Ten serialowy THRILLER to gratka dla fanów MINDHUNTERA. Odwraca reguły kryminału już na starcie

Kiedy znamy już sprawcę, w kryminale zwykle zostaje czas na zatrzymanie i kilka zdań wyjaśnienia. Grzesznica (The Sinner) właśnie wtedy każe detektywowi przysunąć krzesło i zacząć słuchać. Harry Ambrose nie zadowala się przyznaniem do winy, zwłaszcza gdy człowiek, który dopuścił się przemocy, sam nie rozumie własnego czynu. Widzowie Mindhuntera rozpoznają w tej dociekliwości znajome podejrzenie, że do poznania zbrodniarza nie wystarczą zebrane dowody. Rozpoznają też jej cenę, bo płaci ją sam śledczy, grany przez Billa Pullmana. Grzesznica.

Grzesznica na miejscu zbrodni

Podczas rodzinnego wypoczynku na plaży Cora Tannetti na oczach świadków zabija nożem mężczyznę, toteż Ambrose nie musi szukać sprawcy. Widz dostaje odpowiedź na najbardziej oczywiste pytanie, a wcale nie czuje się mądrzejszy, bo patrzy na kobietę, której zachowanie przeczy wszystkiemu, co przed chwilą o niej sądził. Cora sama nie potrafi wyjaśnić, dlaczego zaatakowała, więc detektyw zaczyna od jej przeszłości i luk w pamięci, a nie od dowodów zbrodni.

Jessica Biel gra Corę tak, że trudno oddzielić lęk przed karą od przerażenia samą sobą, i za tę rolę dostała nominacje do Emmy i Złotego Globu. Bohaterka adaptacji powieści Petry Hammesfahr nie ukrywa po prostu odpowiedzi, której potrzebuje detektyw – sama musi dopiero dotrzeć do własnych wspomnień. Już przed premierą aktorka mówiła, że sprawa Cory zostanie zamknięta, a Ambrose mógłby w kolejnym sezonie podjąć nową, i tak się stało. Historia bohaterki mogła więc skończyć się razem z pierwszym sezonem.

Zbyt blisko sprawcy

Z Mindhunterem serial łączy przede wszystkim ciekawość tego, czego nie da się wyczytać z opisu obrażeń. Tam agenci Ford i Tench rozmawiają z osadzonymi seryjnymi mordercami i na tej podstawie opracowują metody profilowania. Ambrose szuka odpowiedzi w pojedynczych biografiach, a widz cofa się razem z nim w retrospekcjach do przeszłości bohaterów. Nie oglądamy więc drugiej wersji opowieści o narodzinach metod FBI. Zamiast porządkować wiedzę o kolejnych sprawcach, detektyw próbuje zrozumieć konkretnego człowieka, nawet jeśli musi przy tym podważyć jego własne wyjaśnienia.

Za takie zbliżenie obaj śledczy płacą osobiście. Ford po szpitalnym spotkaniu z seryjnym mordercą Edmundem Kemperem dostaje ataku paniki, a Ambrose po sprawie Jamiego Burnsa z trzeciego sezonu zmaga się z poczuciem winy jeszcze w czwartej odsłonie. Pullman nie gra kogoś, kto rozumie cudzą psychikę, bo własną ma uporządkowaną. W tym świetle nawet botaniczna pasja bohatera ma swój urok: roślin nie trzeba przesłuchiwać. Pomysł podsunął twórca Grzesznicy Derek Simonds, a trafił idealnie w zainteresowania aktora, którego hobby są sady i drzewa owocowe.

Grzesznica – nie każda odpowiedź przynosi ulgę

Gdy w drugim sezonie Julian przyznaje się do otrucia dwojga dorosłych, Ambrose zamiast zamknąć sprawę przygląda się wychowaniu chłopca i wspólnocie Mosswood. Twórca serialu świadomie nie nazwał jej po prostu sektą, tylko pokazał w bardziej skomplikowanym świetle praktyki samopoznania i zależności między członkami grupy. Tu serial poszerza pytanie o odpowiedzialność: co właściwie rozumie dziecko, kiedy przyznaje się do zbrodni? Zamiast powtarzać historię Cory z młodszym bohaterem, scenarzyści każą przyjrzeć się dorosłym, którzy ukształtowali jego wyobrażenie o świecie.

Trzeci sezon zaczyna się od wypadku samochodowego i relacji Jamiego Burnsa z jego znajomym Nickiem, a potem skupia się na lęku przed śmiercią. Rozmowy o męskiej bezradności sąsiadują tu z odwołaniami do Nietzschego. Część widzów doceniła egzystencjalny temat, inni zarzucali historii rozwlekłość i niewiarygodność, choć krytycy częściej sezonu bronili. Zniecierpliwienie łatwo zrozumieć, bo bohaterowie długo objaśniają własną rozpacz. Lepiej działają chwile, w których widz musi sam dociekać motywów: niewiedza Cory przejmuje bardziej niż filozoficzne deklaracje Jamiego.

Ambrose nie wychodzi bez śladu

W czwartej odsłonie emerytowany detektyw widzi Percy Muldoon przy klifie, ale początkowo nie wiadomo nawet, co się z nią stało. Twórcy wracają do klasycznej niepewności co do przebiegu zdarzeń, a śledztwo prowadzą przez napięcia wyspiarskiej społeczności. Po teatralnych rozmowach trzeciego sezonu znów trzeba ustalić, o jakie zdarzenie właściwie pytamy. Zaglądanie w psychikę bohaterów nie zastępuje już odtwarzania wydarzeń, tylko idzie z nim w parze. Część widzów również uznała to za poprawę. Chwalono Pullmana i scenerię, choć wracały zastrzeżenia do tempa.

USA Network ogłosiło zakończenie serialu w listopadzie 2021 roku, po czterech sezonach i 32 odcinkach. Simonds już wcześniej, choć nie znał decyzji stacji o dalszych zamówieniach, zaplanował czwartą serię tak, żeby domknąć drogę Ambrose’a. Dopuszczał też powrót bohatera po latach, ale żaden nowy projekt nie został ogłoszony. Serial jest dziś dostępny w Polsce na Netfliksie.