Lars Von Trier
ur. 1956
"Ktoś powiedział, że chwytając za
kamerę zachowuję się jak kucharz
przygotowujący ulubiną potrawę.
Zanim podam ją do stołu,
najpierw sam wszystko smakuję..."

  • Lars von Trier urodził się 30 kwietnia 1956 roku w Kopenhadze;
  • Dorastał w mieszczańskiej rodzinie urzędniczej - jego rodzice byli zwolennikami liberalnego wychowywania dziecka i pozostawiali mu swobodę w decydowaniu o własnym życiu - to stało się przyczyną późniejszych problemów w szkole, gdyż mały Lars nie potrafił przyzwyczaić się do jej surowych wymogów;
  • Od 1974 roku studiował w Narodowej Szkole Filmowej w Kopenhadze;
  • Zaczynał od kręcenia filmów krótkometrażowych, a jego pierwszym długometrażowym filmem fabularnym był "Element zbrodni" (1984);
  • Zagrał w kilku swoich filmach, m.in. w "Epidemii", "Europie" (młody Żyd), "Tańcząc w ciemnościach" czy "Elemencie zbrodni" (recepcjonista) - zresztą jako aktor debiutował dość wcześnie: w 1968 roku zagrał główną rolę w szwedzko-duńskim serialu "Tajemnicze lato" (miał wówczas 12 lat);
  • Oprócz filmów fabularnych, von Trier nakręcił także kilka teledysków oraz wiele filmów reklamowych;
  • W 1992 roku razem z Peterem A. Jensenem (producentem "Europy") założył firmę produkcyjną o nazwie Zentropa.
  • "Von" przed nazwiskiem dodał sobie sam;
  • Już w wieku 10 lat wiedział, że w przyszłości chce się zająć filmem - pierwszą kamerę (Elmo o formacie 8 mm) pożyczał od matki i szybko zaczął kręcić swoje własne filmy - największą jego pasją w dzieciństwie było montowanie filmowanych scen;
  • Pierwszy raz do szkoły filmowej próbował się dostać w wieku 17 lat - wówczas się nie udało;
  • Filmy, które wywarły na nim wielkie wrażenie to m.in.: "India Song" M. Duras, "Zwierciadło" Tarkowskiego, "Hiroshima, moja miłość" A. Resnais, "Dobro i zło" J. Letha, "Billy kłamca" J. Schlesingera, "Podróż po Włoszech" R. Rosselliniego, "Noc" M. Antonioniego, "Pięć łatwych utworów" B. Rafelsona, "Dotyk zła" O. Wellesa;
  • W "Europie" von Trier nawiązuje do "Zmierzchu bogów" Viscontiego oraz "Nocy myśliwego" Laughtona;
  • Część zdjęć do "Europy" kręcona była w Polsce - we Wrocławiu i w okolicach Szczecina;
  • Początkowo rolę Bess w filmie "Przełamując fale" miała zagrać Helena Bonham-Carter - aktorka wycofała się jednak z projektu tuż przed rozpoczęciem zdjęć. Natomiast główną rolę męską reżyser chciał powierzyć Gerardowi Depardieu, jednak aktor nie był zainteresowany występem w tym filmie;
  • "Element zbrodni", "Epidemia" i "Europa" składają się na tzw. "Trylogię Europejską", natomiast "Przełamując fale", "Idioci" i "Tańcząc w ciemnościach" - na "Trylogię Złotego Serca". Najnowszy film von Triera - "Dogville" - jest pierwszą częścią kolejnej trylogii, zatytułowanej "U, S i A";
  • Sceny wokalno-taneczne w filmie "Tańcząc w ciemnościach" były filmowane za pomocą stu statycznych kamer video;
  • Choreografię do "Tańcząc w ciemnościach" zrobił Vincent Paterson, znany ze swojej współpracy z Madonną (to on odpowiedzialny jest m.in. za choreografię do teledysku "Vogue");
  • Rola Grace w filmie "Dogville" została napisana specjalnie dla Nicole Kidman;
  • Von Trier cierpi na kancerofobię, czyli chorobliwy lęk przed zachorowaniem na nowotwór - oprócz tego panicznie boi się tłumów, ciasnych pomieszczeń, otwartych przestrzeni oraz zatłoczonych pojazdów.
  • 1980 - "Nocturne" - Grand Prix Festiwalu Filmów Studenckich w Monachium
  • 1982 - "Obrazy wyzwolenia" - Grand Prix Festiwalu Filmów Studenckich w Monachium
  • 1984 - "Element zbrodni" - Nagroda Komisji Technicznej na MFF w Cannes za "wybitny wkład artystyczny"
  • 1991 - "Europa" - Nagroda Jury na MFF w Cannes
  • 1991 - "Europa" - Nagroda Komisji Technicznej za "wybitny wkład artystyczny" (Cannes)
  • 1995 - "Królestwo I" - Nagroda za reżyserię na MFF w Karlowych Warach
  • 1996 - "Przełamując Fale" - Grand Prix na MFF w Cannes
  • 1996 - "Przełamując Fale" - 3 Europejskie Nagrody Filmowe "Felixy"
  • 1997 - "Przełamując Fale" - Nominacja do Oscara dla Emily Watson (w kategorii: najlepsza aktorka)
  • 1997 - "Przełamując Fale" - Cesar dla najlepszego filmu zagranicznego
  • 1998 - "Idioci" - Nagroda FIPRESCI (London Film Festival)
  • 2000 - "Tańcząc w ciemnościach" - Złota Palma na MFF w Cannes
  • 2000 - "Tańcząc w ciemnościach" - nagroda dla Bjork (najlepsza aktorka) w Cannes
  • W pierwszych filmach:

  • częste posługiwanie się monologiem wewnętrznym ("Obrazy wyzwolenia", "Europa")
  • rezygnacja z jedności czasu i przestrzeni (brak jednoznacznych granic wywołujący poczucie nierealności - "Europa", "Element zbrodni", "Obrazy wyzwolenia") - brak linearnego rozwoju akcji
  • stosowanie długich ujęć
  • klimat oniryczny, zatarcie granic między snem i jawą
  • mieszanie zdjęć kolorowych i czarno-białych
  • zastosowanie tylnych projekcji i zatłoczonych kompozycji planu

    Od 1995 roku manifest "DOGMA 95" - założenia:

  • zdjecia filmowe odbywają się w autentycznych wnętrzach i naturalnych plenerach (rezygnacja ze scenografii i rekwizytów)
  • dźwięk musi być rejestrowany jednocześnie z obrazem (muzyka może pojawić się tylko wówczas, gdy rzeczywiście rozbrzmiewa w filmowanej przestrzeni)
  • zdjęcia są kręcone z ręki (film nie rozgrywa się tam, gdzie jest umieszczona kamera, ale to kamera śledzi przebieg akcji)
  • film jest kręcony w kolorze
  • nie należy ustawiać świateł - zabroniona jest także optyczna deformacja oraz nakładanie filtrów
  • film nie może zawierać powierzchownej akcji (zabronione jest pokazywanie morderstw czy strzelanin)
  • należy unikać czasowych i topograficznych odstępstw (akcja powinna rozgrywać się "tu i teraz")
  • rezygnuje się z tzw. "kina gatunków"
  • taśma, na której kręci się film, powinna mieć format 35 mm
  • nazwisko reżysera nie powinno pojawiać się w czołówce

    Zgodnie z tymi założeniami zrealizowany został film "Idioci".
  • Filmy krótkometrażowe zrealizowane w latach 1967 - 1971:

  • "Turen Til Squashland"
  • "Nat, Skat"
  • "En Rovsy Oplevelse"
  • "Et Skakspil"
  • "Hvorfor Flygte Fra Det Du Ved Du Ikke Kan Flygte Fra"
  • "En Blomst"

    Etiudy filmowe zrealizowane w latach 1979 - 1982
    w trakcie studiów w Duńskiej Szkole Filmowej:


  • "Produktion I"
  • "Produktion II"
  • "Videoovelse" (monolog)
  • "Videoovelse" (dialog)
  • "Lars & Oles Danmarksfilm"
  • "Produktion III: Marsjas Anden Rejse"
  • "Produktion IV: Historien Om De To Aegtemaend Med Alt For Unge Koner"
  • "Danmarkovelsen" ("Lolita")

    Filmy krótkometrażowe zrealizowane po 1976 roku:

  • 1977 - "Ogrodnik Orchidei" ("Orchidegartneren")
  • 1979 - "Menthe-La Bienheureuse"
  • 1980 - "Nocturne"
  • 1981 - "Ostatni Szczegół" ("Den Sidste Detalje")
  • 1982 - "Obrazy Wyzwolenia" ("Befrielsesbilleder")

    Filmy długometrażowe:

  • 1984 - "Element Zbrodni" ("Frobrydelsens Element")
  • 1987 - "Epidemia" ("Epidemic")
  • 1988 - "Medea"
  • 1991 - "Europa" ("Zentropa") [recenzja]
  • 1994 - "Królestwo I" ("Riget") [recenzja]
  • 1996 - "Przełamując Fale" ("Breaking The Waves") [analiza]
  • 1997 - "Królestwo II" ("Riget Ii")
  • 1998 - "Idioci" ("Idioterne")
  • 2000 - "Tańcząc w Ciemnościach" ("Dancer In The Dark") [recenzja]
  • 2000 - "D-Dag" (tv)
  • 2003 - "Dogville" [analiza]
  • 2003 - "Pięć Nieczystych Zagrań" ("Five Obstructions") [recenzja]
  • 2005 - "Manderlay"
  • 2006 - "Szef wszystkich szefów" ("Direktoren for det hele")
  • 2007 - "Waszyngton" (Washington, - prod., trzecia część trylogii amerykańskiej)
  • Bjorkman S.: Spowiedź DOGMA-tyka. Wydawnictwo Znak. Kraków, 2000.
  • POWRÓT DO WYBORU | STRONA GŁÓWNA KMF
    Autor opracowania: Aleksandra Krupińska - MIA | E-MAIL