Portret znanego mężczyzny z wąsem | FILM.ORG.PL

Portret znanego mężczyzny z wąsem

Artykuły o filmach, publicystyka filmowa / 27/09/2011








Rafał Oświeciński
27.09.2011


Już w listopadzie Andrzej Wajda rozpoczyna zdjęcia do ?My, naród polski?.
Lech Wałęsa to postać niezmiernie ciekawa – cóż za banał! sorry – ale niezmiernie też intrygująca pod względem filmowym właśnie, z powodu wielu skrajności (czyli oceny tego co robił, jak i z kim) i niesamowitego tła historycznego, społecznego i politycznego. Tak naprawdę i wcale nie przesadzając ?film o Wałęsie? może być dziełem wybitnym. Może. 

MOŻE. O ile twórcom starczy odwagi do pokazania dychotomii tej postaci, kontrowersji wokół niej narosłych. Jeśli obok faktów głośnych, znanych i docenianych (powodujących wzruszenie) będą postawione fakty skrywane, odepchnięte w niepamięć, kontrowersyjne (powodujące wzburzenie, dyskusję) – będzie doskonale.
Kłopot tylko w tym, że prawdopodobnie tak nie będzie. Już sam tytuł roboczy (?My, naród polski?) sugeruje nachalny wallenrodyzm z pieśnią patriotyczną na ustach i z maryjką w klapie. Oczywiście tak siebie postrzega sam Lech Wałęsa i jest to raczej dowód na świadomość własnej roli w kreowaniu historii niż przesadnej, niczym nieuzasadnionej gigantomanii. Tutaj trzeba oddać szacunek człowiekowi, takoż w tym miejscu czynię. Jednak film to inna bajka, której zadaniem jest nie snucie ładnych opowieści o wspaniałych ludziach, bo śmierdzi to rasowym kiczem, a pokazanie ostrych kantów historii, człowieka w rozkroku, często słabego, przegrywającego, ale też wygrywającego, wznoszącego ręce w geście tryumfu. Tego bym sobie życzył i na to zasługuje Wałęsa, bo tylko taki wizerunek pełen odcieni szarości – nomen omen – go wybieli.  
Wajda mówi:
? Na razie mamy ideę, scenariusz i wiemy, że chcemy opowiedzieć o Lechu jako naszym bohaterze narodowym, który jest naszą niezbywalną wartością. I niezbywalną osobowością, bo kto mógł przypuszczać, że nagle robotnik (…) nagle wyjdzie na prowadzenie (…) i stanie się przywódcą. A to jest najwspanialsze.
Brzmi to co najmniej okropnie, ale cóż, pozostaje mieć nadzieję, że będzie lepiej, odważniej. Nie wiem tylko, czy Andrzeja Wajdę stać na śmiałe, ofensywne kino. Zdaje się być już raczej spolegliwym autorem, który podejmuje ważkie tematy, acz opakowane w formę tradycyjną. Nie mówiąc już o treści, która jest podawana w sposób szlachetny, adekwatny do podjętego tematu, mający wzbudzić poklask i przychylność władz, jakiekolwiek by one nie były.
Nie uświadczymy uderzenia w twarz historią. Nie wznieci to polemik, dyskusji, a w ich miejsce pojawią się szyderstwa i okopywanie się w dawno wykopanym, tradycyjnym elektoracie prowałęsowskim i antywałęsowskim. Szkoda na to i Wałęsy, i Wajdy, i niezwykle filmowej historii w tle.
Scenariusz napisał Janusz Głowacki – i jest to pierwszy od 42-lat wspólny projekt autora świetnej ?Good night, dżerzi? z Wajdą (ostatnio w 1969 stworzyli wspólnie ?Polowanie na muchy?). W roli głównej albo Szyc, albo Więckiewicz. Który lepszy? Nie mam pojęcia. To najmodniejsi obecnie polscy aktorzy, więc ich facjaty zwabią do kin, tym bardziej, że obaj są gwarantem dobrego, aktorskiego rzemiosła.
  Niby czekam, choć nie wiem, czy warto. 

Rafał Oświeciński

Rafał Oświeciński

REDNACZ at FILM.ORG.PL
Celuloidowy fetyszysta.
Kino istnieje nie tylko dla rozrywki. Powinno budzić emocje. Powinno szokować ibulwersować. Powinno bez skrupułów zmuszać mózg i serce do wytężonej pracy. Dlatego wolę nieudane eksperymenty od udanych średniaków tworzonych od linijki.
Rafał Oświeciński






  • Dux

    Heh, to raczej nie uświadczymy ani me ani be ani kukuryku, czy "podawania nogi". Skoro jednak już mają to kręcić, to wolałbym w roli głównej zdecydowanie Szyca.

  • Motoduf

    Nie wierzę, że Wajda jest jeszcze w stanie zrobić coś "niegrzecznego", niepoprawnego politycznie, przełamującego utarty wizerunek. Będzie, niestety, tak jak z Bitwą Warszawską 1920 – czyli 20 seansów dziennie w każdym kinie, żeby dyrektor szkoły mógł zdecydować czy posłać dzieciaki na 11.15 czy na 11.30. Aczkolwiek bardzo chciałbym się pomylić.

  • Anielski Pył

    Artystycznie Wajda is dead. A to oznacza koszmarek pokroju "Katynia". Rzekłem :)

  • desjudi

    Może fanem "Katynia" nie jestem, ale samą wizję tego filmu doceniam (jako ekranizacji przedwojennego-wojennego etosu). Film o Wałęsie naprawdę może być dobry, intrygujący, gdyby tylko tematem zajął się ktoś odważniejszy. A tak mamy przyjaciela, który ma zamiar zrobić dobrze przyjacielowi.

  • mental

    Na samą myśl o tym filmie zbiera mi się na rzyganie.






Przeczytaj jeszcze



Poprzedni tekst

Babe Wore Red

Następny tekst

Ofensywa studia Ghibli



OSTATNIE KOMENTARZE NA STRONIE