Recenzje

UCIEKAJĄCY POCIĄG (1985)

Film trzymajacy w napięciu od pierwszej do ostatniej sekundy.

Autor: Rafał Donica
opublikowano

„Nawet bestia zna nieco litości. Ale ja jej nie znam, więc nie jestem bestią.”
‚Ryszard III’

Oryginalny pomysł i niezwykle żywiołowa i ekspresyjna gra aktorów.

Czym jest wolność? Możnością pójścia tam, gdzie się chce? Spuszczeniem ze smyczy swojej wolnej woli, która niczym nieograniczona może dać upust swoim skłonnościom? A może wolność to wreszcie jedyna sposobność, aby być tym, kim się jest naprawdę, w środku, w głębokim ukryciu, na samym dnie świadomości? Więzienna cela, w której siedzą główni bohaterowie Uciekającego pociągu, z pewnością narzuca ograniczenia wolności na każdym z tych poziomów. Dodatkowo Manny (Jon Voight) toczy prywatną wojnę z naczelnikiem; wojnę bez szans na zwycięstwo. Manny postanawia uciec. Pomaga mu w tym młody więzień Buck (Eric Roberts), który w rezultacie decyduje się pójść za Mannym, będącego od lat jest jego idolem w przestępczej dziedzinie. ‚Bohaterowie’, przedarłszy się przez wiele kilometrów skutych lodem terenów, docierają wreszcie na stację kolejową, gdzie w oczekiwaniu na wyjazd stoi mnóstwo ciężkich, wielkich pociągów transportowych. Manny’emu wpada w oko skład, w którym stoją spięte cztery potężne lokomotywy. Bez chwili wahania decyduje się: Wsiadamy do tego pociągu. Lokomotywa symbolizuje tu nieuchronne przeznaczenie; narzędzie, poprzez które bohaterowie poznają własne najgorsze i najsłabsze strony. Posępnie, ‚złowrogo’ i niepokojąco wyglądający skład jest zapowiedzią tragedii rozpisanej na trzy osoby, której będziemy świadkami.

Zwykły zdawałoby się pociąg, których setki tysięcy jeżdżą po torach świata, w chwili zabrania pasażerów na gapę staje się ich najgorszym koszmarem, pułapką bez wyjścia. Dzieje się to z tak prozaicznej przyczyny jak zawał serca maszynisty, który na samym początku podróży, ostatkiem sił wyskakuje z lokomotywy. Pociąg nabiera prędkości, która w końcu dobija do 160km/h. Pociągu nie można zatrzymać, a katastrofa zdaje się być nieunikniona. Iskierka nadziei pojawia się dopiero w momencie, gdy w pociągu okazuje się być jeszcze jedna osoba – Sara, pomocnik maszynisty. Trójka bohaterów rozpoczyna bezsensowną walkę z rozpędzoną maszyną i mrozem, ale przede wszystkim z ciemną stroną własnych charakterów. Kluczową sceną jest moment szamotaniny, w której Manny niemal zabija swojego ‚wspólnika’ – wtedy Sara krzyczy na całe gardło:
– Jesteś zwierzęciem!
Manny ze stoickim spokojem i pełnym przekonaniem odpowiada:
– Gorzej! Jestem człowiekiem!
W takiej oto tragicznej sytuacji znajduje się trójka bohaterów; napędzana najgorszymi emocjami; strachem, bólem i zwątpieniem. Pozostawiona sobie i własnemu przeznaczeniu. Do tego dochodzi policyjny pościg za zbiegami, a Naczelnik który postawił sobie za punkt honoru schwytanie Manny’ego, nie zrezygnuje nigdy. Akcja filmu rozwiązuje się w niezwykły sposób, który nadaje filmowi niemal mistycznego wydźwięku. Uciekający pociąg pozostaje do dziś jednym z najciekawszych filmów akcji, jakie nakręcono. Oryginalny pomysł i niezwykle żywiołowa i ekspresyjna gra aktorów (nominacje do Oscara za pierwszy i drugi plan dla Jona Voighta i Erica Robertsa), niepokojąca muzyka Trevora Jonesa i doskonałe zdjęcia ukazujące rozpędzonego potwora na szynach – nie pozwalają przejść obojętnie obok tego trzymającego w pełnym napięciu obrazu.

Sama czołówka filmu, ukazująca przerażającą lokomotywę, potrafi spowodować gęsią skórkę. Już podczas czołówki wiadomo, że będziemy obcować z filmem nietuzinkowym i niezwykłym. Lokomotywa ukazana jest w swoistego rodzaju negatywie – czarne tło, z krwiście czerwonym, stalowym potworem na pierwszym planie. Jest to swoistą zapowiedzią nadchodzącego piekła, do którego zdąża demoniczny pociąg, niczym głuchy i niemy sędzia, wiozący wybranych na sąd ostateczny.

CIEKAWOSTKA:
Motyw z filmu Uciekający pociąg, w którym Manny stoi na dachu lokomotywy, wykorzystany został do opracowania koncepcji wizualnej teledysku zespołu TATU do piosenki Nas nie dogonjat, w którym to teledysku dziewczyny stoją na rozpędzonej cysternie, zmierzającej wśród zamieci śnieżnej donikąd.

Tekst z archiwum film.org.pl.

Ostatnio dodane