REWIND THIS! Kult VHS | FILM.ORG.PL

REWIND THIS! Kult VHS

Interesująca i nostalgiczna podróż w głąb minionej epoki, wraz z próbą odpowiedzi na pytanie, czy czasy VHS mają szansę wrócić.




Przewiń to jeszcze raz, Sam




Karolina Chymkowska
22.05.2016


Ten film dokumentalny z 2013 roku został wyreżyserowany przez Josha Johnsona – prywatnie maniaka filmowego i równie zapalonego kolekcjonera, jak niektórzy z bohaterów Rewind This! – jest bardzo ciekawą podróżą w czasy, gdy VHS przeżywało swój złoty wiek. Pochyla się nad kwestią jego wpływu na branżę filmową, wielbicieli kina, współczesną kulturę, rozwój nowych technologii i wreszcie historii kina jako takiej. To bardzo ciekawa podróż, naszpikowana ciekawostkami, ze szczyptą humoru, ale również z poważnymi, niemal filozoficznymi refleksjami nad naturą filmowego doświadczenia i zmianami, które w nim zachodzą wraz z rozwojem nowych technologii, które stopniowo spychają zasadność istnienia fizycznego nośnika do historycznego lamusa.

rewind 1

Projekt powstał w oparciu o dziesiątki wywiadów przeprowadzonych zarówno z kolekcjonerami i fanatykami VHS, jak i z producentami, reżyserami, właścicielami wypożyczalni, medioznawcami i wreszcie aktorami, którzy swój sukces zbudowali na rynku video – jak niezapomniana Elvira, władczyni ciemności, czy niejaki David „Rock” Nelson, twórca frapującego dzieła The Devil Ant. Człowiek kompletnie pozbawiony jakiegokolwiek talentu, za to pełen godnej pozazdroszczenia pewności siebie!

W tle przewijają się fragmenty reklam z epoki i wybrane sceny z VHS-owych klasyków, podbite charakterystyczną muzyczką wzmacniającą atmosferę ogólnej nostalgii.

Dla pokolenia, które dorastało w latach 80. i wczesnych 90., VHS był objawieniem. Nie tylko dlatego, że zupełnie zmienił skalę dostępności do filmów, ale też kompletnie przekonfigurował sposób ich oglądania. Przyjaciele z podwórka gromadzili się przed odbiornikami, z wypiekami na twarzy oczekiwali w kolejce na powrót wymarzonego tytułu, odkrywali nowy świat. Niektórych tytułów, które wówczas zapełniały półki w wypożyczalniach i stoiska pchlich targów, dzisiaj próżno gdziekolwiek szukać, ponieważ nie przetrwały przejścia do ery DVD i popadły w zupełne zapomnienie. Z grona mniej bądź bardziej przypadkowych widzów wyłaniały się z czasem jednostki, które odkryły i rozbudziły w sobie prawdziwą kinową manię i żyłkę kolekcjonerską. Niektórzy z nich związali się z filmem zawodowo, inni wciąż pielęgnują swoją zbieraczą pasję na poziomie hard, jeszcze inni po prostu czule wspominają te czasy wielkich emocji i odkrywania nowych lądów. Są też tacy, którzy pogodzili się z tym, co niósł ze sobą postęp technologiczny, traktując to jako naturalną kolej rzeczy.

rewind 2

W Rewind This! możemy spotkać naprawdę zapalonych wielbicieli zbieractwa, dla których zjechane taśmy i tajemniczo brzmiące tytuły, czasem z bardzo egzotycznych rynków, są najlepszą metodą doświadczania filmowej pasji. Jeden z nich szczyci się tym, że ma w swojej kolekcji 82 filmy zaczynające się od słów death, dead albo deadly. Inny miłośników horrorów kategoryzuje swoją kolekcję wedle abstrakcyjnych kryteriów, wykraczających daleko poza sztandarowe etykietki w rodzaju „zombie” czy „slasher”. Jest też dziewczyna, która zaspokaja swoje poczucie estetyki, układając kasety na półkach kolorami. Wszyscy oni jednogłośnie narzekają, że rozszerzająca się dostępność filmów w internecie i usług typu Netflix odbiera połowę przyjemności z oglądania. Kolekcja na twardym dysku komputera ma się nijak do nośników, które możesz wyciągnąć z półki, dotknąć, pochwalić się niespotykanym rarytasem.

rewind 3

Jest to zatem dokument eksplorujący różne oblicza nostalgii, ale też konkretna dawka wiedzy o specyfice rynku VHS od momentu jego powstania. Przywołuje zapomnianą już sztukę ręcznego projektowania okładek, etapy wprowadzania kolejnych usprawnień, jak możliwość przewijania i zatrzymywania taśmy czy pierwszego tytularnie zdalnego pilota, de facto podłączonego pod odbiornik. Reżyser zapuszcza się też na japoński rynek video, konfrontując jego realia z realiami zachodnimi. Wreszcie rozważa – czy też może raczej pozwala na te rozważania swoim interlokutorom – czy odrodzenie rynku VHS jest możliwe i z jakich powodów, przede wszystkim psychologicznych, mogłoby do tego dojść.

Nie chodzi nawet o to, że wiele intrygujących, ciekawych tytułów zniknęło ze świadomości kinomaniaków na zawsze (ten sam los spotkał zresztą niewyobrażalną ilość prawdziwego badziewia), ale raczej o separowanie się, izolację, brak poczucia, że jest się częścią większej grupy. Maniacy VHS w Rewind This! zdają się sugerować, że to choroba czasów – beznamiętność, anonimowość, poszukiwanie doskonałej technologii kosztem emocji i współprzeżywania.

Warto zatem dokument Johnsona zobaczyć. Jeśli nawet nie z jakiekolwiek innego powodu, to chociażby po to, żeby po prostu uśmiechnąć się do wspomnień i powędrować w czasy, kiedy dosłownie każdy film stawał się emocjonującą przygodą.

Karolina Chymkowska

Karolina Chymkowska

Redaktor naczelny na film.org.pl.
Jestem filmowym profilerem. Kino to dla mnie przede wszystkim emocje. Bohaterowie. Niuanse. Półtony. Lubię wgryzać się pod powierzchnię, szukać tego, co niedopowiedziane.
Karolina Chymkowska

Latest posts by Karolina Chymkowska (see all)












Przeczytaj jeszcze



Poprzedni tekst

THE SALESMAN. Asghar Farhadi prezentuje #Cannes2016

Następny tekst

Kult (1973)



OSTATNIE KOMENTARZE NA STRONIE