicie, ale liczba widzów systematycznie spadała. Dodatkowym ciosem był strajk scenarzystów WGA z 2007 roku. NBC nie zamówiło pełnego sezonu, a po emisji wszystkich 13 wyprodukowanych odcinków projekt ostatecznie anulowano.

Journeyman i podróże w czasie

Największą siłą Journeyman jest konstrukcja jego podróży w czasie. Dan nie może przenosić się w dowolne miejsce i moment historii. Jego skoki mają określone reguły: dotyczą okresu jego własnego życia i pozostają związane z San Francisco. Co ważniejsze, Dan nie wybiera celu. Trafia w przeszłość, ponieważ ma do wykonania konkretną misję. I to właśnie te ograniczenia sprawiają, że mechanizm działa. Podróż w czasie nie jest tutaj magicznym przyciskiem, którym scenarzyści mogą dowolnie resetować fabułę. Każda ingerencja ma konsekwencje, a próba odejścia od wyznaczonego celu może wywołać nieprzewidziane skutki w teraźniejszości.

Falls świadomie budował więc system, w którym nawet pozornie drobna zmiana może wpłynąć na późniejsze wydarzenia. Twórca mówił wprost, że właśnie konsekwencje ingerowania w jedną część osi czasu były jednym z największych wyzwań scenariuszowych. Serial w związku z tym wymagał od autorów znacznie większej dyscypliny niż typowa produkcja typu procedural drama. Reguły jednak nie zostały wyjaśnione wyjaśnione od razu. Dan towarzyszy widzowi, popełniając błędy i ponosząc ich konsekwencje. To sprawia, że podróże w czasie mają własną dramaturgię, nie są jedynie efektownym dodatkiem.

Co mogło wydarzyć się dalej w Journeyman?

Anulowanie serialu nastąpiło w momencie, gdy historia dopiero zaczynała odsłaniać swoją większą mitologię. Falls zdradził później, że twórcy planowali rozwinąć wątek innych podróżników w czasie oraz ludzi próbujących ich odnaleźć i wykorzystać do własnych celów. Miało również zostać wyjaśnione, kto lub co stoi za podróżami Dana – choć niekoniecznie w sposób dający widzowi jednoznaczną odpowiedź. Twórcy chcieli też pokazać, jak odkrycie istnienia innych podróżników zmieniłoby dotychczasową perspektywę bohatera.

Fani próbowali uratować produkcję, organizując kampanię przypominającą słynną akcję ratowania Jerycha albo The Expanse. Nie pomogło. W kwietniu 2008 roku serial został oficjalnie anulowany, co dziś patrząc na jego oceny na Rotten Tomatoes (100% od widzów) i IMDb (8,0), może wydawać się wręcz szokujące.

Journeyman nie był największym ani najbardziej widowiskowym serialem science fiction swojej epoki. Był jednak jednym z tych ciekawszych. Zamiast koncentrować się na paradoksach i spektakularnych zmianach historii, wykorzystał podróże w czasie do opowiadania o odpowiedzialności za własne decyzje, trochę podobnie (choć finalnie z mniejszym sukcesem) jak oparty na prozie Stephena Kinga 11.22.63. Journeyman pozostaje małym, ale wyjątkowo interesującym reliktem telewizji, która potrafiła ryzykować z ambitną fantastyką – nawet jeśli nie zawsze potrafiła ją właściwie sprzedać.